Huzur Evinde Yaşayan Bireylere Yönelik Egzersiz Çalışmaları
Özet
Bu çalışma, huzurevinde yaşayan yaşlı bireylere yönelik egzersiz uygulamalarının önemini, yaşlanma kavramının genel tanımını ve fizyolojik, kronolojik, sosyal ile psikolojik boyutlarını ayrıntılı şekilde ele almaktadır. Dünya genelinde ve Türkiye’de yaşlı nüfus oranının giderek artmasıyla birlikte, aile yapılarındaki dönüşümler ve bakım ihtiyacındaki yükseliş, profesyonel huzurevi ile bakımevi hizmetlerine olan gereksinimi belirgin hale getirmiştir. Yaşlılık sürecinde kas kütlesi, denge ve genel fiziksel kapasitede meydana gelen kayıpları önlemek, düşme riskini azaltmak, kronik rahatsızlıkların olumsuz etkilerini hafifletmek ve genel yaşam kalitesini yükseltmek amacıyla düzenli egzersizlerin yapılması büyük önem taşımaktadır. Çalışmada; yaşlılar için oturma egzersizleri (göğüs esnetme, kalça yürüyüşü), kuvvet egzersizleri (oturma-kalkma, duvarda şınav, ön kol güçlendirme), esneklik egzersizleri (boyun rotasyonu, baldır esnetme) ve denge egzersizleri (yana yürüyüş, topuktan tırnağa yürüyüş, tek ayaküstünde durma) gibi çeşitli pratik hareket örnekleri sunulmaktadır. Egzersiz programlarının planlanmasında bireysel sağlık sorunları, kardiyovasküler rahatsızlıklar, solunum problemleri ve zihinsel fonksiyonlar bütüncül olarak değerlendirilmeli, hedefler belirlenmeli ve oluşturulan programların etkinliği düzenli olarak kontrol edilmelidir. Yaşlıların egzersizleri uygularken yetişkinlere kıyasla daha çabuk zorlanabileceği ve sıkılabileceği göz önünde bulundurularak, egzersizlere düzenli katılımı sağlamak ve sürdürülebilirliği artırmak adına bu programların daha eğlenceli hale getirilmesi ve bireylerin boş zamanlarını fiziksel aktivitelerle geçirmelerinin desteklenmesi gerektiği önemle vurgulanmaktadır.
This study discusses in detail the importance of exercise practices for elderly individuals living in nursing homes, the general definition of aging, and its physiological, chronological, social, and psychological dimensions. With the gradual increase in the proportion of the elderly population worldwide and in Turkey, transformations in family structures and the rise in care requirements have highlighted the need for professional nursing home and care home services. Engaging in regular exercises is of great importance during the aging process to prevent losses in muscle mass, balance, and general physical capacity, reduce the risk of falls, alleviate the negative effects of chronic conditions, and enhance overall quality of life. The study provides various practical exercise examples for the elderly, such as sitting exercises (chest stretch, hip walk), strength exercises (sit-to-stand, wall push-ups, forearm strengthener), flexibility exercises (neck rotation, calf stretch), and balance exercises (sideways walking, heel-to-toe walk, single-leg stand). When planning exercise programs, individual health issues, cardiovascular conditions, respiratory problems, and cognitive functions must be evaluated holistically, goals should be established, and the effectiveness of the created programs should be reviewed regularly. Considering that elderly individuals may experience difficulty and boredom more quickly than younger adults while exercising, it is strongly emphasized that these programs should be made more entertaining to ensure regular participation and increase sustainability, supporting individuals in spending their leisure time with physical activities.
Referanslar
A. Cindaş, “Yaşlılarda Egzersiz Uygulamasının Genel İlkeler”, Geriatri, 4 (2), 77-84, 2001.
A. Çetin ve G. Kutsal, “Geriatride Yaşam Kalitesi ve Rehabilitasyon Geriatri”, s.218-21, 2001.
B. Altay, “Yaşlılarda Evde Verilen Hemşirelik Hizmetlerinin Değerlendirilmesi”, Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Programı Halk Sağlığı Hemşireliği, Ankara, 2005.
B. Durgun ve Y. Tümerdem, “Kentleşme ve Yaşlılara Sunulan Hizmetler”, Geriatri 2(3), 115-120, http://geriatri.dergisi.org/ (Erişim Tarihi: 15.01.2017).
CJ. Jones ve DJ. Rose, “Physical Activity İnstruction of Older Adults”, First Edition, USA, Human Kinetics, 6-7, 2004.
F. E. Asayesh, “Türkiye’nin Doğusunda ve Batısında Huzurevlerinin Kıyaslanması”, Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2013.
F. Vrantsidis, K. Hill, K. Moore, R. Webb, S. Hunt, L. Dowson “Getting grounded gracefully: effectiveness and acceptability of feldenkrais in improving balance”, Journal of Agingand Physical Activity, 17(1):57–76, 2009.
G. Bahar, A. Bahar ve H. A. Savaş, “Yaşlılık Ve Yaşlılara Sunulan Sosyal Hizmetler”, Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, (4/12), 85-98, 2009.
G. İçli, “Huzurevinde Kalan Yaşlılar Üzerine Bir Araştırma”, Journal Of Sociological Research, Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, (Sayı:1), http://uvt.ulakbim.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 14.10.2017).
I. Gökler ve G. Aydın, “Huzurevinde Yaşayan Yaşlıların Benlik Algılarının Yordanmasında Sosyo-Demografik Özellikler ve Algılanan Sosyal Desteğin Rolü”, Aile ve Toplum Dergisi, Yıl:12, Cilt:7(Sayı:24), http://dergipark.ulakbim.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 12.11.2017).
K. Karataş ve V. Duyan, “Kocatepe Yaşlı Dayanışma Merkezi’nin Hizmet Çevresinde Oturan Yaşlıların SosyoDemografik Özellikleri ve Gereksinimleri”, Toplum ve Sosyal Hizmet, 13(2): 77-90, 2002.
Physıcal Actıvıty, “physical-activity-guidelines-older-adults” (erişim adresi: https://www.nhs.uk/live-well/exercise/physical-activity-guidelines-older-adults/), (erişim tarihi: 06.12.2021).
S. Altınparmak, “Huzurevinde Yaşayan Yaşlı Bireylerin Yaşam Doyumu, Sosyal Destek Düzeyleri ve Etkileyen Faktörler”, Fırat Üniversitesi Sağlık Birimleri Tıp Dergisi. 23(3):p 159-164, 2009.
S. Atila, “Toplumsal Değişmenin Aile ve Yaşlılar Üzerine Etkisi (İstanbul’daki Beş Huzurevinde İnceleme). Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2006.
S. Buz, “Yaşlı Bireylere Yönelik Yaş Ayrımcılığı”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 14 (53), 268-278, 2015.
