Afet Sonrası Çocuklarda Beslenme ve İshalli Hastalıklar
Özet
Afetlerin çocuklar üzerindeki fiziksel ve ruhsal etkileri gelişimsel dönemlerine göre farklılık göstermekte olup, bu hassas grubun iyilik hali için acil planlama ve sosyal destek büyük önem taşımaktadır. Afet sonrası bozulan hijyen koşulları ve yetersiz beslenme, çocuklarda özellikle 5 yaş altında ciddi büyüme geriliğine, malnütrisyona ve ölümcül olabilen ishalli hastalıklara zemin hazırlamaktadır. Bu risklerin yönetilmesi için anne sütünün devamlılığı, temiz su temini ve oral rehidratasyon tedavisiyle desteklenen dengeli bir beslenme düzeninin hızla tesisi kritik bir rol oynamaktadır.
Post-disaster impacts on children vary by developmental stage, necessitating urgent planning and social support to mitigate physiological and psychological trauma. Compromised hygiene and inadequate nutrition following disasters significantly increase the risk of malnutrition and diarrheal diseases, particularly in children under five. Effective management of these risks requires the promotion of breastfeeding, ensuring access to clean water, and establishing balanced nutritional support integrated with oral rehydration therapy.
Referanslar
Kaya E, Özcebe H. Afetlerin çocuk sağlığı üzerindeki etkileri. TAF Preventive Medicine Bulletin. 2013;12(4): 455‒464.
Işık Ö, Aydınlıoğlu HM, Koç S, vd. Afet yönetimi ve afet odaklı sağlık hizmetleri. Okmeydanı Tıp Dergisi. 2012;28(2), 82‒123.
Gözübüyük A, Duras E, Dağ H, vd. Olağanüstü durumlarda çocuk sağlığı. Journal of Clinical and Experimental Investigations. 2015;6(3): 324‒330.
Karabulut D, Bekler T. Doğal afetlerin çocuklar ve ergenler üzerindeki etkileri. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi. 2019;5(2): 368‒376.
Özkan B, Kutun FÇ. Afet psikolojisi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi. 2021;8(3): 249‒256.
Shaw JA, Espinel Z, Shultz JM. Children: stress, trauma and disaster (p. 141). Florida: Disaster Life Support Publishing; 2007.
Salama P, Assefa F, Talley L, et al. Malnutrition, measles, mortality, and the humanitarian response during a famine in Ethiopia. Jama. 2001;286(5): 563‒571.
WHO. Guiding principles for feeding infants and young children during emergencies. Geneva: World Health Organization; 2004.
Aycan S, Toprak İ, Yüksel B, vd. Afet durumlarında beslenme hizmetleri. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü; 2002.
WHO. The management of nutrition in major emergency. Geneva: World Health Organization; 2000.
WHO. Communicable disease control in emergencies: a field manual edited by M.A. Conolly. Geneva: World Health Organization; 2005.
Waring SC, Brown BJ. The threat of communicable diseases following natural disasters: a public health response. Disaster Management & Response. 2005;3(2): 41‒47.
Connolly MA, Gayer M, Ryan MJ, et al. Communicable diseases in complex emergencies: impact and challenges. The Lancet. 2004;364(9449): 1974‒1983.
Shears P, Berry AM, Murphy R, et al. Epidemiological assessment of the health and nutrition of Ethiopian refugees in emergency camps in Sudan, 1985. British Medical Journal (Clinical Research Edition). 1987;295(6593): 314‒318.
Watson JT, Gayer M, Connolly MA. Epidemics after natural disasters. Emerging Infectious Diseases. 2007;13(1): 1‒5.
Kouadio IK, Aljunid S, Kamigaki T, et al. Infectious diseases following natural disasters: prevention and control measures. Expert Review of Anti-infective Therapy. 2012;10(1): 95‒104.
