Bilecik İlinde Tarımsal Artıklardan Kaynaklı Biyokütle Enerjisi Potansiyeli

Bu çalışma, Bilecik ilinde 2021 yılı tarımsal üretimi sonucunda açığa çıkan bitkisel kökenli biyokütle miktarını ve bunun enerji potansiyelini belirlemeyi amaçlamaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu verileri, atık-ürün oranları (RPR), kullanılabilirlik oranları ve alt ısı değerleri kullanılarak yapılan hesaplamalara göre il genelinde yıllık yaklaşık 47.769 ton kullanılabilir tarımsal artık oluşmaktadır. Bu toplam artık miktarının %74,53’ünü tarla ürünleri atıkları, %25,47’sini ise bahçe ürünleri budama atıkları oluşturmaktadır. Ürünler bazında yapılan değerlendirmede toplam artıklar içerisindeki en büyük paya ayçiçeği (%44,3), buğday (%23,3), şeftali-nektarin (%11,1), üzüm bağı (%7,3), arpa (%5), kiraz (%3,1) ve zeytin (%1,4) sahiptir. İlçeler düzeyinde incelendiğinde ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile haritalandırıldığında, en yüksek artık potansiyeline sahip ilçeler sırasıyla Bozüyük (%23,69), Osmaneli (%19,65) ve Gölpazarı (%18,02) olarak öne çıkmaktadır. İldeki tarımsal artıkların hesaplanan toplam ısıl değeri yaklaşık 782,3 TJ (18,7 bin TEP) seviyesindedir. Isıl değer ve artık potansiyeli ağırlıklı olarak ilin güneyindeki Bozüyük ile kuzeyindeki Osmaneli ve Gölpazarı ilçelerinde yoğunlaşmaktadır. Bilecik'in tarımsal artık potansiyeli Adana, Konya veya Samsun gibi diğer bazı illerle kıyaslandığında daha düşük olsa da, enerji ithal eden ülkemiz için bu atıkların ekonomik, sürdürülebilir ve çevre dostu bir yenilenebilir enerji kaynağı olarak değerlendirilmesi kritik bir önem taşımaktadır.

This study aims to determine the amount and energy potential of plant-based biomass resulting from agricultural production in Bilecik province in 2021. According to calculations using Turkish Statistical Institute data, residue-to-product ratios (RPR), usability rates, and lower heating values, approximately 47,769 tons of usable agricultural residue are generated annually across the province. Field crop residues account for 74.53% of this total residue amount, while orchard pruning residues constitute 25.47%. In terms of individual products, sunflower (44.3%), wheat (23.3%), peach-nectarine (11.1%), vineyard (7.3%), barley (5%), cherry (3.1%), and olive (1.4%) hold the largest shares within the total residues. When analyzed at the district level and mapped using Geographic Information Systems (GIS), the districts with the highest residue potential emerge as Bozüyük (23.69%), Osmaneli (19.65%), and Gölpazarı (18.02%), respectively. The total calculated lower heating value of the agricultural residues in the province is approximately 782.3 TJ (18.7 thousand TOE). Both the heating value and residue potential are mainly concentrated in Bozüyük in the south of the province, and Osmaneli and Gölpazarı in the north. Although Bilecik's agricultural residue potential is lower compared to some other provinces such as Adana, Konya, or Samsun, utilizing these residues as an economic, sustainable, and environmentally friendly renewable energy source is of critical importance for our energy-importing country.