Teknoloji ve Hemşirelik
Özet
Küreselleşme ve modernleşme süreciyle birlikte sağlık hizmetlerinde teknoloji kullanımı hızla artmış, bu durum hemşirelik mesleğinin eğitim, bakım, yönetim ve araştırma alanlarını doğrudan etkilemiştir. Bilgi sistemlerinin verimli yönetimi kanıta dayalı bakımı güçlendirirken, maliyetleri düşürmekte ve hasta sonuçlarını iyileştirmektedir. Hemşirelik eğitiminde geleneksel yöntemlerin yerini alan e-öğrenme ve bilgisayar destekli uygulamalar aktif öğrenmeyi teşvik etmekte, hasta eğitimlerinde de özellikle kronik hastalık yönetiminde başarı sağlamaktadır. Klinik becerilerin güvenli bir ortamda geliştirilmesi amacıyla sanal gerçeklik, simülasyon teknolojileri ve artırılmış gerçeklik (Microsoft HoloLens, CliniSpace vb.) yoğun şekilde kullanılmakta; bu teknolojiler öğrencilerin bilgi, öz güven ve eleştirel düşünme becerilerini artırırken bakım hatalarını azaltmaktadır. Sağlık 4.0 dönüşümüyle yapay zekâ, nesnelerin interneti, tele tıp ve akıllı cihazlar hemşirelik süreçlerine entegre olmuş; veri analizini hızlandırarak insan hatası ihtimalini düşürmüştür. Yapılan çalışmalar, sanal gerçeklik ve klinik simülasyonların çocuklarda ağrı ve anksiyete yönetiminde, öğrencilerin iletişim becerilerinin geliştirilmesinde son derece etkili olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, hemşirelik araştırmalarında hassas sağlığı destekleyen kullanıcı merkezli teknolojik yol haritalarının ve klinik müdahalelerin geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır.
The rapid advancement of globalization and modernization has significantly increased the implementation of technology in healthcare services, directly impacting the education, care, management, and research domains of the nursing profession. Effective management of information systems strengthens evidence-based care, reduces healthcare costs, and improves patient outcomes. Replacing traditional methods in nursing education, e-learning and computer-assisted applications promote active learning and demonstrate great efficacy in patient education, particularly regarding chronic disease management. Virtual reality, simulation technologies, and augmented reality (such as Microsoft HoloLens and CliniSpace) are extensively utilized to develop clinical skills within safe environments; these technologies enhance students' knowledge, self-confidence, and critical thinking skills while minimizing nursing errors. With the Healthcare 4.0 transformation, artificial intelligence, the internet of things, telemedicine, and smart devices have been integrated into nursing processes, accelerating data analysis and reducing the likelihood of human error. Studies indicate that virtual reality and clinical simulations are highly effective in managing pain and anxiety in children, as well as developing communication skills among students. Consequently, developing user-centered technological roadmaps and clinical interventions that support precision health remains crucial in nursing research.
Referanslar
Friganović A. Nursing and implementation of modern technology. Signa vitae: journal for intesive care and emergency medicine. 2016;12(1.):23-7.
Gedük EA. Hemşirelik mesleğinin gelişen rolleri. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi. 2018;5(2):253-8.
Türk Dil Kurumu.Güncel Türkçe sözlük. t.y. Teknoloji.Erişim Tarihi: 15.02.2022. urll: https://sozluk.gov.tr/
Bilgiç Ş, Şendir M. Hemşirelik bilişimi. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi. 2014;3(1):24-8.
Duphily N. Transitioning From LPN/LVN to BSN. New York, UNITED STATES: Springer Publishing Company, 2014. Urll:https://ebookcentral.proquest.com/lib/ataturk-ebooks/detail.action?docID=1675085&query=+Nancy+Duphily
Ulupınar F, Toygar ŞA. Hemşirelik Eğitiminde Teknoloji Kullanımı ve Örnek Uygulamalar. Fiscaoeconomia. 2020;4(2):524-37.
Bulut ÖÜ, Kaplan S, Şahin S. Jinekolojik Kanserde Evde Bakım ve Teknoloji Kullanımı. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi. 2020;3(2):193-201.
Özel HÖ, Ürkmez DÖ, Demiray S, Cebeci Z. Hemşirelik bilişimi ve hastane bilgi yönetimi sistemi. Okmeydanı Tıp Dergisi. 2014;30(3):158-60.
Sipes C. Application of Nursing Informatics : Competencies, Skills, and Decision-Making. New York, UNITED STATES: Springer Publishing Company; 2019.urll: https://ebookcentral.proquest.com/lib/ataturk-ebooks/detail.action?docID=5640126&query=Sipes%2C+Carolyn%2C+PhD%2C+CNS%2C+APRN%2C+PMP%2C+RN-BC%2C+NEA-BC%2C+FAAN
Grando MA, Bitton A, Rozenblum R, Bates D, Lee T, Adnan M, et al. Information Technology for Patient Empowerment in Healthcare. Boston, UNITED STATES: De Gruyter, Inc, 2015.urll: https://ebookcentral.proquest.com/lib/ataturk-ebooks/detail.action?docID=1609435&query=10.%09Grando+MA%2C+Bitton+A%2C+Rozenblum+R%2C+Bates+D%2C+Lee+T%2C+Adnan+M%2C+et+al.+Information+Technology+for+Patient+Empowerment+in+Healthcare.+
Çoklar AN, Ergenekon Y, Odabaşı F. Özel Eğitimde Teknolji. Edit.:Ferhan Odabaşı. Özel Eğitim ve Eğitim Teknolojisi. Pagem Akademi Yayıncılık, Ankara 2018. s. 26-7.
Roney LN, Westrick SJ, Acri MC, Aronson BS, Rebeschi LM. Technology use and technological self-efficacy among undergraduate nursing faculty. Nursing Education Perspectives. 2017;38(3):113-8.
Bonnel W, Smith KV. Teaching Technologies in Nursing & the Health Professions : Beyond Simulation and Online Courses. New York, UNITED STATES: Springer Publishing Company, 2010.urll: https://ebookcentral.proquest.com/lib/ataturk-ebooks/reader.action?docID=547303&query=+Teaching+Technologies+in+Nursing+%26+the+Health+Professions+%3A+Beyond+Simulation+and+Online+Courses
Smart D, Ross K, Carollo S, Williams-Gilbert W. Contextualizing instructional technology to the demands of nursing education. CIN: Computers, Informatics, Nursing. 2020;38(1):18-27.
Zayim N. Sağlık Bilimleri Eğitiminde Öğretim Teknolojileri. Edit. Kürşat Çağıltay, Yüksel Göktaş Öğretim Teknolojilerinin Temelleri,Teoriler,Araştırmalar Eğilimler. Pagem Akademi Yayıncılık, Ankara 2016
Şenyuva E, Kaya H, Boddur G. Hemşirelik Öğrencilerinin Web Tabanlı Bir Derse İlişkin GörüşleriI. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2017;33(3):62-77.
Kılıç D, Bilgin S, Bayrakçeken E, Cengiz M. Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Sağlık Öğrencilerinin E- Öğrenmeye Yönelik Tutumlarının Belirlenmesi. 2 Uluslararası 3 Ulusal Halk Sağlığı Hemşireliği Kongresi; 07.01.20201-09.01.2021; Ankara2021.
Tubaishat A. An investigation into the attitudes of nursing students toward technology. Journal of Nursing Research. 2014;22(2):119-25.
Doğu Ö, Kaya H, Gündüz H, Parlak Z. Miyokard infarktüsü geçirmiş bireylere eğitim ve danışmanlıkta web tabanlı uzaktan eğitim önerisi. MN Kardiyoloji. 2015;22(4):217-22.
Pınar Bölüktaş R, Özer Z, Yıldırım D. Web tabanlı eğitimin sağlık alanında kullanılabilirliği. Journal of International Management and Social Researches. 2019;6(11):197-207.
Boztepe H, Terzioğlu F. Hemşirelik eğitiminde beceri değerlendirme. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2013;16(1):57-64
Göriş S, Bilgi N, Bayındır SK. Hemşirelik eğitiminde simülasyon kullanımı. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2014;1(2):25-9.
Edeer AD, Sarıkaya A. Hemşirelik eğitiminde simülasyon kullanımı ve simülasyon tipleri. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma. 2015;12(2):121-5.
Şendir M, Doğan P. Hemşirelik eğitiminde simülasyonun kullanımı: sistematik inceleme. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi. 2015;23(1):49-56.
Gündoğdu H, Dikmen Y. Hemşirelik eğitiminde simülasyon: Sanal gerçeklik ve haptik sistemler. Journal Of Human Rhythm. 2017;3(4):173-6.
Foronda CL, Alfes CM, Dev P, Kleinheksel A, Nelson Jr DA, O'Donnell JM, et al. Virtually nursing: Emerging technologies in nursing education. Nurse educator. 2017;42(1):14-7.
De Gagne JC, Oh J, Kang J, Vorderstrasse AA, Johnson CM. Virtual worlds in nursing education: A synthesis of the literature. Journal of Nursing Education. 2013;52(7):391-6.
Rauf D. Virtual Reality. New York, NY, UNITED STATES: Rosen Publishing Group; 2015.
Önder E. Sağlıkta Gelişmekte Olan Teknolojiler Yapay Zeka ve R ile Makine Öğrenimi Uyglamaları. 1 ed. Bursa: Bora Basın Yayın Dağıtım; 2020.
Howard S, Serpanchy K, Lewin K, editors. Virtual reality content for higher education curriculum. VALA2018 Proceedings: 19th Biennial Conference and Exhibition; 2018: VALA-Libraries, Technology and the Future Inc.
Jenson CE, Forsyth DM. Virtual reality simulation: using three-dimensional technology to teach nursing students. CIN: Computers, Informatics, Nursing. 2012;30(6):312-8.
Chang C-Y, Sung H-Y, Guo J-L, Chang B-Y, Kuo F-R. Effects of spherical video-based virtual reality on nursing students’ learning performance in childbirth education training. Interactive Learning Environments. 2019:1-17.
Schuelke S, Aurit S, Connot N, Denney S. Virtual nursing: the new reality in quality care. Nursing administration quarterly. 2019;43(4):322-8.
Chang YM, Lai CL. Exploring the experiences of nursing students in using immersive virtual reality to learn nursing skills. Nurse Education Today. 2021;97:104670.
Wüller H, Behrens J, Garthaus M, Marquard S, Remmers H. A scoping review of augmented reality in nursing. BMC nursing. 2019;18(1):1-11.
Kumari A, Tanwar S, Tyagi S, Kumar N. Fog computing for Healthcare 4.0 environment: Opportunities and challenges. Computers & Electrical Engineering. 2018;72:1-13.
Chen C, Loh E-W, Kuo KN, Tam K-W. The Times they Are a-Changin’–Healthcare 4.0 Is Coming! Journal of medical systems. 2020;44(2):1-4.
Clancy TR. Artificial intelligence and nursing: The future is now. JONA: The Journal of Nursing Administration. 2020;50(3):125-7.
Rouhıaınen L. Yapay Zeka Geleceğimizle İlgili Bilmemiz Gereken 101 Şey. İstanbul: Pegasus Yayınları; 2020. 3 p.
Pruinelli L, Michalowski M. Toward an augmented nursing-artificial intelligence future. CIN: Computers, Informatics, Nursing. 2021;39(6):296-7.
Şener LT, Gölcü M. Mobil Sağlık ve Yapay Zeka. Ed: Melih Bulut, Nevit Dilmen, Gökhan Bora Esmer, Muray Gezer, Çiğdem Selçukcan Erol, Leyla Türker Şener. Sağlık Bilimlerinde Yapay Zeka. Çağlayan Kitabevi, İstanbul 2019.
Gerçeker GÖ, Binay Ş, Bilsin, Kahraman A, Yılmaz HB. Effects of virtual reality and external cold and vibration on pain in 7- to 12-year-old children during phlebotomy: a randomized controlled trial. J perianesth nurs. 2018;33(6):981-989.
Goldman RD, Behboudi A. Virtual reality for intravenous placement in the emergency department-a randomized controlled trial. Eur J pediatr.2020;180(3), 725-731.
Tseng LP, Hou TH, Huang LP, Ou YK. Effectiveness of applying clinical simulation scenarios and integrating information technology in medical-surgical nursing and critical nursing courses. BMC nursing. 2021;20(1), 1-14.
Hara CY N,Goes, FDSN, Camargo, RAA, Fonseca LMM, Aredes N. D. A. (2021). Design and evaluation of a 3D serious game for communication learning in nursing education. Nurse education today. 2021; 100, 104846.
Starkweather A, Jacelon CS, Bakken S, Barton DL, DeVito Dabbs A, Dorsey SG, et al. The use of technology to support precision health in nursing science. Journal of Nursing Scholarship. 2019;51(6):614-23.
