Eski Anadolu Mühür Sanatı

Süleyman Özkan tarafından kaleme alınan Eski Anadolu Mühür Sanatı, Anadolu ve çevresindeki medeniyetlerin tarih boyunca geliştirdiği gliptik sanatını ve mühürcülük geleneğini kapsamlı bir el kitabı niteliğinde sunmaktadır. Eserde mühürler; mülkiyeti gösterme, belgeleri onaylama, malların dokunulmazlığını sağlama ve arkeolojik kazılarda tabakaları tarihlendirme işlevleriyle ele alınmaktadır. Neolitik Çağ’dan başlayarak Kalkolitik, Eski Tunç, M.Ö. II. Binyıl (Asur Ticaret Kolonileri Çağı, Hitit, Minos, Miken, Mitanni, Orta Asur, Kas) ve M.Ö. I. Binyıl (Geç Hitit, Arami, Geç Asur, Yeni Babil, Frig ve Urartu) evrelerine kadar uzanan geniş bir kronolojik çerçeve incelenmektedir. Çalışmada damga mühürler, silindir mühürler, skarabeler, yüzük, çekiç başlı, küp biçimli, disk ve düğme mühürler gibi çok çeşitli formlar biçimsel ve üslupsal özellikleriyle tanımlanmaktadır. Ayrıca mühürlerin kil zarflar, kap kapamaları ve bullalar üzerindeki basım uygulamaları ile resmi, dini ve ticari hayattaki rolleri ayrıntılandırılmaktadır. Hem Anadolu’nun özgün mühür sanatını hem de Mezopotamya ile Suriye kökenli mühürlerin bölgedeki etkilerini ve buluntu yerlerini ele alan bu çalışma, arkeologlar, müzeciler ve eski çağ tarihine ilgi duyan tüm okurlar için temel bir başvuru kaynağıdır.

Written by Süleyman Özkan, Eski Anadolu Mühür Sanatı (Ancient Anatolian Seal Art) presents a comprehensive handbook on the glyptic art and sealing traditions developed by civilizations in Anatolia and its surrounding regions throughout history. The book examines seals in terms of their functions in demonstrating ownership, authenticating documents, securing property, and dating archaeological layers. It covers a vast chronological framework starting from the Neolithic Age and progressing through the Chalcolithic, Early Bronze, 2nd Millennium BC (Assyrian Trade Colonies Period, Hittite, Minoan, Mycenaean, Mitanni, Middle Assyrian, Kassite), and 1st Millennium BC (Neo-Hittite, Aramean, Neo-Assyrian, Neo-Babylonian, Phrygian, and Urartian) periods. The study defines a wide range of seal types—including stamp seals, cylinder seals, scarabs, ring seals, hammer-headed seals, cube-shaped, disc, and button seals—along with their formal and stylistic characteristics. Furthermore, it details the application of seals on clay envelopes, container stoppers, and bullae, highlighting their roles in official, religious, and commercial life. Presenting both the indigenous seal art of Anatolia and the regional influence of seals originating from Mesopotamia and Syria, this valuable work serves as an essential reference guide for archaeologists, museum professionals, and readers interested in ancient history.