İnsan Üzerinde Araştırmada Gönüllülerin Korunması e Helsinki Bildirgesi
Özet
İnsan üzerinde gerçekleştirilen tıbbi araştırmalarda gönüllülerin haklarını ve sağlığını korumayı amaçlayan etik ilkeleri odağına alan bu metin, özellikle Helsinki Bildirgesi'nin tarihsel gelişimini ve güncel revizyonlarını detaylandırmaktadır. Araştırmaların ancak bilimsel yararın gönüllü sağlığının önüne geçmediği, aydınlatılmış onamın alındığı ve bağımsız etik kurulların onay verdiği durumlarda hukuka uygun kabul edileceği vurgulanmaktadır. Ayrıca, savunmasız grupların korunması ve kişisel verilerin mahremiyeti gibi kritik konular, Türk mevzuatı ile uluslararası normlar arasındaki paralellikler çerçevesinde analiz edilmektedir.
This text focuses on the ethical principles aimed at protecting the rights and health of volunteers in medical research involving humans, detailing the historical evolution and recent revisions of the Declaration of Helsinki. It emphasizes that research is considered legally and ethically acceptable only when scientific benefit does not override the volunteer's wellbeing, informed consent is obtained, and independent ethical committees provide approval. Additionally, critical issues such as the protection of vulnerable groups and the privacy of personal data are analyzed within the framework of parallels between Turkish legislation and international norms.
Referanslar
The Nuremberg Code (1947), British Medical Journal, 313 (7070), 1448.
2018. https://www.wma.net/policies-post/wma-declaration-of-helsinki-ethical-principles-for-medical-research-involving-human-subjects/ (Erişim Tarihi: 13/10/2021)
Özaltay B, Kara M. A, Helsinki Bildirgesi (2013) Üzerine, Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Dergisi, 2014, 30, 88 – 89.
Ersoy N, Araştırma Etiği, Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2015, 1 (1), 2 – 8.
Bayraktar, K. (1972). Hekimin Tedavi Nedeniyle Cezai Sorumluluğu. İstanbul: Sermet Matbaası.
Beauchamp, TL., Childress, JF. (1989). Principles of Biomedical Ethics. (Third Edition). NewYork: Oxford University Press.
Örnek Büken N, Büken E, Tıp Etiği ve Tıp Hukuku Açısından Klinik İlaç Araştırmaları, Türk Psikiyatri Dergisi, 2003, 14 (4), 289 – 299.
The British Medical Association. (1986). The Handbook of Medical Ethics. Cambridge University Press.
Oğuz N. Y, Klinik Araştırmalarda Etik Sorunlar, Klinik Psikiyatri Dergisi, 1998, 1 (2), 67 – 72.
Sert G. (2008). Tıp Etiği ve Mahremiyet Hakkı. Babil Yayıncılık.
Dülger M. V, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve Türk Ceza Kanunu Bağlamında Kişisel Verilerin Ceza Normlarıyla Korunması, İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2016, 3 (2), 101 – 168.
Dülger M. V, İnsan Hakları ve Temel Hak ve Özgürlükler Bağlamında Kişisel Verilerin Korunması, İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2018, 5 (1), 71 – 144.