Sedatif, Hipnotik ve Anksiyolitik İlaç Kullanımına İlişkin Bozukluklar
Özet
Sedatif, hipnotik ve anksiyolitik ilaçların farmakolojik özelliklerini, bağımlılık potansiyellerini ve yoksunluk süreçlerini inceleyen bu metinde, GABA-A reseptörleri üzerinden etki gösteren ajanlar arasında en yaygın kullanılanların benzodiazepinler olduğu belirtilmektedir. Barbitüratlara kıyasla daha güvenli olan benzodiazepinlerin yüksek dozda ve endikasyon dışı kullanımı ciddi bağımlılık riski taşır. DSM-5 kriterlerine göre son bir yıl içinde tolerans, yoksunluk ve işlevsellik kaybı gibi belirtilerden en az ikisinin görülmesi madde kullanım bozukluğuna işaret eder. Benzodiazepinlerin yanı sıra insomnia tedavisinde tercih edilen Z grubu ilaçlar ve suistimal edilen barbitürat benzeri maddeler de bağımlılık riski barındırmaktadır. Bu ilaçların intoksikasyonu alkol zehirlenmesine benzer belirtiler gösterir ve tedavisinde flumazenil gibi spesifik antagonistler kullanılır. İlaçların aniden kesilmesi durumunda otonomik hiperaktivite, anksiyete, epileptik nöbetler ve deliryum gibi ciddi yoksunluk semptomları gelişebileceğinden, tedavinin dozu kademeli olarak azaltılarak ve uzun etkili ajanlara geçilerek sonlandırılması hayati önem taşımaktadır.
This text, which examines the pharmacological properties, addictive potentials, and withdrawal processes of sedative, hypnotic, and anxiolytic drugs, states that benzodiazepines are the most commonly used agents acting through GABA-A receptors. Benzodiazepines, which are safer compared to barbiturates, carry a serious risk of dependence when used at high doses and off-label. According to DSM-5 criteria, the presence of at least two symptoms such as tolerance, withdrawal, and impairment in functionality within the past year indicates a substance use disorder. In addition to benzodiazepines, Z-group drugs preferred in insomnia treatment and abused barbiturate-like substances also carry a risk of addiction. Intoxication from these drugs shows symptoms similar to alcohol intoxication, and specific antagonists like flumazenil are used in its treatment. Since abrupt cessation of the drugs can cause severe withdrawal symptoms such as autonomic hyperactivity, anxiety, epileptic seizures, and delirium, it is of vital importance to terminate the treatment by gradually reducing the dose and switching to long-acting agents.
Referanslar
Lader M. Benzodiazepines revisited- will we ever learn? Addiction. 2011;106(12): 2086-2109.
Stahl SM. İmpulsivite, Kompulsivite ve Bağımlılık: Sedatif Hipnotikler, Stahl’ın Temel Psikofarmakolojisi (Tunç ALKIN, Çev. Ed.), İstanbul, Medikal Sağlık ve Yayıncılık, 2015.
American Psychiatric Association. The Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.). Washington, D.C: American Psyciatric Association; 2013.
Kahn J.R, Stevenson E, Topol.P, et al. Agitated depression Alprazolam, and panic anxiety. American Journal of Psychiatry. 1986;143(9): 1172-1173.
Haefely, W. Pharmacology of benzodiazepine antagonists. Pharmacopsychiatry. 1985;18: 163-166.
Sadock B.J., Sadock V.A., Ruiz P. Sedatif, Hipnotik ve Anksiyolitik Kullanımı ile İlişkili Bozukluklar. Kaplan and Sadock Psikiyatri Davranış Bilimleri/ Klinik Psikiyatri, (Ali BOZKURT, Çev. Ed.), Ankara, Güneş Tıp Kitabevleri, 2016.
Frıedman H, Ochs HR, Greenblatt DJ, et al. Tissue distribution of diazepam and its metabolite desmethyldiazepam: a human autopsy study. The Journal of Clinical Pharmacology. 1985;25(8): 613-615.
Arıkan Z. Sedatif veya Hipnotik Kullanımına Bağlı Ruhsal ve Davranışsal Bozukluklar. Madde Bağımlılığı Tanı ve Tedavi Kılavuzu El Kitabı, T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Ankara, 2012. p. 129-138.
Işık E, Işık U. Alkol Madde Bağımlılığı Nörobiyolojisi, Kliniği, Tedavi ve Psikofarmakolojisi, 1. Baskı, İstanbul, Sigma publishing, 2016, p. 336-341.
Eslek A. Sedatif-Hipnotik ve Anksiyolitikler. Evren C.(ed) Alkol ve Madde Kullanım Bozuklukları Temel Başvuru Kitabı içinde, Türk Psikiyatri Derneği Yayınları, Ankara, 2019, p. 460-469.
Patat A, Naef MM, Gessel EV, et al. Flumazenil antagonizes the central effects of zolpidem, an imidazopyridine hypnotic. Clinical Pharmacology & Therapeutics. 1994;56(4): 430-406.
Finkle WD, Der JS, Greenland S, et al. Risk of fractures requiring hospitalization after an initial prescription for zolpidem, alprazolam, lorazepam, or diazepam in older adults. Journal of the American Geriatrics Society. 2011;59(10): 1883-1890.
Turk DC, Swanson KS, Gatchel RJ. Predicting opioid misuse by chronic pain patients: a systematic review and literatüre synthesis. The Clinical Journal of Pain. 2008;24(6): 497-508.
Uzbay İ.T. Sedatif Hipnotikler ve Bağımlılığı, Madde Bağımlılığı; Tüm Boyutlarıyla Bağımlılık ve Bağımlılık Yapan Maddeler, 1.Baskı, İstanbul, Medikal Sağlık ve Yayıncılık, 2015.
Ives TJ, Chelminski PR, Hammet-Stabler CA, et al. Predictors of opioid misuse in patients with chronic pain: a prospective cohort study. BMC Health Services Research. 2006;6(1): 46.
McKim WA. Drugs and Behavior – Introduction to Behavirol Pharmacology, 4. Baskı, New Jersey: Pearson Books. 2000.
Coupey SM. Barbiturates. Pediatrics in Review. 1997;18(8): 260-265.
Dang A, Garg A, Rataboli PV. Role of zolpidem in the management of insomnia. CNS Neuroscience & Therapeutics. 2011;17(5): 387-397.
Hajak G, Müller W, Wittchen H-U, et al. Abuse and dependence potential for the non-benzodiazepine hypnotics zolpidem and zopiclone: a review of case reports and epidemiological data. Addiction. 2003;98(10): 1371-1378.
Richardson GS, Roth T. Future directions in the management of insomnia. The Journal of Clinical Psychiatry. 2000;62(10): 39-45.
Gunja N. The clinical and forensic toxicology of Z-drugs. Journal of Medical Toxicology. 2013;9(2): 155-162.
Lôpez-Munoz F, Âlamo C, Garcîa-Garcîa P. The discovery of clordiazepoxide and the clinical introduction of benzodiazepines: Half a century of anxiolytic drugs. Journal of Anxiety Disorders. 2011;25(4): 554.
Dolder CR, Nelson MH. Hypnosedative-induced complex behaviours. CNS Drugs. 2008;22(12): 1021-1036.
Ciraula DA, Sarid-Segal O. Sedative, hypnotic, or anxiolytic related disorders. In: Sadock BJ, Sadock VA, Ruiz P(eds). Kaplan & Sadock’s Comprehensive Textbook of Psychiatry. 9th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2009.
Smink BE, Egberts AC, Lusthof KJ, et al. The relationship between benzodiazepine use and trafik accidents: A systematic literature review. CNS Drugs. 2010;24(8): 639-653.
Weaver M. Clinical Addiction Psychiatry. Brizer D(eds), Castaneda R(eds). Medical Sequelae of Addiction. New York: Cambridge University Press; 2010, p. 24-36.
Vogel M, Knopfli B, Schmid O, et al. Treatment or ‘high’: Benzodiazepine use in patients on injectable heroin or oral opioids. Addictive Behaviors. 2013;38(10): 2447.
Weinbroum AA, Flaishon R, Sorkine P, et al. A risk-benefit assesstment of flumazenil in the management of benzodiazepine overdose. Drug Safety. 1997;17(3): 181-196.
Barceloux, D.G. Medical toxicology of drug abuse: synthesized chemicals and psychoactive plants. First Edition. New Jersey: John Wiley & Sons. 2012.
Saitz R. Recognition and management of occult alcohol withdrawal. Hospital Practice. 1995;30(6): 49-54.
Cross G. Hennesey P. Principles and practice of detoxification. Journal of Primary Care. 1993;20(1): 81-93.
