COVID-19 Pandemisi: Ruh Sağlığı ve Psikiyatrik Bozukluklar

COVID-19 pandemisi, küresel ölçekte günlük rutinleri değiştirerek hayatımıza depresyon, anksiyete ve stres gibi yeni psikososyal risk faktörleri getirmiştir. Bu süreçte, virüsün merkezi sinir sistemini doğrudan tutması (nörotropizm), otoimmün reaksiyonlar, nöroinflamasyon, pandeminin getirdiği yoğun stres ve tedavide kullanılan ilaçların iyatrojenik etkileri gibi biyolojik ve çevresel mekanizmalarla ilişkili olarak ilk epizod psikotik bozukluk vakalarında ve sanrısal içeriklerde küresel bir artış gözlenmiştir. Pandemi, özellikle obsesif kompulsif bozukluk (OKB) gibi önceden ruhsal hastalık tanısı olan bireylerde bulaş kaygısını, hijyen ritüellerini ve nüks risklerini artırırken; klasik yüz yüze terapilerin yerini tele-psikiyatri hizmetlerine bırakmasına yol açmıştır. En ön safta mücadele eden sağlık çalışanları ise artan iş yükü, uykusuzluk, ailelerine hastalık bulaştırma korkusu ve toplumsal damgalanma nedeniyle yoğun tükenmişlik sendromu, insomnia, travma sonrası stres bozukluğu ve yükselen intihar riski ile karşı karşıya kalmıştır. Uzman psikiyatristlerin tecrübelerine dayanan bu kapsamlı eser, hem pandeminin ağır ruhsal hastalıklar üzerindeki bedensel ve zihinsel etkilerini incelemekte hem de kriz dönemlerinde kişiselleştirilmiş uzaktan ruh sağlığı hizmetleri ile kurumsal müdahale stratejileri adına geleceğe ışık tutan bir rehber sunmaktadır.

The COVID-19 pandemic has disrupted daily routines globally, introducing new psychosocial risk factors into our lives such as depression, anxiety, and stress. During this period, a global increase in new-onset psychotic disorder cases and delusional contents has been observed, linked to biological and environmental mechanisms such as direct central nervous system involvement (neurotropism), autoimmune reactions, neuroinflammation, intense pandemic-induced stress, and the iatrogenic effects of medications used in treatment. The pandemic has exacerbated contamination anxiety, hygiene rituals, and relapse risks, particularly in individuals with pre-existing mental health diagnoses like obsessive-compulsive disorder (OCD), leading traditional face-to-face therapies to leave their place to tele-psychiatry services. Healthcare workers fighting on the frontlines have faced severe burnout syndrome, insomnia, post-traumatic stress disorder, and an elevated risk of suicide due to increased workload, sleeplessness, fear of transmitting the disease to their families, and social stigma. Based on the experiences of expert psychiatrists, this comprehensive literature examines the physical and mental impacts of the pandemic on severe mental illnesses, while offering a forward-looking guide for personalized remote mental health services and institutional intervention strategies during times of crisis.