Farklı Çay Hasat Yöntemlerinin Hasat Giderlerinin Belirlenmesi ve Masraf Analizi Üzerine Bir Araştırma
Özet
Bu çalışma, Rize yöresinde farklı eğimlerdeki çay bahçelerinde kullanılan dört farklı çay hasat yönteminin (akü enerjili 500 mm kesici bıçaklı makine, 2 zamanlı benzin motorlu 500 mm kesici bıçaklı makine, akü enerjili 300 mm kesici bıçaklı makine ve geleneksel çay makası) işletme giderlerini ve ekonomik uygunluklarını Eşdeğer Maliyet Analizi ile karşılaştırmaktadır. Araştırma bulgularına göre en yüksek makine çalışma kapasitesi 0,010956 ha/h ile akü enerjili 500 mm makinede elde edilirken, en düşük kapasite 0,005576 ha/h ile çay makasında belirlenmiştir. Birim kütle başına düşen hasat maliyeti en düşük akü enerjili 500 mm makinede (0,0535 $/kg), en yüksek ise geleneksel çay makasında (0,101 $/kg) gerçekleşmiştir. Birim alana düşen toplam giderlerde işçilik payı çay makası kullanımında %99’a kadar ulaşırken, zamanlılık maliyeti de en yüksek bu yöntemde ortaya çıkmıştır. Eşdeğer maliyet analizi sonuçları, 0,15 hektardan küçük alanlarda çay makası kullanımının ekonomik olabildiğini, ancak 0,15 hektarın üzerindeki çay bahçelerinde mekanize hasadın belirgin şekilde daha karlı olduğunu göstermektedir. Yüksek eğimli arazilerde ergonomi ve manevra kabiliyeti açısından akü enerjili 300 mm makine kullanım kolaylığı sağlasa da, hem maliyet hem de zamanlılık açısından en ideal yöntemin akü enerjili 500 mm kesici bıçaklı çay hasat makinesi olduğu ve 0,15 hektardan büyük bahçelerde mekanize hasada geçilmesinin gerekliliği vurgulanmaktadır.
This study compares the operating expenses and economic suitability of four different tea harvesting methods used in tea gardens with various slopes in the Rize region—a battery-powered 500 mm cutting blade machine, a 2-stroke petrol engine 500 mm cutting blade machine, a battery-powered 300 mm cutting blade machine, and traditional tea shears—using Equivalent Cost Analysis. According to research findings, the highest machine working capacity was obtained with the battery-powered 500 mm machine at 0.010956 ha/h, while the lowest capacity was determined for tea shears at 0.005576 ha/h. The harvest cost per unit mass was lowest for the battery-powered 500 mm machine ($0.0535/kg) and highest for traditional tea shears ($0.101/kg). In terms of total expenses per unit area, the labor cost share reached up to 99% with tea shears, which also exhibited the highest timeliness cost. Results from the equivalent cost analysis indicate that using tea shears can be economical for areas smaller than 0.15 hectares, but mechanized harvesting is significantly more profitable for tea gardens larger than 0.15 hectares. Although the battery-powered 300 mm machine offers ease of use in terms of ergonomics and maneuverability on steeply sloped lands, the battery-powered 500 mm cutting blade tea harvester is identified as the most ideal method regarding both cost and timeliness, emphasizing the necessity for producers with gardens larger than 0.15 hectares to transition to mechanized harvesting.
Referanslar
Akbulut, M. ve Bakoğlu, N. (2017). “Çay Üretiminde Hasat ve Hasat Sonrasında Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri”. Meyve Bilimi, 1 (Özel), 208-212. ISSN:2148-0036.
ASAE, (2006). Agricultural Machinery Management. American Society of Agricultural and Biological Engineers, EP496. February. Michigan.
BUGEM, (2019). Çay Değerlendirme raporu. Erişim: 17 Nisan 2022, http://tarimorman.gov.tr.
ÇAYKUR, (2019). Çay Sektörü Raporu. Erişim: 01 Nisan 2022, https://www.caykur.gov.tr/Pages/Yayinlar/SektorelRaporlar.aspx.
Çiçek, G. ve Sümer, S. K. (2010). “A Research on Cost Analysis and Determination of Management Data in Paddy Drilling with Steel Wheel Tractor”. African Journal of Agricultural Research, Vol.5 (16), pp. 2253-2259.
Doğanay, S. (2011). “Trabzon'da, Çay Tarımının Coğrafi Esasları”. Doğu Coğrafya Dergisi, Cilt:11, Sayı:16.
Hunt, D. (2001). Farm Power and Machinery Management. Tenth Edition. Iowa State University Press. USA.
Işık, E. ve Ünal, H. (2003). Mekanik Titreşimli Zeytin Hasat Makinasının Performans Değerlerinin Belirlenmesi. Uludağ Ünv. Ziraat Fakültesi Dergisi, 17(2) s:103-110.
Saklı, A.R., (2004). Çay Sektöründe Sorunlar ve Çözüme Yönelik Model Arayışları, Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
Sındır K.O., (1999). “Tarımda Makine Seçimi ve Ortak Kullanım Modelleri”. Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü APK Daire Başkanlığı. Ankara.
Tatoğlu, M. (2019). “Çay Sektöründe Mevsimlik Tarım İşçiliği ve Gürcistan Uyruklu Kişilerin İletişim Sorunları”. International Social Sciences Studies Journal, 5(36):2942-2946.
TEPGE, (2018). Tarım Ürünleri Piyasaları Çay Raporu. Erişim: 01 Mayıs 2022, http://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge.
TEPGE, (2021). Tarım Ürünleri Piyasaları Çay Raporu. Erişim: 1 Mayıs 2022, http://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge.