Tanı Testleri Ve Roc Analizi
Özet
Tanı testleri ve ROC analizi, klinik tıp ve sağlık araştırmalarında bir biyobelirtecin, tarama testinin ya da tanısal yöntemin (örneğin laboratuvar ölçümleri, görüntüleme bulguları) bir hastalığı veya durumu ayırt etmedeki doğruluğunu ve performansını değerlendirmek amacıyla kullanılan temel istatistiksel metotlardır. Bu analizler kapsamında, testin hastaları doğru tespit etme yeteneğini gösteren "duyarlılık (sensitivite)" ve sağlıklı bireyleri doğru ayırt etme gücünü yansıtan "seçicilik (spesifisite)" gibi temel performans kriterleri ile birlikte, pozitif/negatif tahmin değerleri hesaplanır. Sürekli değişken yapısındaki tanı kriterleri için tüm olası kesim noktalarında (cut-off) elde edilen duyarlılık ve seçicilik değerleri üzerinden "ROC Eğrisi (Alıcı İşletim Özelliği)" çizilerek ideal eşik değer belirlenir ve eğri altında kalan alan (AUC) hesaplanarak tanı testinin genel başarısı somut olarak ölçülür.
Diagnostic tests and ROC (Receiver Operating Characteristic) analysis are essential statistical methods utilized in clinical medicine and healthcare research to evaluate the accuracy and discriminatory performance of a biomarker, screening test, or diagnostic modality in detecting a disease or condition. Within the framework of these analyses, core performance metrics such as "sensitivity" (the ability to correctly identify diseased patients) and "specificity" (the ability to correctly identify healthy individuals) are computed alongside positive and negative predictive values. For continuous diagnostic variables, a ROC curve is derived by plotting sensitivity against the false positive rate across all possible cut-off values to determine the optimal threshold, while the Area Under the Curve (AUC) is standardly calculated to objectively quantify the overall discriminatory power of the test.
Referanslar
Lusted, L. B. (1960). Logical analysis in roentgen diagnosis: memorial fund lecture. Radiology, 74(2), 178-193.
Gonçalves, L., Subtil, A., Oliveira, M. R., & de Zea Bermudez, P. (2014). ROC curve estimation: An overview. REVSTAT-Statistical journal, 12(1), 1-20.
Hajian-Tilaki K. (2013). Receiver Operating Characteristic (ROC) Curve Analysis for Medical Diagnostic Test Evaluation. Caspian journal of internal medicine, 4(2), 627–635.
Dumlupinar, E. (2019). Klinik vaka tanısında ROC analizi tekniği (Master’s thesis, Sağlık Bilimleri Enstitüsü).