Anemi ve Glikolize Hemoglobin
Özet
Glikozile hemoglobin (HbA1c), Diyabetes Mellitus tanı ve takibinde glisemik kontrolün en önemli klinik göstergelerinden biridir. Ancak dünya genelinde yaygın bir halk sağlığı sorunu olan demir eksikliği anemisi (DEA), kan şekerinden bağımsız olarak HbA1c düzeylerinin hatalı şekilde yüksek ölçülmesine neden olabilmektedir. Bu durumun temel mekanizması, DEA'da eritrosit ömrünün uzamasıyla yaşlı hücre popülasyonunun glukoza daha uzun süre maruz kalması ve artan malondialdehit (MDA) seviyelerinin hemoglobin glikasyonunu hızlandırmasıdır. Literatürdeki çalışmalar, normoglisemik ve diyabetik bireylerde DEA varlığının HbA1c'yi yapay olarak yükselttiğini ve demir tedavisi sonrasında bu değerlerin anlamlı düzeyde düştüğünü göstermektedir. Özellikle doğurganlık çağındaki kadınlarda ve gebelerde bu etkileşim, yanlış veya eksik diyabet teşhislerine yol açma riski taşımaktadır. Bu sebeple Amerikan Diyabet Cemiyeti (ADA), DEA varlığında HbA1c yerine plazma glukoz kriterlerinin kullanılmasını önermektedir. Sonuç olarak, hatalı teşhislerin, gereksiz tedavilerin ve hipoglisemi riskinin önlenmesi amacıyla HbA1c ölçümleri değerlendirilirken hastanın demir durumu mutlaka göz önünde bulundurulmalı ve gerekirse öncelikle demir eksikliği tedavi edilmelidir.
Glycated hemoglobin (HbA1c) is one of the most crucial clinical indicators of glycemic control in the diagnosis and monitoring of Diabetes Mellitus. However, iron deficiency anemia (IDA), a widespread global public health issue, can cause erroneously high HbA1c measurements independently of blood glucose levels. The underlying mechanism involves prolonged erythrocyte survival in IDA, leading to an older cell population exposed to glucose for a longer duration, and elevated malondialdehyde (MDA) levels that accelerate hemoglobin glycation. Studies in the literature demonstrate that the presence of IDA artificially increases HbA1c in both normoglycemic and diabetic individuals, and these values decrease significantly following iron supplementation. This interaction poses a risk of misdiagnosis or underdiagnosis of diabetes, particularly in women of childbearing age and pregnant patients. Consequently, the American Diabetes Association (ADA) recommends using plasma glucose criteria instead of HbA1c for diagnosing diabetes in patients with IDA. In conclusion, to prevent misdiagnosis, unnecessary treatments, and the risk of hypoglycemia, iron status must be considered when evaluating HbA1c levels, and iron deficiency should be corrected beforehand.
Referanslar
Marton I, Agócs S, Babik B. Az anaemiák epidemiológiája [Epidemiology of anemia]. Orv Hetil. 2020;161(37):1569-73.
Harreiter J, Roden M. Diabetes mellitus – Definition, Klassifikation, Diagnose, Screening und Prävention (Update 2019) [Diabetes mellitus-Definition, classification, diagnosis, screening and prevention (Update 2019)]. Wien Klin Wochenschr. 2019;131(1):6-15.
American Diabetes Association. 2. Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Medical Care in Diabetes-2020. Diabetes Care. 2020;43(1):14-31.
Guo W, Zhou Q, Jia Y, Xu J. Increased Levels of Glycated Hemoglobin A1c and Iron Deficiency Anemia: A Review. Med Sci Monit. 2019; 25: 8371-78.
Hanas R, John G: International HBA1c Consensus Committee. 2010 consensus statement on the worldwide standardization of the hemoglobin A1C measurement. Diabetes Care, 2010; 33: 1903–4.
Saudek CD, Rastogi R, Derr RL. Assesment of glycemia in diabetes mellitus: He-moglobin A1c. J Assoc Physicians India 2005;53(4):299-304.
Soliman AT, De Sanctis V, Yassin M, Soliman N. Iron deficiency anemia and glucose metabolism. Acta Biomed. 2017 Apr 28;88(1):112-118.
Vikøren TB, Berg JP, Berg TJ. Sources of error when using haemoglobin A1c. Tidsskr Nor Laegeforen 2014;134(4):417-21.
Selvaraj N, Bobby Z, Sathiyapriya V. Effect of lipid peroxides and antioxidants on glycation of hemoglobin: an in vitro study on human erythrocytes. Clin Chim Acta. 2006; 366(1-2): 190-95.
Zaka-Ur-Rab Z, Adnan M, Ahmad SM, Islam N. Effect of oral iron on markers of oxidative stress and antioxidant status in children with iron deficiency anemia. J Clin Diagn Res. 2016; 10:13-19.
Intra J, Limonta G, Cappellini F, Bertona M, Brambilla P. Glycosylated Hemoglobin in Subjects Affected by Iron-Deficiency Anemia. Diabetes Metab J. 2019; 43 :539-44.
Skali H, Lin J, Pfeffer MA, et al. Hemoglobin stability in patients with anemia, CKD, and type 2 diabetes: an analysis of the TREAT (Trial to Reduce Cardiovascular Events With Aranesp Therapy) placebo arm. Am J Kidney Dis. 2013;61(2):238-246.
Shanthi B, Revathy C, Manjula Devi AJ, Subhashree. Effect of iron deficiency on glycation of haemoglobin in nondiabetics. J Clin Diagn Res. 2013; 7: 15-17.
Son JI, Rhee SY, Woo JT, Hwang JK, Chin SO, Chon S, et al. Hemoglobin a1c may be an inadequate diagnostic tool for diabetes mellitus in anemic subjects. Diabetes Metab J. 2013; 37: 343-48.
Coban E, Ozdogan M, Timuragaoglu A. Effect of iron deficiency anemia on the levels of hemoglobin A1c in nondiabetic patients. Acta Haematol.2004; 112: 126-28.
Brooks AP, Metcalfe J, Day JL, Edwards MS. Iron deficiency and glycosylated haemoglobin A. Lancet.1980; 2: 141.
Madhu SV, Raj A, Gupta S, Giri S, Rusia U. Effect of iron deficiency anemia and iron supplementation on HbA1c levels - Implications for diagnosis of prediabetes and diabetes mellitus in Asian Indians. Clin Chim Acta. 2017; 468: 225-29.
Gram-Hansen P, Eriksen J, Mourits-Andersen T, Olesen L. Glycosylated haemoglobin (HbA1c) in iron- and vitamin B12 deficiency. J Intern Med. 1990; 227: 133-6.
Pilla R, Palleti SK, Rayana R, Skss SR, Abdul Razzack A, Kalla S. Glycated Haemoglobin (HbA1c) Variations in Nondiabetics with Nutritional Anemia. Cureus. 2020; 12: e11479.
Christy AL, Manjrekar PA, Babu RP, Hegde A, Rukmini MS. Influence of iron deficiency anemia on hemoglobin A1c levels in diabetic individuals with controlled plasma glucose levels. Iran Biomed J. 2014;18(2):88-93.
Naslı-Esfahani E, Larijani B, Amini P, Ghodssi-Ghassemabadi R, Razmandeh R. Effect of treatment of iron deficiency anemia on hemoglobin A1c in type 2 diabetic patients. Turk J Med Sci. 2017; 47(5):1441-46.
Aydın B, Özçelik S, Kilit TP, Eraslan S, Çelik M, Onbaşı K. Relationship between glycosylated hemoglobin and iron deficiency anemia: A common but overlooked problem. Prim Care Diabetes. 2022;S1751-9918(22)00002-X.
International Expert Committee. International Expert Committee report on the role of A1C assay in the diagnosis of diabetes. Diabetes Care. 2009; 32: 1327-34.