Poliklinikte Kullanılabilecek Bazı Aile Terapisi ve Teknikleri
Özet
Aile terapisi, bireyin iyileşmesinde ailenin öneminin fark edilmesiyle 1950'lerde ortaya çıkan ve tüm grubun sorunlarını hedef alan bir psikoterapi şeklidir. Aileler; yetişkinlik, evlilik, çocuk sahibi olma, ergenlik, çocukların evden ayrılması ve yaşlılık gibi dynamic gelişim döngülerinden geçerler ve bu geçişlerdeki stres faktörleri karşısında yetersiz kaldıklarında uzman yardımına ihtiyaç duyabilirler. Poliklinik şartlarında uygulanan terapi süreci; güven oluşturmayı amaçlayan ilk görüşme, yapılandırılmış bir sözleşmeyle başlayan ilk evre, köklü (ikinci dereceden) değişimlerin hedeflendiği orta evre ve yönelim, özetleme gibi adımları içeren son evre olmak üzere belirli aşamalardan oluşur. Ayrıca şizofreni, bipolar bozukluk, madde bağımlılığı, aile içi şiddet ve yas süreçleri gibi özel durumlarda da aile terapisi önemli işlevler üstlenmektedir. Sonuç olarak, poliklinik ortamında sadece ilaç odaklı tedavilerin ötesine geçilerek bu tür psikoterapötik yöntemlerin uygulanması, aile içi ilişkilerin işlevselliğini ve kalitesini artırmada kritik bir öneme sahiptir.
Family therapy is a form of psychotherapy that emerged in the 1950s upon realizing the importance of the family structure in an individual's recovery, focusing primarily on resolving the problems of the entire group rather than the individual. Families continuously transform through dynamic life cycles, including young adulthood, marriage, childbirth, adolescence, launching children, and old age, and they may require professional help when their coping mechanisms fail against the stressors encountered during these transitions. In outpatient settings, the therapy process comprises structured phases: the initial interview aiming to build trust, the early phase involving a therapeutic contract, the middle phase targeting deep rooted second-order changes, and the termination phase consisting of orientation, summarizing, and follow-up. Additionally, family therapy plays a vital role in special circumstances such as schizophrenia, bipolar disorder, substance addiction, domestic violence, and grief processes. Consequently, implementing specific psychotherapeutic methods like family therapy in outpatient clinics, rather than limiting interventions to symptom checkups and medication management, is of paramount clinical importance to enhance the functionality and interpersonal relationship quality among family members.
Referanslar
Davis, K. (1940). The sociology of parent-youth conflict. American Sociological Review, 5(4), 523-535. Doi: 10.2307/2084427.
Fitzpatrick M. A. T. , Badzinski D.M. (2002). All in the family: Interpersonal communication in kin relationships. Knapp, M.L. (Ed.), Handbook of Interpersonal Communication (ss. 689-737) , London: Sage.
Galvin, K. (2006). Diversity’s Impact on Defining the Family: Discourse-dependence and Identity. Turner, L.H. and West, R. (Ed.). The Family Communication Sourcebook (ss. 3-19) , California: Sage.
Samancı, A. (2018). Aile ve Evlilik Terapisi. Karamustafalıoğlu, K.O (Ed.). Temel ve Klinik Psikiyatri (ss. 875-882), Ankara: Güneş Tıp Kitabevi.
Özdemir, Ş. , Vatandaş, C. , Torlak, Ö.(2009).Sosyal Problemleri Çözmede Aile Yaşam Döngüsünün Önemi. Aile ve Toplum Eğitim-Kültür ve Araştırma Dergisi, 11(4),7-18. ISSN:1303-0256.
Berksun, O. ve Sayar, H.G.(2013). Aile ve Eş Terapileri, Ankara: Detay Yayıncılık.
Ayaz, B. ve Kılıçarslan, F. Aile Terapisi, İstanbul Üniversitesi AUZEF Sosyal Hizmet Lisans Tamamlama Programı.
Hoffman, L. (1981). Foundations of Family Therapy: A conceptual Framework for Systems Change. USA: Basic Book.
Nichols, M.P. (2013). Aile Terapisi: Kavramlar ve Yöntemler. (Okhan GÜNDÜZ, Çev. Ed.). İstanbul: Kaknüs Yayınları.
Merdan, E.D. (2021). Alkol ve Madde Bağımlılığı. Söylemez, Y. (Ed). Çift ve Aile Terapisi Temel Konular ve Müdahale Yöntemleri (ss.25-48), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Gladding, S.T. (2012). Aile Terapisi Tarihi Kuram ve Uygulamaları. 5. Baskıdan Çeviri. (İ. Keklik ve İ. Yıldırım, Çev. Ed.). Ankara:PDR Derneği Yayınları.
Fenell, D., Weinhold, B. (1989). Counseling Families. Colorado: Love Pub. Com.
Walsh, F (1998). Strengtbening Family Resilience. New York: Guilford Press.
Worden, M. (2013). Aile Terapisi Temelleri. T. Akbaş (Çev. Ed.). Adana: Nobel Kitabevi.
Gladding, S.T. (1998). Family Therapy. History, Theory and Practice. Second Edition, Merrill Prentice Hall.
Bentovim, A (1989). Başvuran Hasta Çocuk Olduğunda Aile Terapisi. Bloch, S. (Ed.). Psikoterapilere Giriş. İstanbul: Cerrahpaşa Yay. Birliği.
Nazlı, S. (2016). Aile Danışmanlığı. Ankara: Anı Yayıncılık.
Lebow, J.L.(2019). Çift ve Aile Terapisi-Alanla İlgili Bütüncül Bir Harita. (M. Şahin, Çev. Ed.). Ankara: Atlas Akademik Basım Yayın.
Cemgil Özsoy, A.Ç. (2021). Aile İçi Şiddet. Söylemez, Y. (Ed). Çift ve Aile Terapisi Temel Konular ve Müdahale Yöntemleri (ss.3-23), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Erol Aydın, T. (2021). Kayıp ve Yas. Söylemez, Y. (Ed). Çift ve Aile Terapisi Temel Konular ve Müdahale Yöntemleri (ss.105-127), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
