Pestisit Uygulamalarında Kullanılan Tarım Makinalarında Oluşabilecek Tehlikeler ve Riskler
Özet
Bu çalışma, tarımsal üretimde zararlılar, yabancı otlar ve hastalıklarla mücadelede yaygın olarak başvurulan kimyasal pestisit uygulamalarında ve bu süreçte kullanılan tarım alet ve makinelerinde ortaya çıkabilecek iş sağlığı ve güvenliği tehlikeleri ile risklerini kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Hızla artan nüfusla birlikte gıda maddelerine olan ihtiyacın yükselmesi pestisit kullanımını yaygınlaştırmış, TÜİK verilerine göre 2020 yılında Türkiye'de 53.672 ton pestisit tüketildiği kaydedilmiştir. Yerden ve havadan ilaçlamada kullanılan makinelerin zamanında bakımının yapılmaması, yetkisiz veya eğitimsiz kişilerce kullanılması, hatalı traktör bağlantıları, kuyruk mili kusurları, depo tıkanıklıkları, uzun çalışma süreleri ve uygun kişisel koruyucu donanım eksikliği en önemli tehlikeleri oluşturmaktadır. Söz konusu tehlikeler devrilme, ezilme, yanma, patlama, trafik kazaları, kimyasal zehirlenme, solunum ve deri hastalıkları ile kronik kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarına, hatta ölümlü iş kazalarına neden olmaktadır. Nitekim SGK verileri 2020 yılında sektörde 4.273 iş kazası ve 23 ölüm gerçekleştiğini göstermektedir. Risklerin ortadan kaldırılması veya en aza indirilmesi amacıyla makinelerin periyodik bakımlarının uzmanlarca yapılması, kulaktan dolma bilgiler yerine ambalaj etiketindeki talimatlara uygun pestisit kullanımı, kişisel koruyucu donanımların eksiksiz kullanımı, operatörlerin eğitilmesi, ideal sürüş hızlarına uyulması, termal konfor şartlarının sağlanması ve çalışma alanlarında ilk yardım çantasının bulundurulması büyük önem arz etmektedir.
This study comprehensively examines the occupational health and safety hazards and risks that may arise in chemical pesticide applications—widely used in agricultural production to combat pests, weeds, and diseases—as well as in the agricultural machinery and equipment utilized throughout this process. As the rapidly growing population increases the demand for food, pesticide use has proliferated, with TURKSTAT data recording 53,672 tons of pesticide consumption in Turkey in 2020. Key hazards include improper or delayed machinery maintenance, operation by unauthorized or untrained personnel, incorrect tractor connection and power take-off (PTO) faults, tank blockages, excessive working hours, and the lack of appropriate personal protective equipment (PPE). These hazards lead to risks such as rollovers, crushing, fires, explosions, traffic accidents, chemical poisoning, respiratory and skin disorders, chronic musculoskeletal diseases, and fatal occupational accidents. Indeed, Social Security Institution (SSI) data reveal 4,273 occupational accidents and 23 fatalities in the sector in 2020. To eliminate or minimize these risks, it is of vital importance that periodic machinery maintenance is performed by experts, pesticides are used according to label instructions rather than word-of-mouth information, PPE is fully utilized, operators receive training, ideal driving speeds and thermal comfort conditions are maintained, and first-aid kits are kept available in work areas.
Referanslar
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), https://www.tuik.gov.tr/, Erişim tarihi 04.01.2022
SGK kurumsal istatistik verileri http://www.sgk.gov.tr/wps/portal/sgk/tr/kurumsal/istatistik/sgk_istatistik_yilliklari, Erişim tarihi 05.01.2022
Öz, E., Özgünaltay Ertuğrul, G. (2016). İleri Yaşlı Çiftçilerin Tarımsal İş Güvenliğine Yaklaşımı. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 12(4), 221-227. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/421372
Etherton, J. R., Myers, J. R., Jensen, R. C., Russell, J. C., & Braddee, R. W. (1991). Agricultural Machine-Related Deaths. American Journal of Public Health, 81(6), 766-768.
Reynolds, S. J., & Groves, W. (2000). Effectiveness Of Roll-Over Protective Structures in Reducing Farm Tractor Fatalities. American Journal of Preventive Medicine, 18(4), 63-69.
Coble, J., Hoppin, J. A., Engel, L., Elci, O. C., Dosemeci, M., Lynch, C. F., & Alavanja, M. (2002). Prevalence of Exposure to Solvents, Metals, Grain Dust, and Other Hazards Among Farmers in the Agricultural Health Study. Journal of Exposure Science & Environmental Epidemiology, 12(6), 418-426.
Yıldız, M., Gürkan, M. O., Turgut, C., Kaya, Ü., & Ünal, G. (2010). Tarımsal Savaşımda Kullanılan Pestisitlerin Yol Açtığı Çevre Sorunları.
Demir, B. (2015). İç Anadolu Bölgesinin Bitki Koruma Makineleri Projeksiyonu. Alinteri Journal of Agriculture Science, 28(1), 27-32.
Çalışır, S., Eryılmaz, T., Hacıseferoğulları, H., & Mengeş, H. O. (2007). Santrifüj Pompalarda Gürültü. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 3(2), 105-110.
Çakmak, B., & Alayunt, F. N. (2009). İki Farklı Motorlu Tırpanın Titreşim ve Gürültü Değerlerinin Belirlenmesi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 5(2), 167-173. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/119003
Tiryaki, O., Canhilal, R., & Horuz, S. (2010). Tarım İlaçları Kullanımı ve Riskleri. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 26(2), 154-169.
Özgüven, M. M. (2012). Kapalı Alanlarda Kullanılan Bazı Hasat Sonrası Tarım Makinalarının Gürültü Haritalarının İncelenmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 9(3), 45-53.
Babaoglu, U. T., Oymak Yalcin, S., Calis, A. G., Ozgunaltay Ertugrul, G., & Erturk, A. (2021). Effects of different occupational exposure factors on the respiratory system of farmers: the case of Central Anatolia. Journal of Public Health, 1-9.
Yurtlu, Y. B., Demiryürek, K., Bozoğlu, M., & Ceyhan, V. (2012). Çiftçilerin Tarım Makineleri Kullanımına İlişkin Risk Algıları. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 49(1), 93-101. https://dergipark.org.tr/en/pub/zfdergi/issue/5103/69675
Baesso, M., Martins, G., Baesso, R., Fischer, C., & Silvestrini, J. (2014). Noise and Vibrations of Tractors: An Ergonomic Evaluation. International Journal of Applied Science and Technology, 4(4)
Pessina, D., & Facchinetti, D. (2017). A Survey on Fatal Accidents For Overturning of Agricultural Tractors in Italy. Chemical Engineering Transactions, 58, 79-84.
Sümer, S. K., Kanvermez, Ç. Makinalı Tarımsal Faaliyetlerde Tehlike ve Risklerin İş Güvenliği Açısından Değerlendirilmesi. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 16.1: 40-49.
Sabancı, A. (1996). Ergonominin Temel İlkeleri. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fak. Yardımcı Ders Kitapları. Yayın (14).
Abd-El-Tawwab, A. M., Abouel-Seoud, S., El-Sayed, F., & Abd-El-Hakim, T. (2000). Characteristics Of Agriculture Tractor İnterior Noise. Journal of Low Frequency Noise, Vibration and Active Control, 19(2), 73-81.
Gölbaşı, M. (2002). Tarım Alet-Makine ve Traktörlerin Kullanımından Kaynaklanan İş Kazaları Nedenlerinin ve Tahmini Kaza Maliyetleri İndeksinin Belirlenmesi. Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü
Aygün İ., Urkan E., Özgünaltay-Ertuğrul G. Tarımsal Üretimde Ergonomiye Bir Bakış. Atılgan A. (ed.), Biyosistem Mühendisliği III içinde. Ankara: Akademisyen Kitabevi; 2022. p. 155–171.
Alkan, B., Özgünaltay Ertuğrul, G. (2021). Pestisit Uygulamalarında Kullanılan Tarım Makinalarında Oluşabilecek Tehlikeler ve Riskler. 7. Uluslararası İş Güvenliği ve Çalışan Sağlığı Kongresi. 14-15 Aralık 2021.
