Alkol ve Madde Kullanım Bozukluklarında Kullanılan Ölçekler
Özet
Alkol ve madde kullanım bozukluklarının (AMKB) dünya genelinde artan yaygınlığı, hem bireysel sağlık hem de sosyoekonomik yapılar üzerinde ciddi olumsuz etkilere yol açmaktadır. Bu kapsamda risk gruplarının erken tespiti ve doğru tanı süreçleri için çeşitli tarama ve değerlendirme ölçekleri geliştirilmiştir. Literatürde sıkça başvurulan KESİ (CAGE) ve Alkol Kullanım Bozuklukları Tanıma Testi (AKBTT/AUDIT), alkol kullanım düzeylerini ve bağımlılık belirtilerini pratik şekilde taramayı amaçlar. Michigan Alkolizm Tarama Testi (MATT) sosyal işlevlerdeki bozulmaları incelerken, Penn Alkol Aşerme Ölçeği (PAAÖ) son bir haftadaki aşerme yoğunluğunu değerlendirir. Bağımlılığın şiddetini ve motivasyonel boyutlarını ölçmek amacıyla Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ) ve Tedavi Motivasyonu Anketi (TMA) gibi kapsamlı özbildirim araçları kullanılır. Ayrıca, Değişime Hazır Olma ve Tedavi Ölçeği (SOCRATES) bireylerin tedavi istekliliğini evreler halinde ortaya koyar. Yoksunluk süreçlerinin takibinde ise Alkol Yoksunluğu Değerlendirme Ölçeği (AYDÖ) ile Klinik Opiyat Yoksunluk Ölçeği (COWS) klinisyenlere objektif kriterler sunar. Son olarak, Madde Kullanım Bozukluğu Tanıma Testi (DUDIT) ve Esrar Kullanım Sorunları Tanıma Testi (EKSTT), spesifik madde kullanım risklerini belirlemede etkindir. Doğrulanan tüm bu araçlar, AMKB klinik süreçlerinin takibinde kritik birer klinik dayanak oluşturmaktadır.
The increasing global prevalence of alcohol and substance use disorders (ASUD) leads to severe negative impacts on both personal health and socioeconomic structures. In this context, various screening and assessment scales have been developed for the early detection of risk groups and accurate diagnostic processes. Frequently utilized instruments in the literature, such as CAGE and the Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT), aim to practically screen alcohol use levels and dependence symptoms. While the Michigan Alcoholism Screening Test (MAST) examines impairments in social functions, the Penn Alcohol Craving Scale (PACS) evaluates the intensity of craving within the past week. Comprehensive self-report tools like the Addiction Profile Index (API) and the Treatment Motivation Questionnaire (TMQ) are employed to assess the severity of addiction and motivational dimensions. Additionally, the Stages of Change Readiness and Treatment Eagerness Scale (SOCRATES) reveals individuals' willingness to change in distinct stages. In monitoring withdrawal processes, the Clinical Institute Withdrawal Assessment for Alcohol (CIWA-Ar) and the Clinical Opiate Withdrawal Scale (COWS) provide clinicians with objective criteria. Lastly, the Drug Use Disorders Identification Test (DUDIT) and the Cannabis Use Problems Identification Test (CUPIT) are effective in identifying specific substance use risks. All these validated tools establish a critical clinical foundation for tracking ASUD clinical processes.
Referanslar
Kiefer F, Batra A, Petersen KU et al. German Guidelines on Screening, Diagnosis, and Treatment of Alcohol Use Disorders: Update 2021. European Addiction Research. 2022:1-14.
Ewing JA. Detecting Alcoholism: The CAGE Questionnaire. JAMA. 1984;252(14):1905-7.
Brown RL, Rounds LA. Conjoint screening questionnaires for alcohol and other drug abuse: criterion validity in a primary care practice. Wisconsin medical journal. 1995.
Saunders JB, Aasland OG, Babor TF et al. Development of the alcohol use disorders identification test (AUDIT): WHO collaborative project on early detection of persons with harmful alcohol consumption‐II. Addiction. 1993;88(6):791-804.
Babor TF, Higgins-Biddle JC, Saunders JB et al. The alcohol use disorders identification test: World Health Organization Geneva; 2001.
Deveci A. Alkol ve Madde Kullanımı Ne zaman Sorundur, Nasıl Saptanır? Tanı ve Değerlendirme. Evren C.(Ed) Alkol ve Madde Kullanım Bozuklukları Temel Başvuru Kitabı (içinde) Bayt Bilimsel Araştırmalar Basın Yayın ve Tanıtım. 2019. 739 p.
Saatçioğlu Ö, Evren C, Çakmak D. Alkol kullanım bozuklukları tanıma testinin geçerliği ve güvenirliği. Türkiye'de Psikiyatri 2002;4(2-3):107-13.
Gibbs LE. Validity and reliability of the Michigan Alcoholism Screening Test: A review. Drug and alcohol dependence. 1983;12(3):279-85.
Coskunol H, Bagdiken I, Sorias S ve ark. Michigan alkolizm tarama testinin geçerliliği. Ege Tıp Dergisi. 1995;34(1):15-8.
Flannery B, Volpicelli J, Pettinati H. Psychometric properties of the Penn alcohol craving scale. Alcoholism: Clinical and Experimental Research. 1999;23(8):1289-95.
Evren C, Flannery B, Çelik R ve ark. Penn Alkol Aşerme Ölçeği (Paaö) Türkçe Şeklinin Yatarak Tedavi Gören Erkek Alkol Bağimlisi Hastalarda Geçerliği Ve Güvenirliği. Journal of Dependence. 2008;9:128-34.
Ögel K, Evren C, Karadağ F, Gürol T. Bağımlılık Profil İndeksi’nin (BAPİ) geliştirilmesi, geçerlik ve güvenilirliği. Türk Psikiyatri Dergisi. 2012;23(4):264-73.
Cooper ML. Motivations for alcohol use among adolescents: Development and validation of a four-factor model. Psychological assessment. 1994;6(2):117.
Evren C, Celik S, Aksoy R, Cetin T. Factorial structure, reliability and validity of the turkish version of the Drinking Motives Questionnaire-Revised in Male Alcohol Dependent Inpatients. Dusunen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences. 2010;23(3):174.
Stockwell T, Murphy D, Hodgson R. The severity of alcohol dependence questionnaire: its use, reliability and validity. British journal of addiction. 1983;78(2):145-55.
Akyel B, Aldemir E, Altıntoprak AE. Alkol Bağımlılığı Şiddeti Ölçeği: Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirliği. Türk Psikiyatri Dergisi. 2018;29(3):202-8.
Ryan RM, Plant RW, O'Malley S. Initial motivations for alcohol treatment: Relations with patient characteristics, treatment involvement, and dropout. Addictive behaviors. 1995;20(3):279-97.
Evren C, Saatçioğlu Ö, Dalbudak E, Danışmant BS, Çakmak D, Ryan RM. Tedavi motivasyonu anketi (TMA) Türkçe versiyonunun alkol bağimlisi hastalarda faktör yapisi, geçerliği ve güvenirliği. Journal of Dependence. 2006;7:117-22.
Group PMR. Matching alcoholism treatments to client hetero-geneity: Project MATCH posttreatment drinking outcomes. J stud alcohol. 1997;58:7-29.
Miller WR, Tonigan JS. Assessing drinkers' motivation for change: the Stages of Change Readiness and Treatment Eagerness Scale (SOCRATES): American Psychological Association; 1997.
Evren C, Dalbudak E, Çakmak D. Değişime Hazır Olma ve Tedavi Đsteği Ölçeğinin (SOCRATES) Türkçe Versiyonunun Yatarak Tedavi Gören Erkek Alkol Bağımlısı Hastalarda Faktör Yapısı, Geçerliği ve Güvenirliği. Klinik Psikofarmakoloji Bülteni. 2008;18:84-91.
Sullivan JT, Sykora K, Schneiderman J et al. Assessment of alcohol withdrawal: the revised clinical institute withdrawal assessment for alcohol scale (CIWA‐Ar). British journal of addiction. 1989;84(11):1353-7.
Schuckit MA. Recognition and Management of Withdrawal Delirium (Delirium Tremens). New England Journal of Medicine. 2014;371(22):2109-13.
Kalyoncu ÖA, Mirsal H, Pektaş Ö et al. The efficacy of venlafaxine on depressive symptoms of patients diagnosed with both alcohol use disorder and major depressive disorder. Bağimlik Dergisi. 2007.
Trzepacz PT, Baker RW, Greenhouse J. A symptom rating scale for delirium. Psychiatry research. 1988;23(1):89-97.
Aydemir Ö, Noyan A, Gülseren Ş ve ark. Deliryum derecelendirme ölçeği'nin geliştirilmesi, güvenirliği ve geçerliliği. Psikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji Dergisi. 1998;6(1):21-7.
Skinner HA. The drug abuse screening test. Addictive behaviors. 1982;7(4):363-71.
Evren C, Can Y, Yilmaz A et al. Psychometric Properties of The Drug Abuse Screening Test (DAST-10) in Heroin Dependent Adults and Adolescents with Drug Use Disorder/Madde Kötüye Kullanimi Tarama Testi'nin (DAST-10) eroin bagimlisi eriskinlerde ve madde kullanim bozuklugu olan ergenlerde psikometrik özellikleri. Dusunen Adam. 2013;26(4):351.
Berman AH, Bergman H, Palmstierna T et al. Evaluation of the Drug Use Disorders Identification Test (DUDIT) in criminal justice and detoxification settings and in a Swedish population sample. European addiction research. 2005;11(1):22-31.
Evren C, Ovali E, Karabulut V et al. Psychometric properties of the Drug Use Disorders Identification Test (DUDIT) in heroin dependent adults and adolescents with drug use disorder. Klinik Psikofarmakoloji Bülteni-Bulletin of Clinical Psychopharmacology. 2014;24(1):39-46.
Bashford J, Flett R, Copeland J. The Cannabis Use Problems Identification Test (CUPIT): development, reliability, concurrent and predictive validity among adolescents and adults. Addiction. 2010;105(4):615-25.
Evren C, Yilmaz Cengel H, Bozkurt M et al. Psychometric Properties of the Turkish Versions of the Cannabis Use Problems Identification Test (CUPIT) and the Adult Cannabis Problems Questionnaire (CPQ). Journal of Psychoactive Drugs. 2017;49(1):83-9.
Evren C, Gürol D, Ögel K. Reliability and validity of Turkish Version the Stages of Change Readiness and Treatment Eagerness Scale (SOCRATES) in male substance dependent inpatients. Turk Psikiyatri Derg. 2011;22(Suppl 1):70-1.
Wesson DR, Ling W. The clinical opiate withdrawal scale (COWS). Journal of psychoactive drugs. 2003;35(2):253-9.
Altintoprak AE, Evren EC, Aydemir Ö et al. Reliability and validity study of the Turkish version of the clinical opiate withdrawal scale. Nöro Psikiyatri Arşivi. 2015;52(1):89.
