Metastatik Kemik Tümörleri ve Ağrı Yönetim
Özet
Metastatik tümör ağrısı tedavisinde ağrının doğru değerlendirilmesi en önemli basamak olup, hastanın tedavi uyumu için organik ve psikojenik ağrı ayrımı doğru yapılmalıdır. Kanser olgularının %30-90'ı kemik metastazı yapmakta ve en sık prostat, meme, akciğer, böbrek ve tiroid kanserlerinde görülmektedir. En sık vertebra, asetabulum ve femur bölgelerinde ortaya çıkan bu lezyonlar; prostaglandinler, lokal metabolizma değişiklikleri, intraosseoz basınç artışı ve sitokinler gibi faktörlerle nosiseptif, nöropatik veya kombine ağrılara yol açar. Ağrı kontrolünde nonsteroid antienflamatuarlar, kortikosteroidler, opioidler, bifosfonatlar, radyoterapi ve cerrahi girişimleri içeren multidisipliner bir yaklaşım gereklidir. Dünya Sağlık Örgütü'nün analjezik kullanım ilkelerine göre tedavi; kişiye özgü doz belirlenerek, ağrı başlamadan periyodik saat aralıklarıyla ve üç basamaklı tedavi prensibine uygun olarak yürütülmelidir. Birinci basamakta nonopioidler (NSAİİ, parasetamol), ikinci basamakta zayıf opioidler ve üçüncü basamakta güçlü opioidler adjuvan ilaçlarla kombine edilerek kullanılır. Oral yol öncelikli tercih edilmeli, ilaçların yan etki profillerine hakim olunmalı ve hastaların bağımlılık gibi yersiz endişeleri giderilmelidir. Nüfus yaşlandıkça artan metastatik kemik tümörlerinde, bu basamaklı ağrı palyatifi ve ihtiyaç halinde uygulanan adjuvan tedaviler hastaların yaşam kalitesini anlamlı derecede artırmaktadır.
Accurate assessment of pain is the most crucial step in treating metastatic tumor pain, and a precise distinction between organic and psychogenic pain must be made for patient compliance. Bone metastasis occurs in 30-90% of cancer cases, most frequently seen in prostate, breast, lung, kidney, and thyroid cancers. These lesions, which mostly occur in the vertebrae, acetabulum, and femur, cause nociceptive, neuropathic, or combined pain due to factors such as prostaglandins, local metabolic changes, increased intraosseous pressure, and cytokines. Pain control requires a multidisciplinary approach including nonsteroidal anti-inflammatory drugs, corticosteroids, opioids, bisphosphonates, radiotherapy, and surgical interventions. According to the World Health Organization's principles of analgesic use, treatment should be conducted by determining patient-specific doses, administering them periodically before pain starts, and following the three-step ladder principle. Non-opioids (NSAIDs, paracetamol) are used in the first step, weak opioids in the second step, and strong opioids combined with adjuvant drugs in the third step. The oral route should be preferred initially, side effect profiles of drugs must be well understood, and patients' unwarranted concerns regarding addiction should be resolved. In metastatic bone tumors, which increase as the population ages, this stepped pain palliation and adjuvant treatments applied when needed significantly improve the quality of life of patients.
Referanslar
Ripamonti, C., and F. Fulfaro. "Pathogenesisandpharmacologicaltreatment of bone pain in skeletalmetastases." TheQuarterlyJournal of NuclearMedicineandMolecularImaging 45.1 (2001): 65.
Clézardin P, Coleman R, Puppo M, Ottewell P, Bonnelye E, Paycha F, Confavreux CB, Holen I. Bone metastasis: mechanisms, therapies, and biomarkers. Physiol Rev. 2021 Jul 1;101(3):797-855. doi: 10.1152/physrev.00012.2019. Epub 2020 Dec 24. PMID: 33356915.
Vičić I, Belev B. The pathogenesis of bone metastasis in solid tumors: a review. Croat Med J. 2021 Jun 30;62(3):270-282. doi: 10.3325/cmj.2021.62.270. PMID: 34212564; PMCID: PMC8275949.
Zaporowska-Stachowiak, Iwona, et al. "Managingmetastatic bone pain: New perspectives, differentsolutions." Biomedicine&Pharmacotherapy 93 (2017): 1277-1284.
Moeller, Jeremy J., et al. "Occipitalcondylesyndrome as thefirstsign of metastaticcancer." Canadianjournal of neurologicalsciences 34.4 (2007): 456-459.
Inada, T., et al. "Intrathecalbetamethasonepainrelief in cancerpatientswithvertebralmetastasis: a pilot study." Actaanaesthesiologicascandinavica 51.4 (2007): 490-494.
White, Paul F. "Thechanging role of non-opioidanalgesictechniques in themanagement of postoperativepain." Anesthesia&Analgesia 101.5S (2005): S5-S22.
Yücel A. Non-opioid analjezikler. Özyalçın NS (ed). Yaşlılık çağında ağrı, İstanbul, Nobel Tıp Kitapevleri. 2003,137-59.
Kotob F, Lema MJ. Nonopioidanalgesics. Leon-Casasola OA. (Ed.), CancerPain: Pharmacologic. InterventionalandPalliativeApproaches. 1st ed., Philadelphia, SaundersElsevier, 2006, 253-303.
Güldoğuş F. Analjezikler ve Kullanımı. Güldoğuş F, Dilek M, Arık N (Eds), Kronik Böbrek Hastalığında Ağrı Tedavisi. Ankara, Güneş Kitabevi, 2007,33-58.
Vascello L, McQuillan RJ. Opioidanalgesicsandroutes of administration. Leon-Casasola OA. (Ed.), CancerPain: Pharmacologic, InterventionalandPalliativeApproaches. 1st ed., Philedelphia, SaundersElsevier, 2006,171-93.