Beyaz ve Kırmızı Turp Çeşitlerinin Bazı Fiziko-Mekanik Özelliklerinin Belirlenmesi

Bu çalışma, Isparta bölgesinden temin edilen beyaz ve kırmızı turp çeşitlerinin hasat ve hasat sonrası işlemlerde makine tasarımı ile kalite kontrol süreçlerine katkı sağlamak amacıyla bazı fiziko-mekanik özelliklerini belirlemeyi hedeflemektedir. Araştırmada universal test cihazı ve özel problar kullanılarak yatay ve dikey yönlerde kesme ile sıkıştırma testleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, beyaz turp çeşitlerinin yatay ve dikey ortalama çapları sırasıyla 64,3 mm ve 62,1 mm; kırmızı turp çeşitlerinin ise 68,7 mm ve 61,7 mm olarak ölçülmüştür. Sıkıştırma denemelerinde en yüksek zedelenme kuvveti dikey yönde 145,20 N ile beyaz turpta, en düşük zedelenme kuvveti ise yatay yönde 77,61 N ile kırmızı turpta elde edilmiştir. Sertlik değerleri beyaz turpta yatay yönde en yüksek (34,64 N.mm⁻¹), kırmızı turpta dikey yönde en düşük (15,33 N.mm⁻¹) bulunmuştur. Kesme denemelerinde de beyaz turp çeşidinin kesme kuvveti (118,46 N) ve kopmaya kadar gereken enerji miktarı (5,25 J), kırmızı turp çeşidine (76,39 N ve 2,90 J) kıyasla belirgin şekilde daha yüksek çıkmıştır. Sonuç olarak, turp köklerinin dikey yöndeki kuvvetlere daha dayanıklı olduğu ve beyaz turp çeşidinin fiziko-mekanik özellikler açısından kırmızı turpa kıyasla daha üstün dayanım sergilediği saptanmıştır.

This study aims to determine several physico-mechanical properties of white and red radish varieties obtained from the Isparta region in order to contribute to machinery design and quality control processes in harvesting and post-harvest operations. In the research, cutting and compression tests were performed in horizontal and vertical directions using a universal testing machine and specialized probes. According to the findings, the average horizontal and vertical diameters of white radish roots were measured as 64.3 mm and 62.1 mm, respectively, while those of red radish roots were 68.7 mm and 61.7 mm. In the compression tests, the highest damage force was obtained in white radish in the vertical direction at 145.20 N, whereas the lowest damage force was observed in red radish in the horizontal direction at 77.61 N. Firmness values were highest for white radish in the horizontal direction (34.64 N.mm⁻¹) and lowest for red radish in the vertical direction (15.33 N.mm⁻¹). In the cutting tests, the cutting force (118.46 N) and energy required until rupture (5.25 J) for the white radish variety were significantly higher than those for the red radish variety (76.39 N and 2.90 J, respectively). In conclusion, it was determined that radish roots are more resistant to vertical forces and that the white radish variety exhibits superior resistance in terms of physico-mechanical properties compared to the red radish variety.