Solunum Sistemi Muayenesi

Solunum sistemi, hücrelerin oksijen ihtiyacını karşılayan ve karbondioksiti vücuttan atan hayati bir yapıdır. Çocuklarda solunum hastalıklarının değerlendirilmesi; yaş, semptomların başlangıcı, tetikleyiciler ve aile öyküsünü kapsayan detaylı bir anamnezle başlar. Kistik fibrozis ve astım gibi kalıtsal eğilimli hastalıkların belirlenmesinde soyağacı kritiktir. Temel solunum semptomları arasında öksürük, dispne, siyanoz, hışıltı ve göğüs ağrısı yer alır. Öksürük, süresine ve karakterine göre akut veya kronik olarak ayrılırken; dispne, yardımcı solunum kaslarının kullanımıyla kendini gösteren zorlu solunumu ifade eder. Siyanoz ise oksijen yetersizliğine bağlı olarak deri ve mukozalarda morarma şeklinde görülür. Fizik muayene; inspeksiyon, palpasyon, perküsyon ve oskültasyon sırasıyla titizlikle uygulanır. İnspeksiyonda göğüs kafesinin yapısı, solunum sayısı ve çomak parmak varlığı incelenir. Palpasyon ile göğüs ekspansiyonu ve trakeanın konumu değerlendirilirken, perküsyonda akciğerlerin sonoritesi kontrol edilir. Oskültasyon aşamasında ise normal solunum seslerinin yanı sıra ronküs, ral ve frotman gibi patolojik ek sesler dinlenir. Çocuklarda göğüs duvarının ince olması, solunum seslerinin yetişkinlere göre daha güçlü duyulmasına neden olur. Bu bütüncül yaklaşım, pediatrik solunum hastalıklarının doğru tanısı ve ayırıcı tanısı için temel teşkil eder.

The respiratory system is a vital structure that meets the oxygen needs of cells and eliminates carbon dioxide from the body. Evaluation of respiratory diseases in children begins with a detailed anamnesis covering age, onset of symptoms, triggers, and family history. Pedigree is critical in identifying diseases with hereditary tendencies such as cystic fibrosis and asthma. Core respiratory symptoms include cough, dyspnea, cyanosis, wheezing, and chest pain. While cough is classified as acute or chronic based on its duration and character; dyspnea refers to labored breathing manifested by the use of accessory respiratory muscles. Cyanosis appears as bruising on the skin and mucous membranes due to oxygen deficiency. The physical examination is meticulously applied in the order of inspection, palpation, percussion, and auscultation. During inspection, the structure of the rib cage, respiratory rate, and the presence of clubbing are examined. Chest expansion and the position of the trachea are evaluated by palpation, while the sonority of the lungs is checked during percussion. In the auscultation phase, pathological adventitious sounds such as rhonchi, rales, and friction rub are listened to alongside normal breath sounds. The thinness of the chest wall in children causes breath sounds to be heard more loudly than in adults. This holistic approach forms the basis for the accurate diagnosis and differential diagnosis of pediatric respiratory diseases.