Nomofobi ve Netlessfobi
Özet
Teknolojik gelişmelerin gündelik yaşama yansımasıyla ortaya çıkan dijital bağımlılık sorunlarının ele alındığı bu metinde, modern çağın iki önemli psikolojik rahatsızlığı olan nomofobi ve netlessfobi kavramları, tanı ölçütleri, karakteristik özellikleri ve olumsuz sonuçları açısından detaylıca incelenmektedir. İngilizce "no mobile phobia" ifadesinden türeyen nomofobi, bireyin akıllı telefonuna erişemediğinde veya iletişim kopukluğu yaşadığında hissettiği gerçek dışı, patolojik bir korku ve kaygı durumu olarak tanımlanmaktadır. Cihazı yanındayken bile sürekli kontrol etme dürtüsü gibi obsesif davranışlarla kendini gösteren bu fobi, uyku bozukluğu, depresyon, odaklanma sorunları ve fiziksel ağrılara yol açarak hem özel hem de iş yaşamındaki verimliliği düşürmektedir. "Being netless phobia" kavramından gelen netlessfobi ise bireyin internet ağ bağlantısı olmayan veya internetin kısıtlı olduğu mekânlarda aşırı huzursuzluk, kaygı ve karamsarlık hissetmesiyle ortaya çıkan internetsiz kalma korkusudur. Netlessfobik bireyler sosyal medyayı takıntılı şekilde yenileme, sürekli çevrimiçi olma ihtiyacı ve internet bağlantısı sunan mekânları tercih etme eğilimindedir. Yüz yüze iletişimden uzaklaşarak sanal kimliklere sığınan bu kişilerin sosyal dünyadan koptuğu ve akademik/kurumsal performanslarının ciddi oranda azaldığı vurgulanmaktadır. Her iki dijital hastalık da özellikle genç kuşaklar için büyük riskler barındırmakta olup bireysel ve toplumsal yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir.
The text examines the concepts of nomophobia and netlessphobia, which emerge with technological developments and reflect digital addiction, focusing on their diagnostic criteria, characteristics, and negative consequences. Nomophobia, derived from "no mobile phobia," is defined as an unrealistic and pathological fear or anxiety experienced when individuals cannot access their smartphones or lose communication. Manifesting through obsessive behaviors such as the urge to check the device constantly even when it is nearby, this phobia leads to sleep disorders, depression, focus problems, and physical pain, thereby reducing productivity in both personal and professional lives. Netlessphobia, coming from "being netless phobia," is the fear of being without the internet, characterized by severe restlessness, anxiety, and pessimism in areas where internet connectivity is absent or limited. Netlessphobic individuals tend to obsessively refresh social media, feel a constant need to be online, and prefer venues that offer internet access. It is emphasized that these individuals, who distance themselves from face-to-face communication to take refuge in virtual identities, become detached from the real social world, leading to a significant decline in their academic and organizational performance. Both digital diseases pose significant risks, especially for younger generations, and negatively affect the quality of individual and social life.
Referanslar
TÜİK. Hanehalkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması 2016. (15/03/2022 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p= Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)- adresinden ulaşılmıştır).
Bak G. X, Y ve Z Kuşağında nomofobi: Nitel bir araştırma. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi. 2019; 2(5): 288-302.
Ali R, Jiang N, Phalp K, Muir S, McAlaney J. The emerging requirement for digital addiction labels. In: The 20th International Working Conference on Requirements Engineering: Foundation for Software Quality (REFSQ 2015), 2015, Essen, Germany, (pp. 198-213).
Erdem H, Kalkın G, Türen U, et al. Üniversite öğrencilerinde mobil telefon yoksunluğu korkusunun (nomofobi) akademik başarıya etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2016;21(3): 923-936.
Bragazzi NL, Del Puente G. A proposal for including nomophobia in the new DSM-V. Psychology Research and Behavior Management. 2014;7: 155–160.
Demirci K, Akgönül M, Akpinar A. Relationship of smartphone use severity with sleep quality, depression, and anxiety in university students. Journal of Behavioral Addictions. 2015;4(2): 85–92.
Yildirim C. Exploring the dimensions of nomophobia: Developing and validating a questionnaire using mixed methods research. Graduate Theses and Dissertations. 2014; 14005. Retrieved from http://lib.dr.iastate.edu/etd/14005
Yildirim C, Correia AP. Exploring the dimensions of nomophobia: Development and validation of a self-reported questionnaire. Computers in Human Behavior. 2015;49: 130–137.
King ALS, Valença AM, Silva ACO, et al. Nomophobia: Dependency on virtual environments or social phobia? Computers in Human Behavior. 2013;29(1): 140–144. https://doi.org/10.1016/j.chb.2012.07.025
King ALS, Valença AM, Nardi AE. Nomophobia: The mobile phone in panic disorder with agoraphobia – reducing phobias or worsening of dependence? Cognitive and Behavioral Neurology. 2010;23(1): 52–54.
Erdem H, Türen U, Kalkın G. Mobil telefon yoksunluğu korkusu (nomofobi) yayılımı: Türkiye’den üniversite öğrencileri ve kamu çalışanları örneklemi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 2017;10(1): 1-12.
Gezgin DM, Şumuer E, Arslan O, et al. Nomophobia prevalence among pre-service teachers: A case of Trakya University. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2017;7(1): 86-95.
Dongre AS, Inamdar IF, Gattani PL. Nomophobia: A study to evaluate mobile phone dependence and impact of cell phone on health. National Journal of Community Medicine. 2017;8: 688-693.
Arpaci I, Baloğlu M, Özteke Kozan Hİ, et al. Individual differences in the relationship between attachment and nomophobia among college students: the mediating role of mindfulness. Journal of Medical Internet Research. 2017;19(12): e404. https://doi.org/10.2196/jmir.8847
Kim E, Koh E. Avoidant attachment and smartphone addiction in college students: The mediating effects of anxiety and self-esteem. Computers in Human Behavior. 2018;84: 264–271. https://doi.org/10.1016/j.chb.2018.02.037
Konok, V., Gigler, D., Bereczky, B. M., & Miklósi, Á. Humans’ attachment to their mobile phones and its relationship with interpersonal attachment style. Computers in Human Behavior, 2016;61, 537–547. https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.03.062
Kim EY, Cho I, Kim EJ. Structural equation model of smartphone addiction based on adult attachment theory: Mediating effects of loneliness and depression. Asian Nursing Research. 2017;11(2): 92–97.
King ALS, Valença AM, Silva AC, et al. Nomophobia: impact of cell phone use interfering with symptoms and emotions of individuals with panic disorder compared with a control group. Clin Pract Epidemiol Ment Health. 2014;10: 28-35.
Dixit S, Shukla H, Bhagwat AK, et al. A study to evaluate mobile phone dependence among students of a medical college and associated hospital of central India. Indian Journal of Community Medicine. 2010;35(2): 339-341.
Kaplan-Akıllı G, Gezgin DM. Üniversite öğrencilerinin nomofobi düzeyleri ile farklı davranış örüntülerinin arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2016;(40): 51-69.
Işık M, Kaptangil İ. Akıllı telefon bağımlılığının sosyal medya kullanımı ve beş faktör kişilik özelliği ile ilişkisi: Üniversite öğrencileri üzerinden bir araştırma. Itobiad: Journal of the Human & Social Science Researches. 2018;7(2): 695-717.
Polat R. Dijital hastalık olarak nomofobi. Yeni Medya Elektronik Dergi-eJNM. 2017;1(2): 164-172.
Öz H. Üniversite okuyan genç yetişkinlerin mobil telefon yoksunluğu korkusu (nomofobi) ile kişilik tipleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. 2018. İstanbul Aydın Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Takao M, Takahashı S, Kıtamura M. “Addictive personality and problematic mobile phone use”. Cyberpsychology and Behavior. 2009;12: 501-507.
Arslan H, Tozkoparan SB, Kurt AA. Öğretmenlerde mobil telefon yoksunluğu korkusunun ve gelişmeleri kaçırma korkusunun incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2019;21(3): 237-256.
Büyükçolpan H. Üniversite öğrencilerinde nomofobi, bağlanma biçimleri, depresyon ve algılanan sosyal destek. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. 2019. Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Ercan Ö, Tekin N. Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin nomofobi düzeylerinin incelenmesi. Journal of Global Sport and Education Research. 2019;2(1): 24-34.
Aşık NA. Aidiyet duygusu ve nomofobi ilişkisi: Turizm öğrencileri üzerinde bir araştırma. Turizm ve Araştırma Dergisi. 2018;7(2): 24-42.
Shan Z, Deng G, Li J, et al. Correlational analysis of neck/shoulder pain and low back pain with the use of digital products, physical activity and psychological status among adolescents in Shanghai. Plos One. 2013;8(10): e78109.
Xie Y, Szeto G, Dai J. Prevalence and risk factors associated with musculoskeletal complaints among users of mobile handheld devices: A systematic review. Appl Ergon. 2017;59: 132-142.
İnal EE, Demirci K, Çetintürk A, et al. Effects of smartphone overuse on hand function, pinch strength, and the median nerve. Muscle Nerve. 2015;52: 183-188.
Jacobsen WC, Forste R. “The Wired Generation: Academic and Social Outcomes of Electronic Media Use Among University Students”. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking. 2010;14(5): 275-280. doi:10.1089/cyber.2010.0135.
Şar AH, Işıklar A. Adaptation of problem mobile phone use scale to Turkish. Journal of Human Sciences. 2012;9(2): 264-275.
Öztürk U. Bağlantıda kalmak ya da kalmamak işte tüm korku bu, internetsiz kalma korkusu ve örgütsel yansımaları. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2015;8(37).
Romano DM. A Self-Psychology approach to narcissistic personality disorder: A nursing reflection. Perspectives in Psychiatric Care. 2004;40(1): 20-28.
Ming Z, Pietikainen S, Hänninen O. Excessive texting in pathophysiology of first carpometacarpal joint arthritis. Pathophysiology. 2006;13(4): 269-270.
Augner C, Hacker GW. associations between problematic mobile phone use and psychological parameters in young adults. International Journal of Public Health. 2012;57(2): 437-441.
Zarghami M, Khalilian A, Setareh J, et al. The ımpact of using cell phones after light-out on sleep quality, headache, tiredness, and distractibility among students of a university in north of Iran. Iranian Journal Of Psychiatry and Behavioral Sciences. 2015;9(4). Doi: 10.17795/ijpbs-2010.
Tamura H, Nishida T, Tsuji A, et al. Association between excessive use of mobile phone and ınsomnia and depression among japanese adolescents. International Journal of Environmental Reseach and Public Health. 2017;14(7): 1-11.
Thomée S, Harenstam A, Hagberg M. “Mobile phone use and stress, sleep disturbances and symptoms of depression among young adults: A prospective cohort study”. BMC Public Health. 2011;11(66): 66–76.
Güzeller CO, Coşguner T. “Development of a problematic mobile phone use scale for Turkish adolescents”. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking. 2012;15: 205-211. doi: 10.1089/cyber.2011.0210
Spitzer M. M-Learning? When it comes to learning, smartphones are a liability, not an asset. Trends in Neuroscience & Education. 2015;4: 87–89.
Yen C, Tang T, Yen J, et al. “Symptoms of problematic cellular phone use, functional ımpairment and ıts association with depression among adolescents in Southern Taiwan”. Journal of Adolescence. 2009;32: 863-873.
Tavolaccı MP, Meyrıgnac G, Rıchard L, et al. “Problematic use of mobile phone and nomophobia among french college students”. The European Journal of Public Health. 2015;25(3): 206.
Cazzulino F, Burke RV, Muller V, et al. Cell phones and young drivers: A systematic review regarding the association between psychological factors and prevention. Traffic Inj Prev. 2014;15: 234-242.
Schwebel DC, Stavrinos D, Byington KW, et al. Distraction and pedestrian safety: How talking on the phone, texting, and listening to music impact crossing the street. Accid Anal Prev. 2012;45: 266-271.
Thompson LL, Rivara FP, Ayyagari RC, et al. Impact of social and technological distraction on pedestrian crossing behaviour: An observational study. Inj Prev. 2013;19: 232-237.
Tan Ç, Pamuk M, Dönder A. “Loneliness and mobile phone”. Procedia- Social and Behavioral Sciences. 2013;103: 606-611.
Şar AH. “Examination of loneliness and mobil phone addiction problem observed in teenagers from the some variables”. International Journal of Social Science. 2013;6(2): 1207-1220.
Haug S, Castro RP, Kwon M, et al. Smartphone use and smartphone addiction among young people in switzerland. Journal of Behavioral Addictions. 2015;4(4): 299-307.
Lepp A, Barkley JE, Sanders GJ, et al. The relationship between cell phone use, physical and sedentary activity, and cardiorespiratory fitness in a sample of U.S. College Students. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity. 2013;10: 1-9.
Altınbaşak İ, Karaca ES. İnternet reklamcılığı ve internet reklamı ölçümlenmesi üzerine bir uygulama. Ege Akademik Bakış Dergisi. 2009;9(2): 463-487.
Arısoy Ö. İnternet bağımlılığı ve tedavisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Dergisi. 2009;(1): 55-67.
TÜİK. Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması 2019. (15/03/2022 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p= Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2019-30574 adresinden ulaşılmıştır).
Sarıbay B, Durgun G. Dokunmatik toplumların fobileri: Netlessfobi, nomofobi ve fomo kavramları üzerine bir içerik analizi çalışması. Journal of Yasar University. 2019;15(Special Issue): 280-294.
Akman E, Işık M. Kamu çalışanlarında internetsiz kalma korkusu (netlessfobi): Isparta ilinde bir araştırma. AVRASYA Uluslararası Araştırmalar Dergisi. 2018;6(14): 20-37.
Aksoy V. İnternet bağımlılığı ve sosyal ağ kullanım düzeylerinin fen lisesi öğrencilerinin demografik özelliklerine göre değişimi ve akademik başarılarına etkisi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2015;(19): 365-383.
Taylan HH, Agallija N. Arnavutluk’ta gençlerde internet bağımlılığı. International Journal of Academic Value Studies. 2016;2(4): 1-12.
Güney B. Dijital bağımlılığın dijital kültüre dönüşmesi: Netlessfobi. e-Journal of New Media/Yeni Medya Elektronik Dergi–eJNM. 2017;1(2). Doi: 10.17932/IAU.EJNM.25480200.2017.1/2.207-213
Yıldız H, Yıldız B. Sanal kaytarma yapmak kötü bir şey değildir. Ama? Harvard Business Review. 2016: 108-115.
Örücü E, Yıldız H. İşyerinde kişisel internet ve teknoloji kullanımı: Sanal kaytarma. Ege Akademik Bakış. 2014;14(1): 99-114.
Gezgin DM, Şahin YL, Yıldırım S. Sosyal ağ kullanıcıları arasında nomofobi yaygınlığının çeşitli faktörler açısından incelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama. 2017;7(1): 1-15.
