Gastrointestinal Sistem Muayenesi
Özet
Çocukluk çağında gastrointestinal sistem muayenesi, özellikle küçük çocukların korku ve direnç göstermesi nedeniyle sabır, uygun ortam ve güven verici bir yaklaşım gerektirir. Muayene sırasında ortamın sessiz olması, ellerin ısıtılması ve çocuğun dikkatinin oyuncaklarla dağıtılması uyumu artırır. Fiziksel değerlendirme; inspeksiyon, oskültasyon, palpasyon ve perküsyon sırasıyla gerçekleştirilir. Diğer sistemlerin aksine, bağırsak seslerinin uyarılmaması için oskültasyon palpasyondan önce yapılır. İnspeksiyonda karın şekli, deri bulguları, herni ve omfalit gibi durumlar incelenirken; oskültasyonda bağırsak seslerinin sıklığı ve karakteri değerlendirilir. Karın, anatomik olarak dört veya dokuz kadrana ayrılarak incelenir. Palpasyon ile organ büyüklükleri, kitleler ve hassas noktalar belirlenir; akut karın durumunu gösteren rebaund ve Murphy gibi özel belirtiler aranır. Karaciğer ve dalak muayenesinde perküsyon ile organ sınırları çizilerek hepatomegali veya splenomegali varlığı kontrol edilir. Böbrekler ise retroperitoneal konumları nedeniyle ancak belirgin bir patoloji veya zayıf bünyelerde palpe edilebilir. Doğru tanıya ulaşmak için klinik becerilerin pratikle geliştirilmesi kritiktir.
Gastrointestinal system examination in childhood requires patience, a suitable environment, and a reassuring approach, especially due to the fear and resistance shown by young children. A quiet environment, warming the hands, and distracting the child with toys during the examination increase compliance. The physical assessment is performed in the order of inspection, auscultation, palpation, and percussion. Unlike other systems, auscultation is performed before palpation to avoid stimulating bowel sounds. During inspection, the abdominal shape, skin findings, hernias, and conditions like omphalitis are examined; in auscultation, the frequency and character of bowel sounds are evaluated. The abdomen is examined by dividing it into four or nine quadrants anatomically. Palpation identifies organ sizes, masses, and tender points, searching for specific signs such as rebound and Murphy's sign, which indicate acute abdominal conditions. In liver and spleen examinations, organ boundaries are delineated by percussion to check for hepatomegaly or splenomegaly. Kidneys, due to their retroperitoneal position, can only be palpated in cases of significant pathology or in lean individuals. Developing clinical skills through practice is critical for reaching an accurate diagnosis.
Referanslar
Selimoğlu, M.A. (2013). Karın Muayenesi. Cengiz Yakıncı (Ed), Mukadder Ayşe Selimoğlu (Ed), Çocuk Hastalarda Klinik Tanı (2. Baskı) içinde (s.195-206). Ankara: Akademisyen Tıp Kitapevi.
Aydoğdu S, Yağcı RV. (2001). Karın: Fiziki bakı ve bulgular. Alphan Cura (Ed.), Pediatrik Propedötik: Fiziki Bakı ve Semptom Bilgisi içinde (s.213-227), İzmir, EÇV Yayınları.
Neyzi, O., Ertuğrul, T., Özmen, M. (2010). Öykü ve Fizik Muayene. Olcay Neyzi (Ed), Türkan Ertuğrul (Ed), Pediatri (4. Baskı) içinde (s.6-25). İstanbul: Nobel Tıp Kitapevleri.
Robert M. Kliegman, Joseph St. Geme. (2019) Nelson Textbook of Pediatrics 21th international edition. Philedelphia, Elsevıer.