Kekemelik ve Disleksi İlişkisi

Kekemelik ve disleksi, erken çocukluk döneminde başlayan ve dil bileşenlerindeki eksikliklerle karakterize edilen nörogelişimsel bozukluklardır. İlk bakışta oldukça farklı görünen bu iki durum, ortak risk faktörlerini, genetik temelleri (DRD2, GNPTAB, NAGPA gibi genler) ve beyin aktivasyon anormalliklerini paylaşmaktadır. Hem kekemeliği hem de disleksisi olan bireyler, normal gelişim gösteren akranlarına kıyasla, dilin anlamlandırılması ve motor organizasyonunda kritik öneme sahip olan sol alt frontal girus ile sol arkuat fasikülde yetersiz aktivasyon sergilerler. Her iki bozukluk da erkeklerde daha yaygın görülmekte olup, bireyler konuşma üretimi ve artikülasyonun motor kontrolünde (diadokokinetik beceriler) düşük performans ile işitsel ayırt etme ve hafıza işlevlerinde zorluklar yaşamaktadır. Elsherif ve arkadaşlarının (2021) yaptığı çalışma, disleksili yetişkinlerin çocuklukta kekemelik öyküsüne, kekemeliği olan yetişkinlerin ise anlamlı düzeyde disleksi belirtilerine sahip olduğunu ortaya koyarak iki grup arasında fonolojik ve akıcılık süreçleri açısından belirgin bir fark olmadığını göstermiştir. Bu ortak bağlar, kekemeliği veya disleksisi olan çocukların erken dönemde her iki bozukluk açısından da kapsamlı bir şekilde taranmasını, dil ve okuryazarlık süreçlerinin izlenmesini ve fonolojik farkındalık ile işitsel terapilerle desteklenmesini zorunlu kılmaktadır.

Stuttering and dyslexia are neurodevelopmental disorders that begin in early childhood and are characterized by deficits in language components. Although seemingly distinct at first glance, these two conditions share common risk factors, genetic bases (such as DRD2, GNPTAB, and NAGPA genes), and brain activation abnormalities. Both individuals with stuttering and those with dyslexia exhibit underactivation in the left inferior frontal gyrus and the left arcuate fasciculus, which are critical for language processing and motor organization, compared to typically developing peers. Both disorders are more prevalent in males, and individuals demonstrate poor performance in speech production and motor control of articulation (diadochokinetic skills), as well as difficulties in auditory discrimination and memory functions. A study by Elsherif et al. (2021) revealed that adults with dyslexia have a significantly higher rate of childhood stuttering, while adults who stutter exhibit significantly higher levels of dyslexia symptoms, showing no significant difference in processing skills between the two groups. These shared connections mandate that children with stuttering or dyslexia be comprehensively screened for both disorders in the early stages, their language and literacy processes closely monitored, and supported through phonological awareness and auditory therapeutic interventions.