Yoğun Bakımda Hukuki Sorunlar
Özet
Yoğun bakım üniteleri, ileri teknolojiye sahip cihazların kullanıldığı, ölüm oranlarının yüksek olduğu ve hızlı karar alma süreçlerini gerektiren karmaşık tedavi alanlarıdır. Bu dinamik ortamlarda karşılaşılan en temel hukuki sorun, tıp biliminin standartlarına ve gerekli özene uyulmaması sonucu ortaya çıkan tıbbi uygulama hatalarıdır (malpraktis). Danıştay kararlarına göre malpraktis; tanı ve tedavi hataları, hastanın aydınlatılması ile rızasının alınmasındaki eksiklikler ve yetersiz personel veya konsültasyon gibi organizasyon kusurları olmak üzere üç ana alanda yoğunlaşmaktadır. Hastaların karmaşık sağlık durumları ve uygulanan invazif işlemler sebebiyle, ortaya çıkan olumsuz sonuçların malpraktis mi, komplikasyon mu yoksa hastalığın doğal seyri mi olduğunu ayırt etmek oldukça zordur. Hekim ile hasta arasındaki ilişki vekalet sözleşmesine dayanmakta olup hekim, basiretli bir uzman hekimin göstermesi gereken özen ve sadakat yükümlülüğü altındadır. Bunun yanı sıra, bilinci kapalı yoğun bakım hastalarında bilgilendirilmiş rıza süreçlerinin yanlış yönetilmesi, idarenin kusuru olarak kabul edilen hastane enfeksiyonları, cihazların bakım eksiklikleri, sağlık personelinde görülen tükenmişlik sendromu ve hasta yakınlarının talebiyle uygulanan beyhude (futil) tedaviler yoğun bakımdaki başlıca hukuki riskleri oluşturmaktadır.
Intensive care units are complex treatment areas where advanced technological devices are utilized, mortality rates are high, and rapid decision-making processes are required. The most fundamental legal issue encountered in these dynamic environments is medical malpractice, which arises from non-compliance with the standards of medical science and the required duty of care. According to the decisions of the Council of State, malpractice is concentrated in three main areas: diagnosis and treatment errors, deficiencies in disclosing information and obtaining the patient's consent, and organizational faults such as insufficient staff or lack of consultation. Due to the complex health status of patients and the invasive procedures performed, it is highly challenging to distinguish whether adverse outcomes are malpractice, complications, or the natural course of the disease. The relationship between the physician and the patient is based on a contract of mandate, and the physician is under the obligation of loyalty and care that a prudent specialist physician must demonstrate. In addition, improper management of informed consent processes in unconscious intensive care patients, hospital infections accepted as administrative faults, lack of device maintenance, burnout syndrome observed in healthcare personnel, and futile treatments implemented upon the request of patient relatives constitute the primary legal risks in intensive care.
Referanslar
Danıştay 15. Daire Başkanlığı’nın 2015/6119 E., 2015/5733 K. İçtihat Metni. Erişim Adresi: https://avys.omu.edu.tr/storage/app/public/zehra.karakus/72619/%C4%B0DAREN%C4%B0N%20SORUMLULU%C4%9EU%20%C3%96RNEK%20KARAR.pdf. Erişim Tarihi: 29/07/2021.
Evangelia. M. Malpractice in the Intensive Care Unit. Open Access Journal of Biogeneric Science and Research. 5. 10.46718/JBGSR.2020.05.000129. (2020)
Hasta Hakları Yönetmeliği. Madde 24. Resmî Gazete Sayısı: 23420 Erişim Adresi: [https://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.4847&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=hasta%20haklar%C4%B1] Erişim Tarihi: 29/07/2021. (1998)
İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi. Madde 9. Erişim Adresi: [https://www.tbmm.gov.tr/kanunlar/k5013.html]. Erişim Tarihi: 29/07/2021. (2003)