Radyasyon Dozimetrisi
Özet
Radyasyon dozimetrisi, iyonizan radyasyonun ölçülmesi ve hesaplanması süreçlerini inceleyen, özellikle radyoterapi uygulamalarında hayati öneme sahip bir bilim dalıdır. Bu çalışma, iyonizan radyasyonun temel tanımlarını, maddeyle olan fotoelektrik, compton ve çift oluşumu gibi etkileşimlerini ve güncel TRS 398 protokolüne dayalı doz birimlerini kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Kanser tedavisinde tümör dokusuna hedeflenen doğru dozun verilmesi ve kritik organların korunması amacıyla doğrusal hızlandırıcılardan elde edilen radyasyon demetleri rutin olarak test edilmektedir. Bu kalite kontrol süreçlerinde RW3 katı su fantomu, yüksek hassasiyetli elektrometreler ile CC13, FC65 ve paralel plakalı iyon odaları gibi gelişmiş dozimetrik ekipmanlar aktif olarak kullanılmaktadır. Ayrıca su fantomlarında gerçekleştirilen yüzde derin doz (%DD) ile simetri ve düzgünlük (flatnes) profil ölçümleri, foton ve elektron demetlerinin kalitesini, homojenliğini ve saptanan limitler dahilindeki doğruluğunu doğrulamaktadır. Sonuç olarak, radyasyonun biyolojik etkilerinin hassasiyetle kontrol edilmesi, tekrarlanabilir ve güvenilir tedavi çıktılarının elde edilmesini sağlamaktadır.
Radiation dosimetry is a vital branch of science that examines the measurement and calculation of ionizing radiation, holding critical importance particularly in radiotherapy applications. This study comprehensively covers the basic definitions of ionizing radiation, its interactions with matter such as photoelectric, compton, and pair production, and dose units based on the current TRS 398 protocol. To deliver the accurate targeted dose to tumor tissue and protect critical organs in cancer treatment, radiation beams from linear accelerators are routinely tested. Advanced dosimetric equipment, including the RW3 solid water phantom, high-precision electrometers, and CC13, FC65, and parallel-plate ionization chambers, is actively utilized in these quality control processes. Furthermore, percentage depth dose (%DD) and symmetry/flatness profile measurements performed in water phantoms verify the quality, homogeneity, and accuracy of photon and electron beams within specified limits. Consequently, precise control of the biological effects of radiation ensures reproducible and reliable treatment outcomes, enhancing procedural safety.
Referanslar
(JNM) TJoNM. Fact Sheet: What is Radiation Dosimetry? 2019.
Podgorsak EB. Radiation oncology physics: IAEA Vienna; 2005.
Types Of Radiation 2022 [Available from: https://byjus.com/physics/types-of-radiation/.
Radiation Basics 2020 [Available from: https://www.nrc.gov/about-nrc/radiation/health-effects/radiation-basics.html.
Ahmed SN. Physics and engineering of radiation detection: Academic Press; 2007.
BA DGL-J. Basics of X-ray PhysicsTutorial introduction 2016 [Available from: https://www.radiologymasterclass.co.uk/tutorials/physics/x-ray_physics_introduction.
Tanwar V, editor Guidelines for control of Non Ionised Radiation pollution. 2008 International Conference on Recent Advances in Microwave Theory and Applications; 2008: IEEE.
Vikipedi. Dosya:Photoelectric effect.svg 2022 [Available from: Dosya:Photoelectric effect.svg.
Vikipedi. Wikipedia/commons/thumb/8/8e/Light-matter interaction - schematic.svg/1200px-Light-matter interaction - schematic.svg.png 2022 [Available from: https://foundation.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia/commons/thumb/8/8e/Light-matter_interaction_-_schematic.svg/1200px-Light-matter_interaction_-_schematic.svg.png&action=info.
Johns HE. The physics of radiation therapy: Charles C Thomas; 1953.
Khan FM, Gibbons JP. Khan's the physics of radiation therapy: Lippincott Williams & Wilkins; 2014.
Rosenberg I. Radiation oncology physics: a handbook for teachers and students. British journal of cancer. 2008;98(5):1020-1020.
Dosimetry I. Ionization Chambers and Diode Detectors–Detectors for Relative and Absolute Dosimetry. Bartlett, TN: IBA Dosimetry America; 2007.
Iba dosimetry 2022 [Available from: http://epsilonelektronik.com/.
dosimetry-info@iba-group.com. Beam Commissioning and Annual QA. Phantoms, Detectors & Accessories. 2017
Pawiro SA, Mahfirotin DA, Assegab MI, et al. Modified electron beam output calibration based on IAEA Technical Report Series 398. Journal of Applied Clinical Medical Physics. 2022;23(4):e13573.
Okay S, Demir B, Öztaş A. Radyoterapi Işınlarının Kalite Kontrolünde Yarı İletken Diyot ve Silindirik İyon Odası Performanslarının Karşılaştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi. 2013;8(2):151-162.
Şahin Cihan. Elektron Huzme Tedavilerinde Düzensiz Alanların Doz Verimine etkisi. İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı. 2011.