Böbrek Fonksiyon Bozukluğu Olan Hastalarda İlaç Kullanımı

Yazarlar

Eyüp Can Polat
https://orcid.org/0000-0002-9455-5423

Özet

Böbrekler, ilaçların ve metabolitlerinin vücuttan atılmasında rol oynayan ana organlardır. Böbrek fonksiyonlarındaki azalmalar, ilaçların farmakokinetik ve farmakodinamik profillerini doğrudan değiştirerek renal klerensin düşmesine, yarı ömrün uzamasına ve buna bağlı olarak toksisite ile yan etkilerin artmasına yol açar. Bu durum, özellikle yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) yatan akut (ABY) veya kronik böbrek yetmezliği (KBY) olan hastalar ile diyaliz tedavisi gören bireylerde büyük önem taşır. Tedavi etkinliğini korumak ve ilaç kaynaklı nefrotoksisitenin önüne geçmek amacıyla, hastaların böbrek işlevleri Cockcroft-Gault, MDRD veya CKD-EPI formülleriyle hesaplanan tahmini glomerüler filtrasyon hızına (GFH) göre yakından takip edilmelidir. Tedavi sürecinde idame dozlarının azaltılması veya uygulama aralıklarının uzatılması gibi bireyselleştirilmiş doz ayarlamaları yapılmalıdır. Özellikle dar terapötik aralığa sahip ilaçlarda kan düzeyi takibi kritik bir gerekliliktir. Periton diyalizi, aralıklı hemodiyaliz ve sürekli renal replasman gibi farklı diyaliz tekniklerinin ilaç klerensi üzerindeki değişken etkileri de mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.

The kidneys are the primary organs involved in the excretion of drugs and their metabolites. A decrease in renal function directly alters the pharmacokinetic and pharmacodynamic profiles of drugs, leading to reduced renal clearance, prolonged half-life, and a subsequent increase in toxicity and adverse effects. This situation is of crucial importance, particularly for patients with acute kidney injury (AKI) or chronic kidney disease (CKD) hospitalized in intensive care units (ICUs), as well as individuals undergoing dialysis. To maintain therapeutic efficacy and prevent drug-induced nephrotoxicity, patients' renal functions must be closely monitored using the estimated glomerular filtration rate (GFR) calculated via the Cockcroft-Gault, MDRD, or CKD-EPI formulas. Individualized dosage adjustments, such as reducing maintenance doses or extending administration intervals, should be implemented during treatment. Therapeutic drug monitoring is a critical requirement, especially for drugs with a narrow therapeutic index. Furthermore, the variable effects of different dialysis modalities, including peritoneal dialysis, intermittent hemodialysis, and continuous renal replacement therapy, on drug clearance must be carefully evaluated.

Referanslar

Yaşar Ü, Kayaalp SO. İlaçların İtrahı ve Eliminasyon Kinetiği. In: Kayaalp SO, (ed.), Rasyonel Tedavi Yönünden Tıbbi Farmakoloji 1. (12 edn). Pelikan Yayıncılık: Ankara. 2009: 53-62.

Knights KM, Rowland A, Miners JO. Renal drug metabolism in humans: the potential for drug-endobiotic interactions involving cytochrome P450 (CYP) and UDP-glucuronosyltransferase (UGT). British journal of clinical pharmacology. 2013;76(4),587-602. 10.1111/bcp.12086

Miners JO, Yang X, Knights KM et al. The Role of the Kidney in Drug Elimination: Transport, Metabolism, and the Impact of Kidney Disease on Drug Clearance. Clin Pharmacol Ther. 2017;102(3),436-49. 10.1002/cpt.757

Lea-Henry TN, Carland JE, Stocker SL et al. Clinical Pharmacokinetics in Kidney Disease: Fundamental Principles. Clin J Am Soc Nephrol. 2018;13(7),1085-95. 10.2215/cjn.00340118

Ramezani A, Raj DS. The gut microbiome, kidney disease, and targeted interventions. J Am Soc Nephrol. 2014;25(4),657-70. 10.1681/asn.2013080905

Blanco VE, Hernandorena CV, Scibona P et al. Acute Kidney Injury Pharmacokinetic Changes and Its Impact on Drug Prescription. Healthcare (Basel). 2019;7(1). 10.3390/healthcare7010010

Nolin TD. A Synopsis of Clinical Pharmacokinetic Alterations in Advanced CKD. Semin Dial. 2015;28(4),325-9. 10.1111/sdi.12374

Duranton F, Cohen G, De Smet R et al. Normal and pathologic concentrations of uremic toxins. J Am Soc Nephrol. 2012;23(7),1258-70. 10.1681/asn.2011121175

Sarı F, Ersoy FF. Drug Use in Chronic Kidney Disease. Turkish Nephrology Dialysis Transplantation. 2016;25,1-10.

Ladda MA, Goralski KB. The Effects of CKD on Cytochrome P450-Mediated Drug Metabolism. Adv Chronic Kidney Dis. 2016;23(2),67-75. 10.1053/j.ackd.2015.10.002

Sevinç Ok E, Altun B. Böbrek Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi. In: Arınsoy T, Güngör Ö, Koçyiğit İ, (eds.), Böbrek Fizyopatolojisi. Türk Nefroloji Derneği: Ankara. 2017: 25-35.

KDIGO Clinical Practice Guideline for Acute Kidney Injury, Section 2: AKI Definition. Kidney International Supplements. 2012;2(1),19-36. 10.1038/kisup.2011.32

KDIGO 2012 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease, Chapter 1: Definition and classification of CKD. Kidney International Supplements. 2013;3(1),19-62. 10.1038/kisup.2012.64

Ammirati AL. Chronic Kidney Disease. Rev Assoc Med Bras (1992). 2020;66Suppl 1(Suppl 1),3-9. 10.1590/1806-9282.66.S1.3

Makris K, Spanou L. Acute Kidney Injury: Definition, Pathophysiology and Clinical Phenotypes. Clin Biochem Rev. 2016;37(2),85-98.

Naughton CA. Drug-induced nephrotoxicity. Am Fam Physician. 2008;78(6),743-50.

Doi K. Role of kidney injury in sepsis. J Intensive Care. 2016;4,17. 10.1186/s40560-016-0146-3

KDIGO Clinical Practice Guideline for Acute Kidney Injury, Section 1: Introduction and Methodology. Kidney International Supplements. 2012;2(1),13-8. 10.1038/kisup.2011.32

Perazella MA. Drug use and nephrotoxicity in the intensive care unit. Kidney International. 2012;81(12),1172-8. https://doi.org/10.1038/ki.2010.475

Doogue MP, Polasek TM. Drug dosing in renal disease. Clin Biochem Rev. 2011;32(2),69-73.

David N G, Georges M E, Henry F C et al (2019) The Sanford Guide to Antimicrobial Therapy. Antimicrobial Therapy, Inc, Sperryville, VA, USA

Matzke GR, Aronoff GR, Atkinson Jr AJ et al. Drug dosing consideration in patients with acute and chronic kidney disease—a clinical update from Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO). Kidney international. 2011;80(11),1122-37.

Hirata S, Kadowaki D. Appropriate drug dosing in patients receiving peritoneal dialysis. Home Dialysis in Japan. 177. Karger Publishers. 2012: 30-7.

Bugge J. Pharmacokinetics and drug dosing adjustments during continuous venovenous hemofiltration or hemodiafiltration in critically ill patients. Acta anaesthesiologica scandinavica. 2001;45(8),929-34.

https://www.uptodate.com/contents/tr/table-of-contents/drug-information/general-drug-information.

https://reference.medscape.com/drugs.

Gelecek

28 Ekim 2022

Lisans

Lisans