Güncel Tartışmalar Işığında Eczacının Cezai Sorumluluğu

Bu akademik çalışmada, son yıllarda tıp ve ilaç hukukuyla birlikte ön plana çıkan eczacılık hukukunun temelleri ve eczacıların hukuki, idari ve cezai sorumlulukları ele alınmaktadır. Çalışmada, eczacıların mesleki faaliyetlerini yürütürken tabi oldukları geniş mevzuat yelpazesi ile Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında karşılaşabilecekleri suç tipleri ve kabahatler detaylandırılmaktadır. Eczacılık; serbest, akademik, kamu ve özel sektör olarak ayrılırken; eczacıların hukuki sorumluluklarında hasta ile olan ilişkileri Yargıtay tarafından satıcı-tüketici ilişkisi olarak kabul edilmektedir. Eczacıların karşı karşıya kalabileceği cezai sorumluluklar arasında kasten ve taksirle öldürme/yaralama, insan üzerinde deney, yardım yükümlülüğünün ihlali, çocuk düşürtme, nefret ve ayrımcılık suçları yer almaktadır. Ayrıca 6698 sayılı KVKK kapsamında veri sorumlusu olan eczacıların, hastaların özel nitelikli sağlık verilerini hukuka aykırı kaydetmesi, paylaşması veya yok etmemesi durumunda hapis ve idari para cezalarıyla karşılaşabileceği belirtilmektedir. Eczacıların hekimlerle en çok kesiştiği ve meslekten ihraca yol açabilen suç tipleri ise dolandırıcılık ve belgede sahteciliktir. Çalışmanın sonucunda, eczacılık hukukundaki gri alanların netleştirilmesi amacıyla güncel bir "İlaç Kanunu" hazırlanması, meslek örgütlerinin ceza hukuku eğitimlerini desteklemesi ve MEDULA sisteminin altyapı eksikliklerinin giderilmesi önerilmektedir.

In this academic study, the foundations of pharmacy law, which has come to the fore in recent years along with medical and pharmaceutical law, and the legal, administrative, and criminal liabilities of pharmacists are discussed. The study details the wide range of legislation that pharmacists are subject to while conducting their professional activities, as well as the types of crimes and misdemeanors they may encounter within the scope of the Turkish Penal Code (TCK). While pharmacy is categorized into community, academic, public, and private sectors, the relationship between pharmacists and patients regarding legal liability is recognized by the Supreme Court as a seller-consumer relationship. Criminal liabilities that pharmacists may face include intentional and negligent homicide/injury, human experimentation, violation of the obligation to assist, inducing abortion, and hate and discrimination crimes. Furthermore, it is stated that pharmacists, who are data controllers under the KVKK Law No. 6698, may face imprisonment and administrative fines if they unlawfully record, share, or fail to destroy patients' special categories of health data. The types of crimes where pharmacists intersect most with physicians and which can lead to expulsion from the profession are fraud and forgery of documents. Consequently, the study suggests that an up-to-date "Pharmaceutical Law" should be urgently prepared to clarify grey areas, professional organizations should support criminal law training, and the infrastructure deficiencies of the MEDULA system should be resolved.