Poliklinikte İstismar Tespitinde Ruhsal Duyarlı Adli Süreç Organizasyonu

İstismar, bireylerin rızası ve iradesi dışında kötü muameleye maruz kalması ve haklarının sömürülmesi durumudur. Fiziksel, duygusal, cinsel ve ekonomik türleri bulunan istismar; en çok çocuk, kadın ve yaşlılar gibi savunmasız grupları hedef almaktadır. Çocuklarda ihmal, sarsılmış bebek sendromu ve Munchausen by Proxy gibi ağır tablolarla seyredebilirken; kadına yönelik istismarda Travma Sonrası Stres Bozukluğu ve Hırpalanmış Kadın Sendromu sıklıkla tetiklenmektedir. Yaşlılarda ise genellikle aktif bir suiistimal içeren ekonomik istismar ile temel ihtiyaçların göz ardı edildiği ihmal durumları öne çıkmaktadır. Son yıllarda akran zorbalığı da çocuklar arasında yaygın bir istismar türü olarak dikkat çekmektedir. Hekimler ve sağlık çalışanları, Türk Ceza Kanunu’nun 280. maddesi uyarınca, görevleri esnasında karşılaştıkları her türlü istismar ve suç belirtisini yetkili makamlara bildirmekle yasal olarak yükümlüdür. Aile içi şiddet, kötü muamele ve cinsel saldırılar kanun kapsamında ağır hapis cezalarıyla cezalandırılmaktadır. Poliklinik şartlarında istismar tespiti durumunda hekimin birincil görevi; mağdura güvenli bir alan sağlamak, onu hakları konusunda bilgilendirmek, kurumsal mekanizmalar aracılığıyla Cumhuriyet Savcılığına veya başhekimliğe resmi bildirimi gerçekleştirmek ve risk devam ediyorsa sosyal hizmetler ile koordinasyon kurarak mağdurun korunmasını sağlamaktır.

Abuse is the exploitation and mistreatment of individuals against their consent and free will. Occurring in physical, emotional, sexual, and economic forms, abuse primarily targets vulnerable groups such as children, women, and the elderly. While child abuse manifests in severe forms like neglect, shaken baby syndrome, and Munchausen by Proxy, abuse against women frequently triggers Post-Traumatic Stress Disorder and Battered Woman Syndrome. In elderly abuse, economic exploitation involving active mistreatment and neglect where basic needs are ignored stand out. Peer bullying has also gained prominence as a form of abuse among children in recent years. Under Article 280 of the Turkish Penal Code, physicians and healthcare professionals are legally obligated to report any signs of abuse or crime encountered during their duties to authorized bodies. Domestic violence, mistreatment, and sexual assault are penalized with severe prison sentences under the law. Upon detecting abuse in clinics, the primary duty of a physician is to provide a safe space for the victim, inform them about their rights, report officially to the Chief Physician's office or the Chief Public Prosecutor's Office via institutional channels, and ensure the victim's protection by coordinating with social services if the risk persists.