Tıp Hukuku Dersleri: Samsun Deneyimi

Yazarlar

Hasan Tahsin Keçeligil
https://orcid.org/0000-0002-8256-8059

Özet

Tıp ve sağlık bilimleri eğitiminde son yıllarda hasta odaklı bir paradigma değişikliği yaşanmakta ve hekimlerin yasal hesap verebilirliği ile malpraktis davalarındaki artış nedeniyle tıp hukuku eğitimine olan gereksinim hızla büyümektedir. Hekim-hasta ilişkisinin paternalist yaklaşımdan eşitlikçi ve hasta haklarını önceleyen bir yapıya evrilmesi, hekimlerin kendi hak ve yükümlülüklerini de iyi bilmesini zorunlu kılmıştır. Dünyadaki küresel standartlar tıp eğitiminde hukuki yetkinliği şart koşarken, Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) bu alanda öncü adımlar atarak 2012-2013 eğitim yılında Tıp ve Diş Hekimliği fakültelerinde tıp hukuku derslerini başlatmıştır. İlk etapta seçmeli olarak planlanan bu dersler, öğrencilerin yüksek başarısı ve yoğun talebi üzerine sonraki yıllarda zorunlu blok ve dikey entegrasyon sistemine dönüştürülmüştür. Eğitim müfredatı; tıbbi müdahalenin hukuka uygunluğu, aydınlatılmış onam, malpraktis-komplikasyon ayrımı, hekimin cezai/hukuki sorumluluğu gibi temel teorik konuların yanı sıra yüksek mahkeme kararlarının tartışılması ve adliyede dava izleme gibi pratik uygulamalarla zenginleştirilmiştir. Sonuç olarak, hekimlerin hukuki bilgisizlikten kaynaklanan mesleki endişelerini ve defansif tıp eğilimlerini azaltmak, yasal gerekliliklere uyumlarını en üst düzeye çıkarmak için tıp hukuku eğitiminin müfredatta yer alması hayati bir süreklilik arz etmektedir.

In recent years, a patient-centered paradigm shift has been occurring in medical and health sciences education, and the need for medical law education is growing rapidly due to the legal accountability of physicians and the increase in malpractice lawsuits. The evolution of the physician-patient relationship from a paternalistic approach to an egalitarian structure that prioritizes patient rights has made it mandatory for physicians to be well aware of their own rights and obligations. While global standards require legal competence in medical education, Ondokuz Mayıs University (OMU) took pioneering steps in this field and initiated medical law courses in the Faculties of Medicine and Dentistry in the 2012-2013 academic year. Initially planned as elective courses, these lessons were transformed into compulsory blocks and vertical integration systems in subsequent years upon the high success and intense demand of the students. The educational curriculum is enriched with practical applications such as discussing supreme court decisions and court case monitoring, in addition to core theoretical topics like the legality of medical intervention, informed consent, the distinction between malpractice and complication, and the criminal/civil liability of the physician. Consequently, it is of vital continuity for medical law education to be included in the curriculum in order to reduce the professional anxieties and defensive medicine tendencies of physicians arising from a lack of legal knowledge, and to maximize their compliance with legal requirements.

Referanslar

Aşçıoğlu Ç: Doktorların hukuki ve cezai sorumluluğu. Ankara 1982.

Ateş T: Hekimlerin Cezai ve Hukuki Sorumluluğu. Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul, 2007.

Aydın N: Hasta Haklarının Hukuki Boyutu ve Korunma Yolları. (http://www.ism.gov.tr/hastahaklari/haberler/hh_hukukiboyutu/index.htm)

Civaner M: Malpraktis Yerine Hizmet Kaynaklı Zarar. Türk Ped. Arş. 2011.

Giritlioğlu H: Hasta Haklarının Korunmasında ve Gelişiminde Tabip Odalarının Rolü. Ankara, Ankara Barosu 1. Sağlık Hukuku Kurultayı, Ankara, 2007.

Hakeri H: Tıp Hukuku. 7. Baskı, Ankara, Seçkin Yayıncılık, 2013.

Keçeligil HT: Türkiye’de Bir İlk: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde Bağımsız “Tıp Hukuku” Dersi (In: Hancı İH, Ünver Y: Adli Bilimciler Derneği, II. Ulusal Sağlık Hukuku Kongresi Kitabı). Ankara, Seçkin Yayıncılık, Aralık 2015.

Kong-lung H: Law And Ethics in Medical Practice: An Overview. Medical Section, August 2003.

Oral T: Malpraktis ile Hastalıktan Kaynaklanan Komplikasyon Arasındaki Hukuki Ayrım Nasıl Olmalıdır? 27-06-2009 (http://www.turkhukuksitesi.com)

Örnek Büken N: Etik ve Hukuk Açısından, Ulusal ve Uluslararası Bildirgelerde Hasta Hakları. Ankara Barosu 1. Sağlık Hukuku Kurultayı, Ankara, 2007.

Özlü T: Hasta-Hekim İlişkisi. Ankara Barosu 1. Sağlık Hukuku Kurultayı, Ankara, 2007.

Öztürk R: Tıp Eğitiminde Sorunlar. Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Dergisi, Haziran-Temmuz-Ağustos 2013.

Preston-Shoot M, McKimm J, Kon WM, Smith S: Readiness for legally literate medical practice? Student perceptions of their undergraduate medico-legal education. BMJ Journal of Medical Ethics, 2011. (http://dx.doi.org/10.1136/jme.2010.041566)

Preston-Shoot M, McKimm J: Towards effective outcomes in teaching, learning and assessment of law in medical education. Medical Education, April 2011. (https://doi.org/10.1111/j.1365-2923.2010.03882.x)

Schumann: Hastalar İktidara. Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung, 26 Haziran 2011. (Aktaran: Hakeri H: Tıp Hukuku. 10. Baskı, Ankara, Seçkin Yayıncılık, Eylül 2015.)

Shah ND: The Teaching of Law in Medical Education. American Medical Association Journal of Ethics, May 2008.

Todorovski N: Significance Of Medical Law In Medical School Curriculum. Acta Medica Medianae 2018.

Ünder YE: Hekimlerin Mesleki ve Akademik Özgürlüğü/Özerkliği (In: Sağlık Hukuku Makaleleri-II). İstanbul, İstanbul Barosu Yayınları, 2012.

Wong RSY, Balasingam U: Teaching Medical Law in Medical Education. J Acad Ethics, 2013.

Gelecek

7 Aralık 2022

Lisans

Lisans