Sağlık Teşkilatlanması İçerisinde Aile Hekiminin Yeri

Koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici birinci basamak sağlık hizmetlerini sunan aile hekimleri, 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu kapsamında diğer kamu personelinden farklı ve bağımsız bir hukuki statüye sahiptir. İdari makamlarla yapılan sözleşmeler doğrultusunda tam gün esasıyla görev yapan hekimlerin kadroları önceki yerlerinde saklı tutulmaktadır. Aile sağlığı merkezleri resmi teşkilat şemalarında yer almayıp, bağımsız birimlerin gider ortağı olarak bir arada kamu hizmeti sunduğu yerler olarak işlev görmektedir. Bu merkezlerde yaşanan anlaşmazlıkların çözüm yeri Asliye Hukuk Mahkemeleridir. Aile hekimlerinin özlük haklarının Anayasa gereği kanunla düzenlenmesi gerekirken uygulamada yönetmelik düzeyinde kalması hukuki belirsizlikler yaratmaktadır. Özellikle yıllık izin kullanımında yerine başka bir hekimin vekalet etmesi zorunluluğu, hekimlerin iş yükünü iki katına çıkararak fiilen izin hakkının kısıtlanmasına ve eşitsizliklere yol açmaktadır. Ayrıca, Halk Sağlığı Hizmetleri kapsamındaki performans kriterlerine bağlı olarak, sözleşmeli yöneticilerin performans değerlendirmeleri de aile hekimlerinin sunduğu hizmetler üzerinden ölçülmektedir. Çerçeve kanun niteliğindeki mevcut mevzuatın sınırları netleştirememesi nedeniyle, aile hekimliği sisteminin daha detaylı ve sürdürülebilir yasal düzenlemelere ihtiyacı bulunmaktadır.

Family physicians, who provide preventive, diagnostic, therapeutic, and rehabilitative primary care health services, have a distinct and independent legal status from other public personnel under the Family Medicine Law No. 5258. Operating on a full-time basis in line with contracts signed with administrative authorities, these physicians retain their positions at their previous duty stations. Family health centers are not included in official organizational charts; instead, they function as venues where independent units coexist as expenditure partners to provide public service. The resolution venue for disputes arising within family health centers is the Civil Courts of First Instance. While the personal rights of family physicians ought to be regulated by law in accordance with the Constitution, they remain at the regulation level in practice, which induces legal uncertainties. Particularly, the requirement for another family physician to proxy during annual leave doubles the workload of the remaining physician, effectively restricting the right to leave and causing inequalities. Furthermore, based on performance criteria within the scope of Public Health Services, the performance evaluations of contracted managers are measured through the services delivered by family physicians. Since the current framework law fails to establish clear boundaries, the family medicine system requires more detailed and sustainable legal regulations.