Çocukluk Çağı İshalleri
Özet
Çocukluk çağı ishalleri, özellikle beş yaş altı çocuklarda yaygın görülen ve dünya genelinde ciddi çocuk ölümlerine yol açabilen kritik bir sağlık sorunudur. İshaller, oluşum mekanizmalarına göre sekretuar, osmotik, motilite bozuklukları, inflamatuar ve malabsorbsiyon olmak üzere farklı gruplara ayrılmakta ve sürelerine göre akut veya kronik olarak sınıflandırılmaktadır. Tanı sürecinde hastanın yaşı, beslenme alışkanlıkları ve dehidratasyon düzeyi titizlikle değerlendirilirken; tedavi stratejisi öncelikle sıvı kaybının önlenmesi ve altta yatan nedenin ortadan kaldırılması üzerine kurulmaktadır.
Childhood diarrhea is a critical health issue that is common among children under five and causes significant child mortality worldwide. Diarrhea is categorized based on its mechanism—secretory, osmotic, motility-related, inflammatory, or malabsorptive—and is classified as acute or chronic depending on its duration. During the diagnostic process, the patient's age, dietary habits, and dehydration level are carefully evaluated; the treatment strategy primarily focuses on preventing fluid loss and addressing the underlying etiology.
Referanslar
Kirschener, B. S., Black, D. D. (1996). Gastrointestinal Hastalıklar. In: R.E. Behrman &R.M. Kliegmen (Eds.), Muzaffer Tuzcu (Çev. Ed.). Nelson Essentials of Pediatrics. (2nd ed., pp. 397-404). İstanbul, Nobel Tıp Kitabevleri.
Diarrhea: Common Illness, Global Killer, Centers for Disease Control and Prevention (2021). 06.12.2021 tarihinde https://www.cdc.gov/healthywater/global/diarrhea-burden.html adresinden ulaşılmıştır.
Crowford J. M. (2000). İshalli Hastalıklar. In: V. Kumar & R.S. Cotran (Eds.). Uğur Çevikbaş (Çev. Ed.). Temel Patoloji. (6. ed. pp. 493-503). İstanbul, Nobel Tıp Kitabevleri.
Deborah M. Consolini . Diarrhea in Children, MSD MANUAL
Professional Version (2021). 08.12.2021 tarihinde https://www.msdmanuals.com/professional/pediatrics/symptoms-in-infants-and-children/diarrhea-in-children adresinden ulaşılmıştır.
Diarrhea in Children - American College of Gastroenterology (2021). 10.12.2021 tarihinde https://gi.org/topics/diarrhea-in-children/ adresinden ulaşılmıştır.
Guidelines for the Management of Acute Diarrhea After a Disaster, Centers for Disease Control and Prevention (2021). 24.12.2021 tarihinde https://www.cdc.gov/disasters/disease/diarrheaguidelines.html adresinden ulaşılmıştır.
Özcanyüz, D. G., (2018). Akut Gastroenterit. In: Ersin Akpınar, Gülen Gül Mert, Mustafa Kurthan Mert (Eds). Reçete Örnekleri ile Aile Hekimleri İçin Pediatri. (1. baskı, pp. 168-179). Ankara, Akademisyen Kitabevi.
Navaneethan U, Giannella, R. Mechanisms of infectious diarrhea. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2008; 5(11): 637–647. DOI: 10.1038/ncpgasthep1264
Arıkan KÖ, Güven GB. Salmonella infections in children: Change of Clinical Characteristics and Antibiotic Resistance Pattern during Years. Forbes J Med 2021;2(2):87-91. DOI: 10.5222/forbes.2021.57070
Duman M, Çağlar A. Antibiyotiğe bağlı ishallerde probiyotiğin önemi. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hast. Dergisi 2017; 7(1):1-7. DOI: 10.5222/buchd.2017.001
Descoteaux-Friday G., J., Shrimanker I. Chronic Diarrhea (2021). 18.12.2021 tarihinde https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK544337/ adresinden ulaşılmıştır.
Kodner, C. M., (2015). Alt İntestinal Belirtiler. In: Philip D. Sloane, Lisa M. Slatt, Mark H. Ebell, Mindy A. Smith, David Power, Anthony J. Viera (Eds.), Ayşe Palanduz (Çev. Ed.). Aile Hekimliğinin Esasları, Walters Kluwer, Lippincott Williams& Wilkins. (6th ed., pp. 257-263). İstanbul, İstanbul Medikal Yayıncılık.
Longstreth GF, Thompson WG, Chey WD, et al. Functional bowel disorders. Gastroenterology. 2006;130:1480-91. DOI: 10.1053/j.gastro.2005.11.061
Lacy BE. Diagnosis and treatment of diarrhea-predominant irritable bowel syndrome. International Journal of General Medicine. 2016:9 7–17. DOI: 10.2147/IJGM.S93698
Fried, M., Banerfeind, P., Fox, M., & Muelhampt, B. (2008). İshal. In: Walter Siegenthaler (Ed.), Ekrem Müftüoğlu (Çev. Ed.). Semptomdan Tanıya İç Hastalıklarında Ayırıcı Tanı. (1. ed., pp. 810-827. İstanbul, Yüce Yayım.
Tankurt, E. (2010). Kronik ve Akut Diyare. In: Cem Kalaycı & Reşat Dabak (Eds.). Gastroenteroloji Hepatoloji Tanı ve Tedavi. (1. ed., pp. 72-75). İstanbul, Ofset Hazırlık & Baskı.
Alam NH, Ashraf H. Treatment of Infectious Diarrhea in Children. Pediatr Drugs. 2003; 5 (3): 151-165. DOI: 10.2165/00128072-200305030-00002
Diarrhoeal disease – World Health Organization (2021). 28.12.2021 tarihinde https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diarrhoeal-disease adresinden ulaşılmıştır.
