Dışkılamada Değişiklik

Yazarlar

Zeynep Gök Sargın
https://orcid.org/0000-0001-9193-4105

Özet

Dışkılama, gastrointestinal, sinir ve kas-iskelet sistemlerinin koordinasyonuyla gerçekleşen karmaşık bir süreçtir. Sağlıklı bireylerde haftada üç ile günde üç kez arasında değişen dışkılama sıklığından ziyade dışkı kıvamı, bağırsak geçiş süresinin daha güvenilir bir göstergesidir ve bu değerlendirmede "Bristol Skalası" temel alınır. Dışkılama alışkanlıklarındaki değişiklikler klinik olarak ishal, kabızlık ve defekasyon bozuklukları şeklinde kategorize edilir. İshal; ozmotik, sekretuar veya mukozal hasar kaynaklı patofizyolojik mekanizmalarla ortaya çıkarken, irritabl bağırsak sendromu (İBS) kronik ishalin en yaygın nedenlerinden biridir. Kabızlık ise haftada üçten az dışkılama veya zorlanma ile karakterize olup primer veya sekonder nedenlere bağlı gelişebilir. Defekasyon bozuklukları, pelvik taban kaslarının inkoordinasyonu sonucu rektumun etkin boşaltılamamasıyla ilgilidir ve rektosel gibi yapısal sorunları içerebilir. Fonksiyonel bir bozukluk olan İBS, beyin-bağırsak arasındaki iletişim bozukluğuna dayanır ve Roma IV kriterlerine göre karın ağrısı ile dışkı formu/sıklığı değişikliği temelinde teşhis edilir. Hastalık yönetimi; hasta eğitimi, diyet modifikasyonları ve semptom odaklı farmakolojik tedavileri kapsayan bütüncül bir yaklaşım gerektirir.

Defecation is a complex process involving the coordination of the gastrointestinal, nervous, and musculoskeletal systems, with stool consistency being a more reliable indicator of intestinal transit time than frequency, typically assessed using the Bristol Scale. Changes in bowel habits are clinically categorized as diarrhea, constipation, and defecation disorders; diarrhea arises from osmotic, secretory, or mucosal damage mechanisms—with irritable bowel syndrome (IBS) being a leading cause of chronic cases—while constipation is defined by fewer than three movements per week and can stem from primary or secondary causes. Defecation disorders result from the incoordination of pelvic floor muscles leading to ineffective rectal emptying, sometimes involving structural issues like rectocele. IBS, a functional gastrointestinal disorder rooted in dysregulated brain-gut communication, is diagnosed based on Rome IV criteria involving recurrent abdominal pain associated with changes in stool form or frequency. Management of these conditions requires a holistic approach, including patient education, dietary modifications, and symptom-specific pharmacological treatments to improve quality of life.

Referanslar

Heaton KW, Radvan J, Cripps H, et al. Defecation frequency and timing, and stool form in the general population: a prospective study. Gut. 1992;33:818-824.

Curtin B, Jimenez E, Rao SSC. Clinical Evaluation of a Patient With Symptoms of Colonic or Anorectal Motility Disorders. J Neurogastroenterol Motil. 2020;26(4):423. doi:10.5056/JNM20012

Lembo A, Camilleri M. Chronic Constipation. N Engl J Med. 2003;349(14):1360-1368. doi:10.1056/NEJMRA020995

Schiller LR, Pardi DS, Sellin JH. Chronic Diarrhea: Diagnosis and Management. Clin Gastroenterol Hepatol. 2017;15(2):182-193.e3. doi:10.1016/J.CGH.2016.07.028

Juckett G, Trivedi R. Evaluation of Chronic Diarrhea. Am Fam Physician. 2011;84(10):1119-1126.

Inadomi JM, Bhattacharya R, Hwang JH, et al. (2020) Yamada’s Handbook of Gastroenterology. (4th edition). USA: John Wiley & Sons

Mark Feldman, Lawrence S. Friedman LJB. (2020) Sleisenger and Fordtrans Gastrointestinal and Liver Disease- 2 Volume Set Pathophysiology, Diagnosis, Management. (11th Edition) USA: Elsevier

Bashankaev B, Weiss EG, Khaikin M. Constipation: Evaluation and Management. Mo Med. 2018;115(3):236. doi:10.3109/9781420016192-12

Bharucha AE, Rao SSC. An Update on Anorectal Disorders for Gastroenterologists. Gastroenterology. 2014;146(1):37. doi:10.1053/J. GASTRO.2013.10.062

Patcharatrakul T, Rao SSC. Update on the Pathophysiology and Management of Anorectal Disorders. Gut Liver. 2018;12(4):375. doi:10.5009/GNL17172

Kumar N, Kumar D. Fecal incontinence and rectal prolapse. Indian J Gastroenterol. 2019;38(6):465. doi:10.1007/S12664-020-01014-1

Camilleri M. Irritable Bowel Syndrome: Straightening the road from the Rome criteria. Neurogastroenterol Motil. 2020;32(11). doi:10.1111/NMO.13957

Ford AC, Sperber AD, Corsetti M, et al. Irritable bowel syndrome. Lancet. 2020 Nov 21;396(10263):1675-1688. doi: 10.1016/S0140-6736(20)31548-8. Epub 2020 Oct 10. PMID: 33049223.

Yayınlanan

4 Haziran 2022

Lisans

Lisans