Sosyal Medya Bağımlılığı
Özet
Bu metin, dijital teknolojilerin yaygınlaşmasıyla hayatımıza giren sosyal medyanın ve buna bağlı olarak gelişen sosyal medya bağımlılığının boyutlarını ele almaktadır. Sosyal medya, bireylere yer ve zamandan bağımsız olarak geniş kitlelerle etkileşim kurma ve içerik paylaşma olanağı tanırken, aşırı ve kontrolsüz kullanımı ciddi bir bağımlılık problemine dönüşmüştür. Özellikle Türkiye, dünyada sosyal medyayı en aktif kullanan ilk beş ülke arasında yer almakta ve kullanıcılar günlerinin önemli bir kısmını bu platformlarda geçirmektedir. Sosyal medya bağımlılığı, bireyin günlük sorumluluklarını aksatması, gerçek hayattan uzaklaşarak sanal kimliklerin arkasına saklanması, yalnızlık, narsisizm, kaygı ve uyku problemleri yaşaması ile karakterize edilir. Yapılan araştırmalar, sosyal medyada harcanan zamanın artmasıyla özellikle gençler ve öğrenciler arasında akademik başarının düştüğünü, depresyon ve stres seviyelerinin ise belirgin şekilde yükseldiğini göstermektedir. Bu zararlı etkilerin önüne geçebilmek adına, özellikle genç yaşlardan itibaren erken farkındalık çalışmalarının yapılması ve bireylerin dijital platformları dengeli, sorumlu bir şekilde kullanma bilincine ulaştırılması toplumsal sağlık açısından kritik bir önem taşımaktadır.
This text examines the dimensions of social media, which has entered our lives with the proliferation of digital technologies, and the resulting phenomenon of social media addiction. While social media allows individuals to interact with large audiences and share content independently of time and space, its excessive and uncontrolled use has transformed into a serious addiction problem. Turkey, in particular, ranks among the top five most active countries globally in terms of social media usage, with users spending a significant portion of their day on these platforms. Social media addiction is characterized by individuals neglecting their daily responsibilities, distancing themselves from real life to hide behind virtual identities, and experiencing loneliness, narcissism, anxiety, and sleep issues. Studies indicate that as the time spent on social media increases, academic performance drops significantly, especially among youth and students, while depression and stress levels rise markedly. To prevent these detrimental effects, raising early awareness, particularly from a young age, and cultivating a conscious framework for individuals to use digital platforms in a balanced and responsible manner is of critical importance for public health.
Referanslar
Koçak O, İlme E & Younis MZ. Mediating role of satisfaction with life in the effect of self-esteem and education on social media addiction in Turkey. Sustainability. 2021; 13(16): 9097.
Bayrak H. Türkiye internet kullanımı ve sosyal medya istatistikleri. 2020. (16.04.2022 tarihinde https://dijilopedi.com/2020-turkiye-internet-kullanimi-ve-sosyal-medya-istatistikleri/ adresinden ulaşılmıştır).
Statista. Daily time spent on social networking by internet users worldwide from 2012 to 2022 (in minutes).(16.04.2022 tarihinde from:https://www.statista.com/statistics/433871/daily-social-media-usage-worldwide/ adresinden ulaşılmıştır).
Bulunmaz B. Otomotiv sektöründe sosyal medyanın kullanımı ve Fiat örneği. Global Media Journal Turkish Edition. 2011; 2(3):19-50.
Erdoğan B. Klinik olmayan örneklemde sosyal medya bağımlılığının sosyal görünüş kaygısı ve iletişim becerileri ile arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. 2020.
Akıncı Vural B, Bat M. Yeni bir iletişim ortamı olarak sosyal medya: Ege Üniversitesi Iletişim Fakültesine yönelik bir araştırma. Journal of Yasar University. 2010; 5(20):3348-3382.
Castells M. Kimliğin gücü: Enformasyon Çağı-ekonomi toplum ve kültür. 2. Cilt. Çev: Ebru Kılıç, İstanbul, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. 2008.
Öztürk MF, Talas M. Sosyal medya ve eğitim etkileşimi. Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks. 2015; 7(1):101-120.
Taşcı B., Ekiz S. Serbest zaman aktivitesi olarak sosyal medya bağımlılığı. 2. Uluslararası İletişimde Yeni Yönelimler Konferansı: Eğlence ve Ürün Yerleştirme, İstanbul Ticaret Üniversitesi, İstanbul. 2018; 224-235, 3-4 Mayıs 2018.
Griffiths MD, Davies MNO. Videogame addiction: Does it exist? In J. Goldstein & J. Raessens (Eds.), Handbook of Computer Game Studies. Boston: MIT Press. 2005 359-368.
Yılman MA. Lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin. 2020.
Gaffney K. Negative affect sthat social media causes on body imaging an honor scollege thesis (Under graduatehonor scollage theses). Long Island University, Newyork. 2017.
Okumuş E. Bedene müdahelenin sosyolojisi. Şarkiyat. 2011; (2).
Sönmez EE, Özgen Ö. Medya kullanımı ve beden imajı: Türkiye ve İngiltere örneği. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi. 2017; 2(27):78-95.
Aktaş A, Aşti TA, Bakanoğlu E, Çelebioğlu M. Bir hemşirelik yüksekokulu öğrencilerinin beden imgesi algısının belirlenmesi. Florence Nightingale Journal of Nursing. 2010; 18(2):63-71.
Walker KK. Rare disease-specific social media sites: An opportunity for collaboration. Journal of Communication in Healthcare. 2013; 6(1):71-7
Dalvi-Esfahani M, Niknafs A, Kuss D. J, Nilashi M, & Afrough S. Social media addiction: Applying the DEMATEL approach. Telematics and Informatics. 2019; 43, 101250.
Schou Andreassen C & Pallesen S. Social network site addiction-an overview. Current pharmaceutical design. 2014; 20(25): 4053-4061.
Şahin C & Yağcı M. Sosyal medya bağımlılığı ölçeği- yetişkin formu: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD). 2017; 14(1): 523–538.
Guedes E, Sancassiani F, Carta M. G, Campos C, Machado S, King A. L. S. & Nardi A. E. Internet addiction and excessive social networks use: what about Facebook?. Clinical practice and epidemiology in mental health: CP & EMH. 2016; 12, 43.
Hilliard J. Social media addiction - addiction center. 2019. (02.03.2021 tarihinde https://www.addictioncenter.com/drugs/social-media-addiction adresinden ulaşılmıştır).
Kirik A, Arslan A, Çetinkaya A, Mehmet G. A quantitative research on the level of social media addiction among young people in Turkey. International Journal of Sport Culture and Science. 2015; 3(3):108-122.
Akmeşe Z, Deniz K. Stalk, benliğin izini sürmek. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Düşünceler Hakemli E-Dergisi. 2017; 3(8):23-32.
Caplan SE. Preference for online social interaction: A theory of problematic Internet use and psychosocial well-being. Communication Research. 2003; 30(6):625-648.
Aksoy ME. A qualitative study on the reasons for social media addiction. European Journal of Educational Research.2018; 7(4):861-865.
Sun Y & Zhang Y. A review of theories and models applied in studies of social media addiction and implications for future research. Addictive behaviors. 2021; 114, 106699.
Haand R & Shuwang Z. The relationship between social media addiction and depression: A quantitative study among university students in Khost, Afghanistan. International Journal of Adolescence and Youth. 2020; 25(1): 780-786.
Lin, L. yi, Sidani J. E, Shensa A, Radovic A, Miller E, Colditz J. B, Hoffman B. L, Giles L. M. & Primack B. A. Association between social media use and depression among U.S. Young adults: Research article: Social media and depression. Depression and Anxiety. 2016; 33(4): 323–331.
Twenge J. M, Joiner T. E, Rogers M. L. & Martin G. N. Increases in depressive symptoms, suicide-related outcomes, and suicide rates among U.S. adolescents after 2010 and links to increased new media screen time. Clinical Psychological Science. 2018; 6(1): 3–17.
Brailovskaia J & Margraf J. Facebook addiction disorder (FAD) among German students—a longitudinal approach. PloS one. 2017; 12(12): e0189719.
Upadhayay N & Guragain S. Internet use and its addiction level in medical students. Advances in medical education and practice. 2017; 8, 641.
Al-Yafi K, El-Masri M & Tsai R. The effects of using social network sites on academic performance: the case of Qatar. Journal of Enterprise Information Management. 2018.
