Gebelerde Acil Ürolojik İşlemlerde Radyasyon İçeren Girişimler

Üriner sistem taş hastalığı (ürolitiazis), hamilelik döneminde obstetrik nedenler dışında en sık hastaneye yatışa ve ağrı şikayetine yol açan ürolojik durumdur. Gebelikte artan progesteron hormonu ve büyüyen uterusun basısı sonucu oluşan fizyolojik gestasyonel hidronefrozun, gerçek bir taş obstrüksiyonundan ayırt edilmesi kritik önem taşır. Tanı aşamasında fetüsün iyonize radyasyondan korunması temel kuraldır; bu nedenle gebeliğin tüm dönemlerinde radyasyon maruziyeti en aza indirilmelidir. Uluslararası rehberler doğrultusunda, gebe hastalarda birinci basamak tanı aracı olarak ultrason (US) güçlü bir şekilde tavsiye edilirken, tıkanıklık seviyesini belirlemede ikinci basamak olarak Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) tercih edilmektedir. En yüksek pozitif prediktif değere sahip olan düşük doz bilgisayarlı tomografi (BT) ise ancak hastaya net bir fayda sağlayacağı ve tedaviyi doğrudan değiştireceği durumlarda, detaylı bir bilgilendirme ile son çare olarak kullanılmalıdır. Klinik değerlendirmede apendisit, divertikülit ve hiperemezis gravidarum gibi hastalıklar ayırıcı tanıda dışlanmalıdır. Tedavide öncelik hidrasyon ve analjezikleri içeren medikal takiptir; parasetamol ve penisilin grubu güvenle tercih edilirken teratojenik ilaçlardan kaçınılmalıdır. Muhafazakar yöntemlerle düşmeyen veya komplikasyona yol açan taşlarda üreter stenti veya perkütan nefrostomi kateteri ile böbrek drenajı sağlanmalı, definitif tedavi ise doğum sonrasına ertelenmelidir.

Urinary tract stone disease (urolithiasis) is the most common non-obstetric cause of hospitalization and pain during pregnancy. Differentiating physiological gestational hydronephrosis, which develops due to increased progesterone levels and uterine compression, from actual stone obstruction is of critical importance. Protecting the fetus from ionizing radiation is the primary rule during diagnosis; therefore, radiation exposure must be strictly avoided throughout all stages of pregnancy. In line with international guidelines, ultrasonography (US) is strongly recommended as the first-line diagnostic tool for pregnant patients, while Magnetic Resonance Imaging (MRI) is preferred as the second-line modality to determine the level of obstruction. Low-dose computed tomography (CT), which provides the highest positive predictive value, should only be utilized as a last resort with thorough patient counseling, provided it offers a clear clinical benefit and significantly alters management. Clinical evaluations must exclude appendicitis, diverticulitis, and hyperemesis gravidarum in the differential diagnosis. The primary treatment approach involves medical management with hydration and analgesics; paracetamol and penicillin derivatives are safely preferred, while teratogenic drugs must be avoided. For stones that fail to pass conservatively or cause complications, renal drainage should be established using ureteral stents or percutaneous nephrostomy catheters, leaving definitive treatment until the postpartum period.