Öksürük
Özet
Öksürük ve balgam, çocukluk çağı hastalıklarında en sık karşılaşılan semptomlar olup akciğerleri koruyan temel savunma mekanizmalarıdır. Öksürük süresine göre akut, subakut ve kronik olarak sınıflandırılırken; balgamın rengi, kıvamı ve miktarı altta yatan enfeksiyon veya kronik hastalıklar (astım, kistik fibrozis gibi) hakkında kritik ipuçları sağlar. Aile hekimleri tarafından yürütülen tanı sürecinde, özellikle 5 yaş altı çocukların balgam çıkaramadığı göz önünde bulundurularak detaylı anamnez ve fizik muayene ile tedavi planlanmalı, gerekli durumlarda ise uzman görüşüne başvurulmalıdır.
Cough and phlegm are critical protective mechanisms for clearing secretions and irritants from the respiratory tract in infants and children. Evaluating these symptoms requires a detailed clinical approach involving medical history and physical examination to distinguish between acute, subacute, and chronic conditions such as asthma, infections, or gastroesophageal reflux. While many cases are viral and self-limiting, identifying specific characteristics like cough timing, duration, and phlegm color is essential for family physicians to determine the appropriate treatment or specialist referral.
Referanslar
Erdoğan D. Öksürük Anatomisi, Çocuk Cerrahisinde Öksürük. Ankara, Bilimsel tıp kitabevi, 2021;1-26. https://www.researchgate.net/publication/355903990_Oksuruk_Anatomisi_Cocuk_Cerrahisinde_Oksuruk
T Giniş, Doğru M, Özmen S. ve ark. Çocuklarda Öksürük Çocuk Dergisi 2010; 10(3):110-115.
Chang AB, Berkowitz RG. Cough in the Pediatric Population. Otolaryngol Clin Am 2010; 43:199-211.
Özdilekcan Ç. Erişkinlerde Kronik Öksürük: Etyolojik, Tanısal ve Tedavi İle İlgili Yaklaşımlar. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2018; 5(2):47-51
Morice AH, Fontana GA, Belvisi MG, et al. ERS guidelines on the assessment of cough. ERS Task Force. Eur Respir J 2007;29:1256-76.
Marchant JM, Masters IB, Taylor SM, et al. Evaluation and outcome of young children with chronic cough. Chest 2006; 129:1132-41.
Polverino M, Polverino M, Fasolino M, et al. Anatomy and neuropathophysiology of the cough reflex arc. Multidis Respir Med 2012;7:5
Canning BJ, Mori N, Mazzone SB. Vagal afferent nerves regulating the cough reflex. Respir Physiol Neurobiol 2006;152:223-42.
Öner N, Yolsal G, Şimşek A. Çocuklarda Kronik Öksürüğe Yaklaşım. Sted 2003; 12:(7):258-260.
Irwin RS, Boulet LP, Cloutier MM, et al. Managing cough as a defense mechanism and as a symptom: a consensus panel report of the American College of Chest Physicians. Chest 1998;114:133-181.
İğde M, Öksüz B. Cough in Children: Clinical Approach. J Curr Pediatr 2015;13:201-208.
Kartaloğlu Z, Okutan O, İlvan A. Öksürük. Tüberküloz ve Toraks Dergisi. 2001; 49(4): 525-539
Akbulut H, Aydoğan Ü, Sevinçli Ş. ve ark. Birinci basamakta sık görülen bir şikâyet: Öksürük. TAF Prev Med Bull. 2015;14(4):333-337.
Shields MD, Bush A, Everard ML, et al. British Thoracic Society Cough Guideline Group. BTS guidelines: Recommendations for the assessment and management of cough in children. Thorax 2008;63(3):15
Türktaş İ. Çocuklarda Kronik Öksürük Nedenleri. Turkiye Klinikleri J Pediatr Sci. 2006;2(3):4-7
Weinberger M, Hurvitz M. Diagnosis and management of chronic cough: similarities and differences between children and adults. F1000Res. 2020; 22;9: 757. doi: 10.12688/f1000research.25468.1
Poddar U. Gastroesophageal reflux disease (GERD) in children. Paediatr Int Child Health. 2019;39(1):7-12. doi: 10.1080/20469047.2018.1489649
Morice AH, Millqvist E, Bieksiene K, et al. ERS guidelines on the diagnosis and treatment of chronic cough in adults and children. Eur Respir J. 2020 Jan 2;55(1):1901136. doi: 10.1183/13993003.01136-2019.
Galway NC, Shields MD. The child with an incessant dry cough. Paediatr Respir Rev. 2019;30:58-64. doi: 10.1016/j.prrv.2018.08.002.
Orengul AC, Ertaş E, Ustabaş F. ve ark. Psychiatric comorbidity in children with psychogenic and functional breathing disorders. Pediatr Pulmonol. 2020 Feb;55(2):462-467. doi: 10.1002/ppul.24565.
Oduwole O, Udoh EE, Oyo-Ita A, Meremikwu MM. Honey for acute cough in children. Cochrane Database Syst Rev. 2018;10;4(4):CD007094. doi: 10.1002/14651858.CD007094.pub5
Türk Toraks Derneği web sitesi https://toraks.org.tr/site/resources/aegrotationes/p/701
Türk Toraks Derneği web sitesi https://toraks.org.tr/site/resources/aigs/p/1
Aydemir Y. Göğüs Hastalıklarında Anamnez Alma ve Solunumsal Semptomlar E-Kitabı Bölüm 2: Solunum Sistemi Hastalıklarında Hastaya Yaklaşım ve Tanısal Yöntemler. Bölüm Editörü: Yusuf Aydemir S:B21-B44 https://www.solunum.org.tr/TusadData/Book/853/14120211020141072020165943bolum02.pdf
Kocabaş E, Ersöz D, Karakoç F. ve ark. Türk Toraks Derneği Çocuklarda Toplumda Gelişen Pnömoni Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu 2009. Türk Toraks Dergisi 2009:10(10):3
Tetikkurt C. KOAH’ta klinik. In Umut S, Yıldırım N. ed. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH); 2005: 71-3
Başyiğit İ. KOAH Tanımı ve Klinik Özellikleri. TTD Toraks Cerrahisi Bülteni. 2010;1(4):102-104
