Toplum Kökenli Pnömoni
Özet
Toplum kökenli pnömoni (TKP), bağışıklık sistemi normal bireylerin hastane dışı ortamlarda yakalandığı, dünya genelinde yüksek morbidite ve mortalite oranlarına sahip önemli bir akut akciğer enfeksiyonudur. Hastalığın tanısı; klinik semptomlar, fizik muayene bulguları ve akciğer grafisinde izlenen infiltrasyonlar yardımıyla konulmaktadır. Tedavi sürecinin yönetiminde en kritik basamaklar, hastanın uygun skorlama sistemleri (CURB-65, CRB-65 veya PSI) kullanılarak hafif, orta ve ağır olmak üzere üç grupta sınıflandırılması ve ampirik antibiyotik tedavisinin ilk 4 saat içinde başlatılmasıdır. Tedaviye yanıt değerlendirmesinde 24 saatten uzun süren ateşsiz dönem ve klinik kararlılık esas alınarak intravenöz tedaviden oral tedaviye geçiş planlanır; yanıtsızlık durumunda ise alternatif tanılar ve komplikasyonlar araştırılmalıdır. Koruyucu hekimlik kapsamında, risk gruplarının pnömokok ve influenza aşılarıyla aşılanması, hastalığın finansal ve hayati yükünü azaltmada kritik rol oynamaktadır.
Community-acquired pneumonia (CAP) is a significant acute lung infection that immunocompetent individuals acquire outside hospital settings, characterized by high morbidity and mortality worldwide. Diagnosis is established through clinical symptoms, physical examination findings, and infiltrations visualized on chest radiographs. In management, the most critical steps include stratifying patients into three severity groups (mild, moderate, and severe) using scoring systems like CURB-65, CRB-65, or PSI, and initiating empirical antibiotics within the first 4 hours. When evaluating response, clinical stability and an afebrile period exceeding 24 hours serve as key indicators for transitioning from intravenous to sequential oral therapy, while treatment failure necessitates investigation for alternative diagnoses and complications. Within preventive medicine, vaccinating high-risk groups against pneumococcus and influenza plays a pivotal role in reducing both the clinical and financial burden of the disease.
Referanslar
Fishman J.A. (2008). Approach to the Patient with Pulmonary Infection. In Fishman A.P. (Ed.), Fishman’s Pulmonary Disease and Disorders (Vol 2. 4th ed., pp. 1981-2019). New York: McGrav-Hill.
Metlay JP, Waterer GW, Long AC, et al. Diagnosis and Treatment of Adults with Community-acquired Pneumonia. An Official Clinical Practice Guideline of the American Thoracic Society and Infectious Diseases Society of America. Am J Respir Crit Care Med. 2019; 200 (7): e45-e67.
Sayıner A., Babayiğit C. (Eds.). Türk Toraks Derneği. Erişkinlerde Toplumda Gelişen Pnömoniler Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu 2021. (27/01/2022 tarihinde www.toraks.org.tr adresinden ulaşılmıştır).
GBD 2019 Diseases and Injuries Collaborators. Global burden of 369 diseases and injuries in 204 countries and territories, 1990-2019: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. Lancet. 2020; 396 (10258): 1204-1222.
Lim WS, Baudouin SV, George RC, et al. BTS guidelines for the management of community acquired pneumonia in adults: update 2009 Thorax 2009; 64: 1-55.
Jokinen C, Heiskanen L, Juvonen H, et al. Incidence of community-acquired pneumonia in the population of four municipalities in eastern Finland. Am J Epidemiol. 1993; 137 (9): 977-988.
Ünüvar N., Mollahaliloğlu S., Yardım N. (Eds.). T.C. Sağlık Bakanlığı, Refik Saydam Hıfzısıhha Merkezi Başkanlığı, Hıfzısıhha Mektebi Müdürlüğü. Türkiye Hastalık Yükü Çalışması, 2004. Ankara 2006. (30/01/2022 tarihinde https://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/200704061339590_ NBDtr.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Özlü T, Bülbül Y, Özsu S. Ulusal Verilerle Toplumda Gelişen Pnömoniler. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2007; 55 (2): 191-212.
Torres A., Menýndez R., Wunderink R. (2010). Pyogenic Bacterial Pneumonia and Lung Abscess. In: Mason R.J., Broaddus V.C., Martin T.R., King T.E., Schraufnagel D.E., Murray J.F. & Nadel J.A. (Eds.), Murray & Nadal’s Textbook of Respiratory Medicine (Vol 1. 5th ed., pp. e1680-e1771). Philadelphia: Saunders Elsevier.
Rabbat A., Huchon G.J. (2008). Bacterial Pneumonia. In: Albert R.K., Spiro S.G., Jett J.R. (Eds.), Clinical Respiratory Medicine. (3rd ed., pp. 333-350). Philadelphia: Mosby Elsevier.
Sayıner A. (2020). Pnömoniler. In: Arseven O., Kurt E., İtil O., Bingöl Z. (Eds.), Temel Akciğer Sağlığı ve Hastalıkları (pp. 209-218). İstanbul: Nobel.
British Thoracic Society (2015) – Annonated BTS Guideline for the management of CAP in adults (2009). (30/01/2022 tarihinde www.brit-thoracic.org.uk adresinden ulaşılmıştır).
Özlü T. (2008). Toplum Kökenli Pnömoniler. In: Özlü T., Metintaş M., Sadık A., Kaya A. (Eds.), Akciğer Hastalıkları Temel Bilgiler (pp. 203-220). Ankara: Poyraz.
Miyashita N. Atypical pneumonia: Pathophysiology, diagnosis, and treatment. Respir Investig. 2022; 60 (1): 56-67.
Acikgoz ZC, Gocer S, Tuncer S. Macrolide resistance determinants of group A streptococci in Ankara, Turkey. J Antimicrob Chemother. 2003; 52 (1): 110-112.
Özakın C, Güler H, Gürcüoğlu E, et al. A study on molecular characterization of macrolide resistance mechanism among isolates of Streptococcus pneumoniae from the southern Marmara region of Turkey, as well as resistance to macrolides and penicillin in these isolates. Turkish Journal of Medical Sciences. 2012; 42 (1): 137-144.
Hasçelik G, Gürler N, Ceyhan M, et al. Serotype distribution and antibiotic resistance among isolates of streptococcus pneumonia causing invasive pneumococcal disease in adults in Turkey: 2005-2015. International Journal of Infectious Diseases. 2016; 45 (1): 91.
Kidd T, Mitchell S, Dehays J, et al. Fluoroquinolones: With great power comes great risk. Nursing. 2022; 52 (1): 24-27.
Zhang J, Zhang Z. Fluoroquinolones increase the risk of aortic aneurysm and dissection: A protocol for meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2021; 100 (51): e28081.
Suzuki J, Sasabuchi Y, Hatakeyama S, et al. Additional effect of azithromycin over β-lactam alone for severe community-acquired pneumonia-associated acute respiratory distress syndrome: a retrospective cohort study. Pneumonia (Nathan). 2022; 14 (1): 1.
Eccles S, Pincus C, Higgins B, et al; Guideline Development Group. Diagnosis and management of community and hospital acquired pneumonia in adults: summary of NICE guidance. BMJ. 2014; 349: g6722.
T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Risk grubu aşılamaları. (02/02/2022 tarihinde https://asirehberi.saglik.gov.tr/ uploads/2017-genelgeler/risk/2-risk-grubu-asilamalari-ek-risk-grubu-asilamalari-1-2.html adresinden ulaşılmıştır).
