İlaçların Uygulama Prensipleri: Enteral İlaçların Uygulama Prensipleri
Özet
Enteral beslenme tüpü kullanan hastalarda ilaç uygulamaları; biyoyararlanım değişiklikleri, ilaç-besin etkileşimleri, yan etkiler ve tüp tıkanıklığı gibi ciddi riskler taşımaktadır. Birçok ilaç bu tüplerden uygulanmak üzere tasarlanmadığından tabletlerin ezilmesi veya kapsüllerin açılması orijinal ilaç tasarımını bozarak klinik etkinliği değiştirebilmektedir. İlaç uygulaması öncesinde her zaman intravenöz, transdermal veya rektal gibi alternatif yolların değerlendirilmesi ve ilaç listesinin sadeleştirilmesi önerilmektedir. Doğru uygulama teknikleri kapsamında; her ilacın tek tek hazırlanarak uygulanması, ilaç öncesi ve sonrası tüpün en az 15 ml su ile yıkanması ve beslenme ürünü ile ilacın asla doğrudan karıştırılmaması gerekmektedir. Özellikle yoğun bakım hastalarında değişen fizyoloji, çoklu ilaç kullanımı ve yüksek osmolariteye bağlı gastrointestinal intolerans riskleri süreci daha da karmaşık hale getirmektedir. Tüp tıkanıklıklarını önlemek için düzenli yıkama şemaları oluşturulmalı, tıkanma durumunda ise ilk tercih olarak ılık su ile ileri-geri yöntemi uygulanmalıdır. Sürecin multidisipliner bir yaklaşımla Beslenme Destek Ekibi (BDE) koordinasyonunda yürütülmesi, hataları en aza indirmek ve tedavi başarısını artırmak adına büyük önem taşımaktadır.
In patients receiving enteral nutrition, administering medications through feeding tubes poses significant risks, such as alterations in bioavailability, drug-nutrient interactions, increased adverse effects, and tube occlusion. Since most medications are not designed for enteral tube administration, crushing tablets or opening capsules disrupts the original formulation, potentially modifying clinical efficacy. It is highly recommended to evaluate alternative routes—such as intravenous, transdermal, or rectal—and simplify the medication regimen before proceeding with tube administration. Proper administration techniques dictate that medications must be prepared and given individually, the feeding tube must be flushed with at least 15 ml of water before and after each administration, and drugs should never be directly mixed with feeding formulas. In critically ill patients, altered physiology, polypharmacy, and high osmolarity-induced gastrointestinal intolerance further complicate this therapeutic process. To prevent tube occlusion, regular flushing protocols should be established, and in the event of a blockage, flushing with warm water using a push-pull method remains the first-line intervention. Managing this process through a multidisciplinary approach in coordination with the Nutrition Support Team is crucial to minimizing medication errors and optimizing treatment outcomes.
Referanslar
Wright D, Griffith R, Merriman H, Smithard D, Smyth J, Welsh N. Medication management of patients with nasogastric (NG), percutaneous gastrostomy (PEG), or other enteral feeding tubes. In: Guidelines—summarising clinical guidelines for primary care. MGP Ltd; January 2019.
Boullata J.I. Enteral medication for the tube‐fed patient: Making this route safe and effective. Nutrition in Clinical Practice, 2021; 36(1): 111-132.
Manessis A, Lascher S, Bukberg P, Darmody T, Yen V, Sadek S, et al. Quantifying amount of adsorption of levothyroxine by percutaneous endoscopic gastrostomy tubes. J Parenter Enteral Nutr. 2008; 32 (2): 197–200.
Williams N.T. Medication administration through enteral feeding tubes. American Journal of Health-System Pharmacy, 2008; 65(24): 2347-2357.
White R, Bradnam V. Handbook of drug administration via enteral feeding tubes. Pharmaceutical Press. 2015.
Ekincioğlu A.B, Demirkan K. Clinical nutrition and drug interactions. Turkish Journal of Surgery/Ulusal Cerrahi Dergisi, 2013; 29(4): 177.
Thong M.Y, Manrique Y.J, Steadman K.J. Drug loss while crushing tablets: Comparison of 24 tablet crushing devices. PloS one, 2018; 13(3): e0193683.
Demirkan K, Ekincioğlu A, Kelleci Çakır B. Enteral ve parenteral nütrisyonda ilaç uygulamalarında dikkat edilecek hususlar. Turkiye Klinikleri J Intensive Care-Special Topics 2017;3(2):115-22
Tillott H, Barrett D, Ruan J, Li V, Merrick S, Steed H, Morrissey H, Anthony Ball P. Survey of nurses’ knowledge and practice regarding medication administration using enteral tubes. Journal of Clinical Nursing, 2020; 29(23-24): 4614-4622.
Kelly J, Wright D, Wood J. Medicine administration errors in patients with dysphagia in secondary care: a multi-centre observational study. J Adv Nurs. 2011; 67: 2615–2627.
Beserra MPP, Oliveira CLCG, Portela MP, Lopes MVO, Fonteles MMF. Drugs via enteral feeding tubes in inpatients: dispersion analysis and safe use of dispensers. Nutr Hosp 2017; 34:257-263.
Bankhead R, Boullata J, Brantley S, Corkins M, Guenter P, Krenitsky J, Lyman B, Metheny NA, Mueller C, Robbins S, Wessel J, ASPEN Board of Directors. ASPEN enteral nutrition practice recommendations. J Parenter Enteral Nutr, 2009; 33(2), 122-167.
Thomson FC et al. Enteral and parenteral nutrition. Hospital Pharmacist. 2000; 7: 155–164.
Mueller B.A, Brierton D.G, Abel S.R, Bowman L. Effect of enteral feeding with ensure on oral bioavailabilities of ofloxacin and ciprofloxacin. Antimicrobial Agents and Chemotherapy, 1994; 38(9), 2101-2105.
Boullata J.I, Carrera A.L, Harvey L, Escuro A.A, Hudson L, Mays A, McGinnis C, Wessel J.J, Bajpai S, Beebe M.L, Kinn T.J, Klang M.G, Lord L, Martin K, Pompeii‐Wolfe C, Sullivan J, Wood A, Malone A, Guenter P. ASPEN safe practices for enteral nutrition therapy. J Parenter Enteral Nutr, 2017; 41: 15-103.
Connor TH, MacKenzie BA, DeBord DG, Trout DB, O’Callaghan JP, Ovesen JL, Whittaker C. Cincinnati, OH. NIOSH list of hazardous drugs in healthcare settings 2020. Publication Number 2020-xxx (Supersedes 2016-161).
Demirkan K, Ekincioğlu A. The importance of pharmaceutical dosage forms in administration via enteral feeding tubes. J Turk Soc Intensive Care 2016;14:1-8.
Pereira R.A, de Souza F.B, Rigobello M.C.G, Pereira J.R, da Costa L.R.M, Gimenes F.R.E. Quality improvement programme reduces errors in oral medication preparation and administration through feeding tubes. BMJ open quality, 2020; 9(1):e000882.
Sohrevardi S.M, Jarahzadeh M.H, Mirzaei E, Mirjalili M, Tafti A.D, Heydari B. Medication errors in patients with enteral feeding tubes in the intensive care unit. Journal of Research in Pharmacy Practice, 2017; 6(2): 100.
Sari D, Kadifeli D, Akbiyik A, Taşkiran N. Intensive care unit nurses' knowledge of medication administration via enteral tubes. Nursing in Critical Care, 2018; 23(3): 141-146.
Wesselink E, Koekkoek K.W, Looijen M, van Blokland D.A, Witkamp R.F, van Zanten A.R. Associations of hyperosmolar medications administered via nasogastric or nasoduodenal tubes and feeding adequacy, food intolerance and gastrointestinal complications amongst critically ill patients: A retrospective study. Clinical Nutrition ESPEN, 2018; 25: 78-86.
Singer P, Blaser A.R, Berger M.M, Alhazzani W, Calder P.C, Casaer M.P, Hiesmayr M, Mayer K, Montejo J.C, Pichard C, Preiser J.C, van Zanten A.R.H, Oczkowski S, Szczeklik W, Bischoff, S. C. ESPEN guideline on clinical nutrition in the intensive care unit. Clinical Nutrition, 2019; 38(1): 48-79.
Fisher C, Blalock B. Clogged feeding tubes: a clinician’s thorn. Pract Gastroenterol, 2014; 17: 16-22.
Athira B.M. Impact of clinical pharmacist interventions on improving nurses’ practice of tube occlusion management in patients on enteral feeding tubes (EFT). Saudi J Nurs Health Care, Nov, 2020; 3(11): 316-318.
Garrison C.M. Enteral feeding tube clogging: what are the causes and what are the answers? A bench top analysis. Nutrition in Clinical Practice, 2018; 33(1): 147-150.