Çocuk İstismarı ve İhmalinin Adli Bildirimi ve Hekimlerin Rolü

Dünya Sağlık Örgütü, çocukların gelişimini olumsuz etkileyen her türlü davranışı çocuk istismarı ve ihmali olarak tanımlamaktadır. Fiziksel, cinsel ve duygusal boyutları olan bu küresel halk sağlığı sorunu, bireylerde hem çocukluk hem de yetişkinlik döneminde kalıcı psikolojik ve tıbbi rahatsızlıklara yol açmaktadır. Türkiye'de 2005 yılında yürürlüğe giren Çocuk Koruma Kanunu ve Türk Ceza Kanunu ile çocuk hakları konusunda yasal düzenlemeler yapılmış, sağlık çalışanları ve tüm vatandaşlara istismar şüphelerini bildirme zorunluluğu getirilmiştir. Yasaya uymayanlar için hapis cezası öngörülmektedir. Mevcut adli sistemde cezalandırıcı yaklaşımlar öne çıksa da, uzmanların çocuk adalet sisteminde eğitsel yaklaşımlara ağırlık verilmesi yönünde görüşleri mevcuttur. Bu süreçte, istismara uğrayan çocukların adli ve tıbbi işlemlerinin tek bir merkezde yapılarak ikincil travma yaşamalarını önlemek amacıyla Sağlık Bakanlığı bünyesinde Çocuk İzlem Merkezleri (ÇİM) kurulmuştur. Aynalı oda sistemiyle çalışan bu merkezler, uzman personel aracılığıyla çocuğun beyanını tek seferde alarak gizliliği korumakta ve çocuğun barınma, sağlık, güvenlik gibi temel ihtiyaçlarını sistematik olarak karşılamaktadır. İstismarın önlenmesi hem hukuki hem de toplumsal bir yükümlülüktür.

The World Health Organization defines any behavior negatively affecting child development as child abuse and neglect. This global public health issue, with physical, sexual, and emotional dimensions, causes permanent psychological and medical disorders in individuals during both childhood and adulthood. In Turkey, legal regulations on child rights were established with the Child Protection Law and the Turkish Penal Code that entered into force in 2005, introducing a mandatory obligation for healthcare professionals and all citizens to report suspicions of abuse. Those who violate this obligation face imprisonment. Although punitive approaches currently stand out in the judicial system, experts advocate for educational approaches in the child justice system. In this process, Child Interview Centers (ÇİM) were established under the Ministry of Health to conduct judicial and medical procedures of abused children within a single institution to prevent secondary trauma. Operating with a one-way mirror system, these centers protect confidentiality by obtaining the child's statement only once through expert staff and systematically meet the child's primary needs such as shelter, health, and security. Preventing abuse is both a legal and social obligation.