Özgül Öğrenme Bozukluğu
Özet
Özgül Öğrenme Bozukluğu, zihinsel kapasite ve alınan eğitime rağmen akademik becerilerin beklenenin önemli derecede altında kalmasıyla karakterize nörogelişimsel bir durumdur. Disleksi, diskalkuli ve disgrafi gibi farklı alt tipleri bulunan bu bozukluk, temelde genetik faktörlere dayanır ve belirtileri yaşam boyu devam edebilir. Tedavisi, bireyin güçlü ve zayıf yönlerine göre yapılandırılan, multidisipliner bir yaklaşım gerektiren bireysel özel eğitim programlarına dayanmaktadır. Erken tanı ve müdahale, uzun vadeli akademik ve sosyal başarının desteklenmesi açısından hayati önem taşır.
Specific Learning Disorder is a neurodevelopmental condition where academic performance is significantly below expectations despite adequate intelligence and education. Characterized by subtypes such as dyslexia, dyscalculia, and dysgraphia, it is primarily driven by genetic factors and may persist into adulthood. Effective management relies on individualized, multidisciplinary special education programs tailored to the specific needs of the individual. Early detection and intervention are critical for mitigating long-term challenges and improving functional success.
Referanslar
American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5th edition. Arlington, TX: American Psychiatric Association Publishing; 2013
Dandache S, Wouters J, Ghesquière P. Development of reading and phonological skills of children at family risk for dyslexia: a longitudinal analysis from kindergarten to sixth grade, Dyslexia. 2014;20:305-29.
Gökten ES, Duman NS. Şemsiye Bir Bozukluk: Özgül Öğrenme Bozukluğu. Turk J Child Adolesc Ment Health. 2020;27(3):126-33.
Karaman D, Kara, K, Durukan İ. Özgül Öğrenme Bozukluğu. Anatolian Journal of Clinical Investigation, 2012;6(4).
Francks C, MacPhie IL, Monaco AP. The genetic basis of dyslexia. Lancet Neurol. 2002;1:483-90.
Katusic SK, Colligan RC, Weaver AL, Barbaresi WJ. The forgotten learning disability: epidemiology of written-language disorder in a population-based birth cohort (1976-1982), Rochester, Minnesota, Pediatr. 2009;123:1306-13.
Kılıç BG. Özgül Öğrenme Bozukluğu. Pekcanlar A vd., editörler. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları. 2. Baskı. Ankara: HYB Basım Yayın; 2020. p. 87-95.
Şahin B. Özgül öğrenme bozukluğunda ayırıcı tanı. Görker I, editör. Özgül Öğrenme Bozukluğu. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2021. p.40-5.
Aykutlu HC. Özgül öğrenme bozukluğunda etiyolojik değerlendirme ve risk faktörleri. Görker I, editör. Özgül Öğrenme Bozukluğu. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2021. p.14-24.
Eckert MA, Leonard CM, Richards TL, Aylward EH, Thomson J, Berninger VW. Anatomical correlates of dyslexia: frontal and cerebellar findings. Brain. 2003;126(pt 2):482-94.
Frye RE, Liederman j, Hasan Km, Lincoln A, malmberg B, mcLean j, 3rd, et al. Diffusion tensor quantification of the relations between microstructural and macrostructural indices of white matter and reading. Hum Brain mapp. 2011;32(8):1220-35.
Snowling MJ, Muter V, Carroll J. Children at family risk of dyslexia: a follow‐up in early adolescence, J Child Psychol Psychiatr. 2007;48:609-18.
Demir AC. Özgül Öğrenme Bozukluğu. Özcan ÖÖ, editör. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları. 2. Baskı, Malatya: İnönü Üniversitesi Yayınevi; 2019. p.63-68.
Bozatlı L. Özgül öğrenme bozukluğunda tanımlama ve klinik özellikler. Görker I, editör. Özgül Öğrenme Bozukluğu. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2021. p.1-6.
Keulers EH, Hendriksen JG, Feron FJ, Wassenberg R, Wuisman-Frerker MG, Jolles J, & Vles JS. Methylphenidate improves reading performance in children with attention deficit hyperactivity disorder and comorbid dyslexia: An unblinded clinical trial. Eur J Paediatr Neurol. 2007;11(1), 21-28.
Shaywitz SE. Overcoming dyslexia: A new and complete science-based program for reading problems at any level. Knopf, 2003.
