Hipnoz Nedir, Ne Değildir?
Özet
Dr. Dilek Türkoğlu tarafından kaleme alınan bu çalışmada hipnozun bilimsel tanımı, tarihsel gelişimi ve tıbbi uygulamalardaki yeri detaylı bir şekilde ele alınmaktadır. Sağlık Bakanlığı tüzüğüne göre hipnoz; telkin yoluyla bireyin bilinç, farkındalık, hafıza veya davranışlarında değişim yaratmayı amaçlayan prosedürler bütünü olarak tanımlanmaktadır. Yazar, hipnozun mistik bir güç veya şarlatanlık olmadığını, aksine beynin doğal potansiyelini ve fenomenlerini kullanarak bireyin kendi zihnini yönetmesini sağlayan bilimsel bir yöntem olduğunu vurgulamaktadır. Tarihsel süreçte sihirli değnek beklentisi ile aşırı yüceltilme veya tamamen değersizleştirilme arasında dalgalı bir seyir izleyen hipnoz, günümüzde nörobilimsel çalışmalar ve fMRI gibi görüntüleme teknikleriyle desteklenen nesnel verilere sahiptir. Bireylerin hipnoza yatkınlığı kişiden kişiye değişmekle birlikte zekâ veya cinsiyetle ilişkili değildir; ayrıca bu yatkınlık Stanford ve Spiegel gibi objektif testlerle ölçülebilmektedir. Hipnoz tek başına bir psikoterapi olmayıp, anksiyete, depresyon, psikosomatik rahatsızlıklar, ağrı kontrolü ve diş hekimliği gibi geniş bir yelpazede başarıyı artıran etkili bir yardımcı tedavi tekniğidir. Tüm hekimlerin bu yöntemi ve sınırlarını doğru bilmesi, suistimalleri önlemek ve hastaları doğru yönlendirmek adına kritik önem taşımaktadır.
This study by Dr. Dilek Turkoglu discusses the scientific definition, historical development, and role of hypnosis in medical applications in detail. According to the regulation of the Ministry of Health, hypnosis is defined as a set of procedures designed to achieve changes in a person's consciousness, awareness, memory, or behavior through suggestion. The author emphasizes that hypnosis is neither a mystical tool nor charlatanism; rather, it is a scientific method that enables individuals to manage their own minds by utilizing the natural potential and phenomena of the brain. Hypnosis, which historically fluctuated between being over-exalted with expectations of a magic wand or completely devalued, now has objective data supported by neuroscientific studies and neuroimaging techniques like fMRI. Although hypnotic susceptibility varies from person to person, it is unrelated to intelligence or gender and can be measured through objective tests such as the Stanford and Spiegel scales. Hypnosis is not a psychotherapy on its own, but an effective adjunctive treatment technique that enhances success across a wide range of areas, including anxiety, depression, psychosomatic disorders, pain control, and dentistry. It is critical for all physicians to understand this method and its boundaries to prevent exploitation and ensure proper patient referrals.
Referanslar
Resmî Gazete Tarihi: 27.10.2014 Resmî Gazete Sayısı: 29158 https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/10/20141027.pdf
Meares A. The Nature, Use And Abuse Of Hypnosis. Australian Journal of Forensic Sciences 1971;3(4): 157-161 doi.org/10.1080/00450617109413182
Müezzinoğlu A. E. Bilinçli Hipnoz, Beş Duyunun Ötesi İstanbul: Omega Yayınları; 2012
Barabasz A, Watkins J. G Hipnozla Tedavi Yöntemleri (Sezgin B, Çev. Ed.). İstanbul : Psikoterapi Enstitüsü Eğitim Yayınları 225; 2017
Philip S. Hypnosis. The British Journal of Psychiatry, 1984;144(6) pp. 665 - 666 DOI: https://doi.org/10.1192/bjp.144.6.665)
Garcia R. Hypnosis Versus Placebo During Atrial Flutter Ablation: The Painless Study: A Randomized Controlled Trial. JACC Clin Electrophysiol. 2020;6(12): 1551-1560.
Weitzenhoffer A.M. & Hilgard E.R. Stanford University (Modified by John F. Kihlstrom 01/15/1996) Stanford Hypnotıc Susceptıbılıty Scale, Form C, Original version © 1962 by Stanford University
Spiegel H. The Hypnotıc Inductıon Profıle (Hıp): A Review Of Its Development, Conceptual and Investigative Approaches to Hypnosis and Hypnotic Phenomena. Annals of the New York Academy of Sciences 1977;296(1): 129-142 doi.org/10.1111/j.1749-6632.1977.tb38167.
Raz A, Shapiro T, Fan J et al. Hypnotic Suggestion and the Modulation of Stroop Interference Arch Gen Psychiatry. 2002;59(12): 1155-1161. doi:10.1001/archpsyc. 59.12.1155)
KARAKAŞ S. Stroop Testi TBAG Formu: Türk Kültürüne Standardizasyon Çalışmaları, Güvenirlik ve Geçerlik. Klinik Psikiyatri. 1999;2: 75-88
Özsunar Y. Hipnozun Organik Temelleri: Beyin Görüntüleme ve Genetik. Özcengiz D. Özgünay Ş. E., Özsunar Y (Ed) Hipnozda Nörobilimsel ve Klinik Yaklaşımlar içinde. Ankara: Akademisyen Kitabevi; 2021. Sy.1-20
Fumiko H. Functional Brain Basis of Hypnotizability., Arch Gen Psychiatry. 2012;69(10):1064-1072
Kosslyn S. M., Thompson W.L. Costantini –Ferrando M.F. et al Hypnotic Visual Illusion Alters Color Processing in the Brain. Am J Psychiatry 2000;157: 1279–1284
Glisky M.L., Kihlstrom J.F.Hypnotizability and facets of openness.Int J Clin Exp Hypn. 1993;41(2): 112-23. DOI: 10.1080/00207149308414542
Nash M.R., Barnier A.J. Hipnoz Kuram, Araştırma ve Uygulama. (Özakkaş T,Çev.Ed) İstanbul: Psikoterapi Enstitüsü yayınları 175;2015
Irving I. Secter. Personality Factors of the MMPI and Hypnotizability. Am J Clin Hypn 2022(6);1-9
Spiegel H, Spiegel D (2004) Trance and treatment: Clinical Uses of Hypnosis(2nd ed) Arlington, VA; American Psychiatric Publishing
Kirsch I. Hypnosis and Placebos: Response Expectancy as a Mediator of Suggestion Effects. Anales De Psicología, 1999, 15(1);99-110
Yapko, Micheal D. Essentials of Hypnosis. (2nd Edition). New York,Routledge, Taylor &Francis;2015
Walker W.L. Schizophrenia and Other Psychotic Disorders: A Guidelines for the Use of Hypnosis:When to Use Hypnosis and When not to Use Australian Journal of Clinical and Experimental Hypnosis , (2016);41(1)41-53
Van der Does A. J. W, Van Dyck, R. Does Hypnosis Contribute To The Care Of Burn Patients?: Review Of The Evidence. General Hospital Psychiatry 1989,11(2);119-124 https://doi.org/10.1016/0163-8343(89)90055-8
Wagstaff G F. Can Hypnosis Cause Madnesss? Contemporary Hypnosis. (2000) 17;3, 97-111
Akyüz G ,Leblebiciler M A.Otonom Sinir Sistemi Anatomisi ve Değerlendirilmesi. Türk Fiz Tıp Rehab. Derg (2012)58 Özel Sayı 1;1-5
Boselli E , Musellec H, Martin L et al. Effects Of Hypnosis On The Relative Parasympathetic Tone Assessed By ANI (Analgesia/Nociception Index) İn Healthy Volunteers: A Prospective Observational Study , J Clin Monit Comput. (2018) ;32(3):487-492
De Benedittis G. Autonomic Changes During Hypnosis: A Heart Rate Variability Power Spectrum Analysis as a Marker of Sympatho-Vagal Balance. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis (1994) May42(2):140-52
Kroger, W, Fezler, W. D. Hypnosis and behavior modification: Imagery and conditioning. Philadelphia: J. B. Lippincott. 1976
Yapko MD. Hypnosis in treating symptoms and risk factors of major depression. In: Yapko MD, editor. Hypnosis and Treating Depression: Applications in Clinical Practice. New York: Routledge; 2006. 3–24.
Kirsch I, Montgomery G, Sapirstein G. Hypnosis as an adjunct to cognitive-behavioral psychotherapy: A meta-analysis. Journal of Consulting and Clinical Psychology. 1995;63:214–220.
Flammer E, Alladin A, The Efficacy of Hypnotherapy in the Treatment of Psychosomatic Disorders: Meta-analytical Evidence. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis (2007):55(3):251-74
Özer Ş, Özmen E. Posttravmatik Stres Bozukluğunda Hipnoterapi: Olgu Sunumu. Düşünen Adam; 1999, 12 (1): 24-27
Herber T.J. The Effects Of Hypnotic Ego Strengthening On Self-Esteem. A Thesis: Master of Arts in Education. Washington State University, Collage of Education. May 2006
