Yapay Bozukluk

Yazarlar

Seda Şüküroğlu

Özet

Yapay bozukluk, bireylerin maddi bir kazanç amacı gütmeden, yalnızca tıbbi ilgi ve bakım görmek adına hastalık semptomlarını kasıtlı ve planlı olarak taklit ettiği, başlattığı veya alevlendirdiği kompulsif özellikli bir durumdur. Hastalar, semptomlarının yalan olduğu anlaşıldığında farklı isim ve şikayetlerle başka merkezlere başvurdukları için "hastane gezginleri" olarak da adlandırılırlar. Görülme sıklığı tam bilinmemekle birlikte, vakaların çoğunun 20-50 yaş aralığındaki kadınlar ve sağlık çalışanları olduğu, ayrıca çocukluk çağı travmaları ile istismarın etiyolojide önemli rol oynadığı gözlenmiştir. Klinik olarak hastalar, tutarsız tıbbi öyküler ve tıbbi terminolojiye hakimiyet gibi özellikler sergileyerek sıklıkla fiziksel yakınmalarla başvururlar. Teşhisi zor olan bu rahatsızlık, DSM-5'te "kendine yüklenen" ve "bir başkasına yüklenen" (genellikle ebeveyn-çocuk ilişkisinde görülen) yapay bozukluk olarak iki alt kategoriye ayrılır. Ayırıcı tanıda bilinçli dış kazanç barındıran simülasyon ve bilinçdışı semptomlar içeren somatoform bozukluktan ayrılmalıdır. Belirli bir ilaç tedavisi olmayan bu bozuklukta en etkili yöntem psikoterapidir.

Factitious disorder is a compulsive condition in which individuals intentionally and deliberately simulate, initiate, or exacerbate disease symptoms solely to receive medical attention and care, without aiming for any material gain. Patients are also called "hospital hobos" because they apply to different centers with distinct complaints or names when it is detected that their symptoms are not real. Although its prevalence is not fully known, it has been observed that most cases are women between the ages of 20-50 and healthcare professionals, and childhood traumas and abuse play a significant role in its etiology. Clinically, patients usually present with physical complaints, displaying features such as inconsistent medical histories and extensive knowledge of medical terminology. This disorder, which is difficult to diagnose, is divided into two subcategories in DSM-5 as factitious disorder imposed on self and factitious disorder imposed on another, which is generally seen in the parent-child relationship. In differential diagnosis, it must be distinguished from malingering, which involves a conscious external gain, and somatoform disorder, which involves unconscious symptoms. Psychotherapy is the most effective method for this disorder, which has no specific medication treatment.

Referanslar

Lawlor A, Kirakowski J. When the lie is the truth: grounded theory analysis of an online support group for factitious disorder. Psychiatry Research; 218(1-2):209-218.

Ebrinç S. (2018).Yapay Bozukluk ve Temaruz. K. Oğuz Karamustafalıoğlu (Ed.),Temel ve Klinik Psikiyatri içinde. (475-479) Ankara:Güneş Tıp Kitapevi

Wallach J. Laboratory diagnosis of factitious disorders. Review Archives Internal Medicine ; 154(15):1690-1696.

Sadock BJ, Sadock VA, Ruiz P. (2015) Psychosomatic medicine; factitious disorder. In: Pataki CS, Sussman N, eds. Synopsis of Psychiatry: Behavioral Science/Clinical Psychiatry.(11th ed.,pp. 34-45) Philadelphia, PA: Wolters Kluwer;

Özdemir D.Yapay bozukluk/bakım verenin yapay bozukluğu olgularına psikodinamik bakış ve klinik yaklaşım:Bir gözden geçirme.Klinik Psikiyatri Dergisi ;23:503-517DOI: 10.5505/kpd.2020.29291

Caselli ı, poloni N, Ceccon F, Lelmini m, merlo B, Callegari C. A systematic review on factitious disorders: psychopathology and diagnostic classification. Neuropsychiatry. 2018;8(1):281-92

Bass C, Halligan P. Factitious disorders and malingering: challenges for clinical assessment and management. Lancet. 2014;383(9926):1422-32.

Eisendrath SJ, McNiel DE. Factitious disorders in civil litigation: twenty cases illustrating the spectrum of abnormal illness-affirming behavior. J Am Acad Psychiatry Law.;2002;30(3):391-9.

Susmann N.(1995). Factitious disorders. In HI Kaplan, BJ Sadock (eds): Comprehensive Textbook of Psychiatry , (6 th., pp.1136-1140) Philadelphia:Williams & Wilkins

Eisendrath SJ.(1996) Current overview of factitious phsical disorders. In MD Feldman, SJ Eisendrath (eds): The Spectrum of Factitious Disorders, (pp. 21-36) Washington D.C.:American Psychiatric Press Inc.

Carnahan KT, Jha A. Factitious Disorder. 2021. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; Jan–PMID: 32491479

Pankratz L, Lezak MD. Cerebral dysfunction in the Munchausen syndrome. Hillside J Clin Psychiatry. 1987;9(2):195-206.

Guzman J, Correll T. Factitious disorder. Hosp Physician. 2008;11(1):2-11.

Yates G.P. ,Feldman M. D. ,Factitious disorder: a systematic review of 455 cases in the professional literature General Hospital Psychiatry 2016 (41) 20-28 doi: 10.1016/j.genhosppsych.2016.05.002.

Sadock B.J., Ahmad S., Sadock V.(2002) Factitious Disorders. In B.J Sadock, V.Sadock (Eds.) Synopsis Of Psychiatry ( 9 th., pp. 668-675). Philadelphia: Lippincott Williams &Wilkins.

American Psychiatric Association. DSM-5 Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5th ed. Washington, DC: American Psychiatric Publishing; 2013.

Cardona L, Asnes AG. Disclosure of caregiver - fabricated illness to a child: A team-based approach to communicating with pediatric patients. Clin Child Psychol Psychiatry 2019; 24: 494– 502.

Flaherty EG, MacMillan HL. Caregiver-fabricated illness in a child: a manifestation of child maltreatment. Pediatrics 2013; 132: 590–597.

Sousa Filho DD, Kanomata EY, Feldman RJ. Munchausen syndrome and Munchausen syndrome by proxy: a narrative review.; 15(4):516-521

Plassmann R. Inpatient and outpatient long-term psychotherapy of patients suffering from factitious disorders. Psychotherapy Psychosomatics.;1994 62(1-2):96-107.

Steel RM. Factitious disorder (Munchausen's syndrome). J R Coll Physicians Edinb 2009 39(4):343-7.

Earle JR, Folks DG. Factitious disorder and coexisting depression: a report of successful psychiatric consultation and case management. Gen Hosp Psychiatry.;1986 8(6):448-50.

Elbi H, Cimilli C, Sertöz öö, Karşıdağ Ç. (2019) Somatizasyon ve Bedensel Belirti Bozukluğu. İsmet Kırpınar (Ed) Konsültasyon Liyezon psikiyatrisi (s.295-313) 1. Baskı. Ankara: Bayt

Gelecek

31 Ocak 2022

Lisans

Lisans