Kabızlık
Özet
Kabızlık (konstipasyon), haftada üçten az dışkılama ve dışkılama sırasında zorlanma gibi semptomlarla karakterize, yaşam tarzı veya yapısal nedenlere bağlı gelişebilen klinik bir durumdur. Tanısı temel olarak klinik öykü ve Roma IV kriterleri çerçevesinde konulurken, tedavisinde ilk adım lifli beslenme, yeterli sıvı alımı ve fiziksel aktiviteyi içeren yaşam tarzı değişiklikleridir. İlaç tedavilerinin yanı sıra probiyotikler, abdominal masaj ve akupunktur gibi tamamlayıcı yöntemler de semptomların yönetiminde etkin bir rol oynamaktadır.
Constipation is a clinical condition characterized by fewer than three bowel movements per week and difficulty during defecation, which can develop due to lifestyle or structural factors. Diagnosis is primarily based on clinical history and Rome IV criteria, while the first step in treatment involves lifestyle modifications including fiber-rich nutrition, adequate fluid intake, and physical activity. In addition to pharmacological treatments, complementary methods such as probiotics, abdominal massage, and acupuncture play an effective role in symptom management.
Referanslar
KOÇ A. Hastalık isimlerinde örtmece. Türk Dünya Araştırmaları. 2010;188(95):77-94.
ATMACA N S. Türk Tıp Dilinde Yapılan Yanlışlıklar. Güncel gastroenteroloji. 2004;14(4):181-185.
Korkmaz M. Kabızlık Yakınması Olan Hastanın Birinci Basamakta Yönetimi. Konuralp Medical Journal. 2011;3(3):35-41.
Papadakis, M. (2016). 2016 GÜNCEL Tıbbi Tanı & Tedavi. (54). Ankara: Akademisyen Kitabevi.
Öztürk M, Ergene E. Konstipasyonun Diyet Tedavisinde Probiyotiklerin Önemi. Istanbul Gelisim University Journal of Health Sciences. 2020;11:255-266.
Aziz I, Whitehead W E, Palsson O S. An approach to the diagnosis and management of Rome IV functional disorders of chronic constipation. Expert Review of Gastroenterology & Hepatology. 2020;14(1):39-46.
Ateş, B. (2015). Fonksiyonel konstipasyonu olan yetişkin bireylerin beslenme durumlarının değerlendirilmesi. Başkent Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi.
Bengi G, Yalçın M, Akpınar H. Kronik konstipasyona güncel yaklaşım. Güncel Gastroenteroloji 2014;18(2): 81-197.
Kırsaçlıoğlu c, Kuloğlu Z. Fonksiyonel Kabızlığı Olan Çocuklarda Çölyak Hastalığı Taramalı mıyız?. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi. 2016;10(4):249-252. Doi:10.12956/tjpd.2016.209.
Baran M, Eliaçık K. Çocukluk çağında kronik konstipasyonun etiyoloji ve patogenezi. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hast. Dergisi 2013;3(1):12-17. Doi:10.5222/buchd.2013.012.
Aydinli, A. (2020). Yaşlı bireylere lavanta ve zencefil yağıyla uygulanan abdominal masajın konstipasyon üzerine etkisi. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ Yüksek Lisans Tez.
Lewis S J, Heaton K W. Stool Form Scale as a Useful Guide to Intestinal Transit Time. Scandinavian Journal of Gastroenterology. 1997;32(9):920-924. Doi:10.3109/00365529709011203.
Rome Foundation (2022). Rome V, Disorders of Gut-Brain Interaction 5th Edition. (https://theromefoundation.org/rome-iv/rome-v/).
Drossman D A. Functional Gastrointestinal Disorders: History, Pathophysiology, Clinical Features, and Rome IV. Gastroenterology. 2016;150(6):1262-1279. Doi:10.1053/j.gastro.2016.02.032.
Güney, B. (2018). KRONİK KARIN AĞRISI OLAN ÇOCUKLARDA ROMA III VE ROMA IV KRiTERLERiNiN KARŞILAŞTIRILMASI. T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi.
Demirbaş S. Kronik kabızlığın Roma IV fonksiyonel bozukluklarının tanı ve tedavisine bir yaklaşım. Gülhane Tıp Dergisi. 2010;52:61-68.
Akyüz F. İrritabl Barsak Sendromu. Güncel Gastroenteroloji. 2016;20(4):415-420.
Kamiński M, Żydecka K S, Łoniewski I. Are probiotics useful in the treatment of chronic idiopathic constipation in adults? A review of existing systematic reviews, meta-analyses, and recommendations. Prz Gastroenterol. 2020;15(2):103–118.
Karaus M, Wienbeck M. Colonic motility in humans—a growing understanding. Baillière's Clinical Gastroenterology. 1991;5(2):453-478. Doi:10.1016/0950-3528(91)90037-2.
Doğan, İ G. (2021). Kronik Konstipasyonda Abdominal Masajın Etkinliği. Hacettepe Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi.
Scott S M. Manometric techniques for the evaluation of colonic motor activity: current status. Neurogastroenterol Motil. 2003;15(5):483-513. Doi:10.1046/j.1365-2982.2003.00434.x.
Guyton, A HC. (2011). Tıbbi Fizyoloji (10), (s. 770-771) Nobel Kitapevi.
Hayat U, Dugum M, Garg S. Chronic constipation: Update on management. Cleve Clin J Med. 2017;84(5):397-408. .
Andrews C N. The Pathophysiology of Chronic Constipation. Canadian Journal of Gastroenterology and Hepatology. 2011:25(Suppl B):16B-21B. Doi:10.1155/2011/169319.
Barberio B. Global prevalence of functional constipation according to the Rome criteria: a systematic review and meta-analysis. The Lancet Gastroenterology & Hepatology. 2021;6(8):638-648. Doi:10.1016/S2468-1253(21)00111-4.
Christopher M,Congly S E. Epidemiologic Burden and Treatment of Chronic Symptomatic Functional Bowel Disorders in the United States: A Nationwide Analysis. Gastroenterology. 2021;160(1):88-98. Doi:10.1053/j.gastro.2020.09.041.
Uzun Y, Coşar A M, Erkut M. Yaşlılık ve Kabızlık. Güncel Gastroenteroloji. 2019;23(2):97-100.
Coremans G, Margaritis V, Gebruers K. Is there a genetic component in chronic functional constipation? Gastroenterology. 2005;128(4):A272-A.
Xiaolong Ge, Wei Zhao, Chao Ding. Potential role of fecal microbiota from patients with slow transit constipation in the regulation of gastrointestinal motility.Scientific Reports. 2017;441(7):1-11.
Weltens N, Iven J. The gut–brain axis in health neuroscience: implications for functional gastrointestinal disorders and appetite regulation.Annals of the New York Academy of Sciences. 2018;21:129-150. Doi:10.1111/nyas.13969.
Çimen F, Polat H, Ekici L. Polifenollerin Bağırsak Mikrobiyota Kompozisyonunu Düzenleyici ve Nöroprotektif Etkileri. Akademik Gıda. 2020;190(2):190-208. Doi:10.24323/akademik-gida.758838.
Zhao Y, Yu Y. Intestinal microbiota and chronic constipation. Springer Plus. 2016;1130(5):1-8.
Kaya M, Kaçmaz H. Roma IV Kriterlerine göre fonksiyonel barsak hastalıklarının yeniden değerlendirilmesi. 2016;20(4):393-407.
Ersoy Ö. Kronik Kabızlığa Yaklaşım; Sebepleri Nelerdir ve Nasıl Tanı Konulur?. Güncel gastroenteroloji. 2020;24(3):122-130.
Dülger D, Şahan Y. Diyet lifin özellikleri ve sağlık üzerindeki etkileri. U.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 2011;25(2):147-157.
Öztürk M H. (2015) Eğitimin primer konstipasyonlu hastalarda konstipasyon ciddiyeti ve yaşam kalitesi üzerine etkisi. Gaziantep Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi.
Takano S. Influence of body posture on defecation: a prospective study of “The Thinker” position. Techniques in Coloproctology. 2016;20:117-121.
Yalcin E, Özbaşaran F. Nefes terapisinin genel sağlık ve kadın sağlığı üzerine etkileri. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2021;3(2) :106-111.
2022. http://tgd.org.tr/hastalara_ozel/hastaliklar(19,02,2022).
2022. https://www.youtube.com/watch?v=8NwwBeFJc5g (19,02,2022).
Keefer L, Ballou S K, Drossman D A. A Rome Working Team Report on Brain-Gut Behavior Therapies for Disorders of Gut-Brain Interaction. 2022;162(1):300-315. Doi:10.1053/j.gastro.2021.09.015.
Khalif IL, Quigley EM, Konovitch EA. Alterations in the colonic flora and intestinal permeability and evidence of immune activation in chronic constipation. Dig Liver Dis 2005;(37): 838-849. Doi:10.1016/j.dld.2005.06.008 .
2022. https://isappscience.org/for-clinicians/resources/ (19,02,2022).
Tabbers MM, Chmielewska A, Roseboom MG.Effect of the consumption of a fermented dairy product containing Bifidobacterium lactis DN-173 010 on constipation in childhood: a multicentre randomise controlled trial.BMC Pediatric. 2009;22(9):9493. .
Jin L, Deng L, Wu W. Systematic review and meta-analysis of the effect of probiotic supplementation on functional constipation in children.Medicine (Baltimore).2018; 97(39): e12174. Doi:10.1097/MD.0000000000012174.
Wojtyniak K, Szajewska H. Systematic review: probiotics for functional constipation in children. European Journal of Pediatrics.2017;176:1155-1162.
Zhang C, Jiang J, Tian F. Meta-analysis of randomized controlled trials of the effects of probiotics on functional constipation in adults.Clinical Nutrition. 2020;39(10):2960-2969. Doi:10.1016/j.clnu.2020.01.005.
Huang R, Hu J. Positive Effect of Probiotics on Constipation in Children: A Systematic Review and Meta-Analysis of Six Randomized Controlled Trials.Front. Cell. Infect. Microbiol. 2017. Doi:10.3389/fcimb.2017.00153.
Yüksel İ, Akbayrak T. ( 2010) Masaj Teknikleri. Ankara: Alp Yayınevi;. syf: 285-288. .
Birimoglu Okuyan C, Bilgili N. Effect of abdominal massage on constipation and quality of life in older adults: A randomized controlled trial. 2019;47. Doi:10.1016/j.ctim.2019.102219.
Moore D, Young C J. A systematic review and meta-analysis of biofeedback therapy for dyssynergic defaecation in adults. Techniques in Coloproctology. 2020;24:909-918.
Chon T Y, Lee M C. Acupuncture. Mayo Clinic Proceedings. 2013;88(10):1141-1146. Doi: 10.1016/j.mayocp.2013.06.009.
Wang L, Xu M, Zheng Q. The Effectiveness of Acupuncture in Management of Functional Constipation: A Systematic Review and Meta-Analysis. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 2020:1-17. Doi:10.1155/2020/6137450.
Han C, Liu Y, Fan H, Li D. Acupuncture Relieves Opioid-Induced Constipation in Clinical Cancer Therapy – A Meta-Analysis and Systematic Review. Clin Epidemiol. 2021;13:907–919.
Kirca A Ş, Gül D K. Effects of self-acupressure on pregnancy-related constipation: A single-blind randomized controlled study. Explore. 2021;17(5):463-468. Doi:10.1016/j.explore.2020.07.004.
Wen J, Zhuang Z, Zhao M. Treatment of poststroke constipation with moxibustion. Medicine (Baltimore). 2018;97(24): e11134. Doi:10.1097/MD.0000000000011134.
Yik Y I, Hutson J H, Southwell B. Home-Based Transabdominal Interferential Electrical Stimulation for Six Months Improves Paediatric Slow Transit Constipation.Neuromodulation: Technology at the Neural Interface. 2018;21(7):676-681.
Bolsoy N, Çiçek Okuyan Y. TÜRKİYE’DE REFLEKSOLOJİ İLE İLGİLİ YAPILMIŞ DENEYSEL ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ: SİSTEMATİK DERLEME. 2019;14(2):48-63. Doi:10.12739/NWSA.2019.14.2.4B0025.
Sehhatti F, Hughes C, Mirghafourvand M. The Effect of Short-term Foot Reflexology in Improving Constipation Symptoms During Pregnancy: A Two-armed, Randomized Controlled Trial.International Journal of Women's Health and Reproduction Sc. 2020;8(3):303-310.
Elbasan B, Bezgin S. The effects of reflexology on constipation and motor functions in children with cerebral palsy. Pediatrics & Neonatology. 2018;59(1):42-47. Doi:10.1016/j.pedneo.2017.01.005.
Morris D, Joner D,Ryan H. The clinical effects of Kinesio® Tex taping: A systematic review. Physiotherapy Theory and Practice .20213;29(4):259-270.Doi:10.3109/09593985.2012.731675.
Erdrich L, Reid D, Mason J. Does a manual therapy approach improve the symptoms of functional constipation? A systematic review of the literature. International Journal of Osteopathic Medicine. 2020;36:26-35. Doi:10.1016/j.ijosm.2020.05.003.
Vismara L, Cozzolino V, Pradotto L G. Severe Postoperative Chronic constipation related to anorectal malformation menaged with osteopathic manuplative treatment. Case Rep Gastroenterol. 2020;14:220–225.
Kocaay P. (2008). 0-6 yaş arası çocuklarda dışkılama özellikleri,kabızlık sıklığı ve fonksiyonel kabızlıkta etkili olan faktörler. Ankara: Gazi Üniversitesi Tıpta Uzmanlık Tezi.
Pergolizzi J,Christo P J, LeQuang J A. The Use of Peripheral μ-Opioid Receptor Antagonists (PAMORA) in the Management of Opioid-Induced Constipation: An Update on Their Efficacy and Safety.Drug Des Devel Ther. 2020;14:1009–1025. Doi:10.2147/DDDT.S221278.
Türkay Ö, Saka M. Kronik Konstipasyona Güncel Yaklaşım. Güncel Gastroenteroloji. 2016;20(3):234-239.
Akdeniz M, Ungan M, Yaman H. Aile Hekimliği: Çağdaş bir Sağlık Hizmeti Sunma Biçimi. GeroFam. 2010;15-28.
Ahmadipour S, Salami-Khaneshan A, Farahmand F. Co-occurrence of childhood functional constipation and gastroesophageal reflux disease. Annals of Medicine and Surgery. 2022;74. Doi:https://doi.org/10.1016/j.amsu.2022.103302.
Meena J, Mathew G, Hari P. Prevalence of Bladder and Bowel Dysfunction in Toilet-Trained Children With Urinary Tract Infection and/or Primary Vesicoureteral Reflux: A Systematic Review and Meta-Analysis. Front. Pediatr. 2020. Doi:10.3389/fped.2020.00084.
ZAFFANELLO M, Banzato C, Piacentini G. Management of constipation in preventing urinary tract infections in children: a concise review. The European Research Journal. 2019;5(2):236-243. Doi:10.18621/eurj.412280.
Shamim S, Begum A. Functional Constipation in Pregnancy; Need to Furnish Some More Emphasis. Annals ASH KM&DC. 2019;24:96-102.
İncirkuş H. (2021). Son trimester gebelerin yaşam kalitesinin belirlenmesi. İstanbul Medipol Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Karakoyunlu Şen S, Kılıç Öztürk Y. Sağlık Algısı ile Kanser Taraması Farkındalığı Arasındaki İlişki. Türk Aile Hek Derg 2020;24(4):175-183. Doi:10.15511/tahd.20.00475.
Dikici M, Kartal M. Aile Hekimliğinde Kavramlar, Görev Tanımı ve Disiplininin Tarihçesi. Turkiye Klinikleri J Med Sci. 2007;27:412-418.
YILDIZ M, Gülpınar MA. Tıp Eğitiminde İnsani Boyut ve Anlatı Tıbbının İmkânları. Tıp Eğitimi Dünyası. 2019;18:123-137. Doi:10.25282/ted.569519.
Karacif F, Çelikcan G, Özçakır A. Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran Erişkin Hastaların Sağlıklı Beslenme Hakkındaki Tutumları. TJFMPC, 2020;14(4): 507-520.
Andiç M. (2019) Aile hekimliği polikliniğine başvuran erişkin hastalarda birincil koruyucu sağlık hizmetleri ile ilgili bilgi düzeyi ve davranışlar. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Uzmanlık Tezi.
Çağlar S, Hisar K M. Aile Sağlığı Merkezine Başvuran Gebelere Verilen Eğitim ve Danışmanlık Hizmetinin Konstipasyonun Giderilmesinde Etkinliği. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi.2018;7:156-163.
Noğay A E, Özen M. Birinci Basamak İçin Fiziksel Aktivite Anketinin Türkçe Uyarlamasının Geçerlilik ve Güvenilirliği.2019;11:1-8. .
Oudenhove L, Levy R. Biopsychosocial Aspects of Functional Gastrointestinal Disorders: How Central and Environmental Processes Contribute to the Development and Expression of Functional Gastrointestinal Disorders. Gastroenterology. 2016;150:1355-1367.
Ayhan Başer D, Kahveci R. Ruhsal Hastalıklar İzlem ve Bildirimi.Türkiye Kliniklerİ. 2019:21-5.
